Historia Żukowa jako osady jest bardzo długa, a jej początki osnute są mgiełką wątpliwości. Nazwa wsi występuje w podaniach historycznych pod różnymi postaciami: Sucon, Suchow, Suchovia, Succow, Suhaw, Sukow, Sucowe, Żucovia, Szukow, Żukowo, Żukovia, Żuckau. Prawdopodobnie już w X w. przy ujściu rzeki Słupiny do Raduni, istniała osada. Pierwszą historyczną wzmiankę zawierała bulla papieża Innocentego III z 12 sierpnia 1201 r., w której mowa jest o kościele św. Jakuba w Żukowie. Proboszcz żukowski ks. Jan Stenzel w wydanej w 1891r. Monografii klasztoru żukowskiego utrzymuje, że na wieży kościoła pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela była metalowa chorągiewka z umieszczoną datą 1031 r., którą uważa za rok jego wybudowania. Żukowo, położone jest 19 km na południowy zachód od Gdańska, 27 km od Gdyni i 12 km od Kartuz. W początkowym okresie rozbudowało się głównie w dolinie rzeki Raduni, w pobliżu wypływu Stołpy, w ostat­nim zaś czasie - na oddzielające się stromym zboczem od dna doliny wysoczyźnie. Wraz z bliższą okolicą położone jest na wysokości od do 190 m n.p.m., a więc znaczenie niżej od okolic Wieżycy i Kartuz, lecz wyżej od drogi wiodącej do Gdańska. Żukowo obejmuje część terenu występującego pod nazwą Pojezierza Kaszubskiego i na tym obszarze jest największym osiedlem nad rzeką Radunią. Już od XIII w. powiązane było z całą ziemią kaszubską stosunkami gospodarczymi i społecznymi.

Pierwszym dokumentem dotyczącym Żukowa nad Radunią jest akt fundacyjny Mściwoja Spokojnego z 1209 r. nadający norbertankom żukowskim cztery wsie: Sucovia (Żukowo), Sulislave (Sulisławy), Barchino (Borklino), i Mislicyn (Myślicyn). W tym czasie Żukowo było wsią opolną, tzn. społecznością panów i kmieci, których organizacja społeczna miała charakter związków rodowych, łączących szereg osad w opole. Dopiero później rozbudowało się Żukowo w większą osadę, której organizacja była oparta na nowym prawie niemieckim.

Historia Żukowa nierozerwalnie związana jest z klasztorem norbertanek. Zakon powstał w 1121 r. w Rheims, a w Polsce pierwszy klasztor został założony przez Piotra Własta wojewodę wrocławskiego w 1126 r. pod Kaliszem. Budowa klasztoru w Żukowie miała miejsce w latach 1212-1214r. i po tym roku przybywają tu pierwsze norbertanki. Norbertanki żukowskie pochodziły głównie z rodzin kaszubskich. Klasztor miał charakter czysto polski, prowadził szkołę dla córek szlachty kaszubskiej, które uczyły się robótek ręcznych, haftu, pisania, czytania, szycia i życia z głęboką wiarą. W drugiej połowie XIV i na początku XV w. klasztor żukowski przechodzi głęboki kryzys. Dopiero z chwilą przyłączenia Pomorza Gdańskiego do Polski norbertanki uzyskały większą swobodę działania. Klasztor istniał do połowy XIX w. Kasacji dokonał 20 listopada 1834 r. amtamann Stein z Kartuz. Ostatnia siostra, 81-letnia Agnieszka Bojanowska, zmarła w 1862 r. W rok później część zabudowań klasztornych sprzedano, a nowy właściciel przebudował je, niszcząc w ten sposób zabytkowy obiekt starego klasztoru

Zabytki, które warto zobaczyć:

  • kuźnia Laskowskich w Borkowie, ul. Gdańska- własność prywatna
  • kościół św. apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Chwaszczynie, kościół otwarty przed i po mszy św.
  • neogotyckie zabudowania folwarku w Łapinie, Łapino Górne zjazd z głównej drogi do Kolbud (obecnie budynek handlowy)
  • kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Niestępowie, centrum wsi, przy drodze do Sulmina, kościół otwarty przed i po mszy św.
  • XIX-wieczny dworek rodziny Hoene w Pępowie, ul. Gdańska (obecnie budynek szkoły podstawowej)
  • Zabytkowy Kościółek Św. Jana Ewangelisty, przy głównej drodze w Przyjaźni, kościół otwarty przed i po mszy św.
  • kratownicowy most na Raduni w Rutkach, okolice elektrowni wodnej w Rutkach
  • kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Żukowie- barokowe wnętrze, obrazy z XVII wieku, zwiedzanie do uzgodnienia w parafii lub z przewodnikiem, kościół otwarty przed i po mszy św.
  • barokowa kaplica św. Nepomucena z 1754 r., Żukowo, ul. 3 Maja, - cmentarz parafialny
  • dawny kościół parafialny św. Jana, ul. Klasztorna w Żukowie, kościół otwarty przed i po mszy św.
  • młyn zbożowy nad Słupinką, Żukowo, ul. Parkowa, do niedawna jedyny działający „na okrągło" młyn w okolicy Żukowa. Młyn pracował w ruchu ciągłym, mógł wyprodukować do 18 ton mąki, produkcja odbywa się w tradycyjny sposób. Obecnie młyn jest własnością prywatną.
  • młyn zbożowy nad Radunią, ul. 3 Maja Żukowo, wybudowały go w końcu XIII wieku norbertanki
  • most kolejowy tzw. magistrali węglowej „Herby- Gdynia". Wybudowany przez Francuzów w 1927 r. uszkodzony w 1945r.,odbudowany przez Szwedów w 1946 r. (filary z granitu szwedzkiego) - ul. Parkowa, Żukowo

Podstawowe dane

Powiat: kartuski
Gmina: Żukowo
Nazwa: Urząd Miasta i Gminy
Ulica: Gdańska 52
Miejscowość: 83-330 Żukowo
Telefon: 58 681 83 21
Faks: 58 681 83 21
Strona WWW http://www.zukowo.pl
Strona BIP http://bip.zukowo.pl
Adres e-mail burmistrz@zukowo.pl
Burmistrz: Wojciech Kankowski
Powierzchnia: 16 395 km2
Ludność: 29 257

Wykaz miejscowości w gminie:
Babi Dół, Banino, Barniewice, Borkowo, Chwaszczyno, Czaple, Leźno, Lniska, Łapino Kartuskie, Małkowo, Miszewko, Miszewo, Niestępowo, Nowy Glińcz, Otomino, Pępowo, Przyjaźń, Rębiechowo, Skrzeszewo Żukowskie, Sulmin, Tuchom, Widlino, Żukowo.

Mapa dojazdu