Gmina jest jedną z najstarszych w województwie, pierwsze wzmianki na jej temat pochodzą z 1398 r. Bogata historia gminy wiąże się z licznymi legendami, wśród  których najpowszechniejszą jest "Legenda o Tuszkowskiej Matce". W Tuszkowach zmarła najstarsza kobieta zwana Tuszkowską Matką. Cała wieś uczestniczyła w kondukcie żałobnym. Z tyłu wieziono trumnę na wozie ciągniętym przez woły. Kiedy żałobna procesja znalazła się w połowie drogi między Tuszkowami a Lipuszem, wszyscy usłyszeli piękny śpiew ptaka, choć była już późna jesień. Śpiew ten był tak donośny, że wystraszone woły nie chciały iść dalej. Gwałtownie szarpnęły wozem, w wyniku czego trumna zsunęła się na ziemię. Uczestnicy pogrzebu uznali to wydarzenie za znak, że zmarła wybrała sobie jako miejsce wiecznego spoczynku pagórek, na którym pojawił się ptak. Pochowali ją więc opodal drogi na zboczu pagórka. Na grobie wyrosła sosna, która potężniała z biegiem lat. Na pamiątkę tego wydarzenia sosnę nazwano "Tuszkowską Matką". Drzewo obecnie jest pomnikiem przyrody, jej wiek szacuje się na około 230 lat, obwód pnia wynosi ponad 3,5 m.

Lipusz jest starą osadą, której historia sięga czasów pogańskich na co wskazuje cmentarzysko prehistoryczne wykryte przed II wojną światową  na roli parafialnej. Pierwszą wzmiankę historyczną o Lipuszu znajdujemy w wykazie danin rzymskich duchowieństwa pomorskiego  z 1398 r. i to pod nazwą Lyndenpush. Nazwa Lipusz, którą można tłumaczyć jako lipowy gaj składa się z połączenia dwóch pojęć polskiego lipa oraz niemieckiego busch.

Z dniem 1 stycznia 1984 r. została reaktywowana Gmina Lipusz. 24 stycznia 1983 r. w Dzienniku Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Nr 70 pod poz. 214 ukazało się rozporządzenie Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia 17 grudnia 1983 r. w sprawie utworzenia w województwie gdańskim Gminy Lipusz z siedzibą gminnych organów władzy i administracji państwowej w Lipuszu.

Jezioro Wieckie

Atrakcje turystyczne gminy Lipusz:

Jezioro Duże Skrzynki

Gmina Lipusz leży w środkowo-południowej części województwa pomorskiego i północno-zachodniej części powaiatu kościerskiego. Lasy zajmują 66% powierzchni gminy. Niemal cała powierzchnia gminy objęta jest ochroną w obrębie Lipuskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu i Gowidlińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Południowo-wschodni fragment gminy stanowi część Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Przez Lipusz przepływa rzeka Czarna Woda-Wda, która bierze początek z jeziora Wieckie we wsi Śluza i jest szlakiem wodnym dla turystyki kajakowej. Czyste jeziora, kąpielisko nad jeziorem Duże Skrzynki, pole biwakowe usytuowane przy szlaku rzeki Wdy, trasy turystyki pieszej i rowerowej, pomniki przyrody, ośrodek jeździecki w Zdrojach, kwatery agroturystyczne, korty tenisowe, stadion sportowy stanowią również o atrakcyjności turystycznej gminy Lipusz. W roku 2006  planuje sie otwarcie wypożyczalni rowerów w Lipuszu, co będzie dodatkowym atutem gminy dla odwiedzających turystów i wczasowiczów. Lipusz ma dogodne połączenia komunikacyjne w wielu kierunkach, w tym z aglomeracją Trójmiejską w odległości ok. 80 km.

Zabytki, które warto zobaczyć:

  • Muzeum Gospodarstwa Wiejskiego w Lipuszu mieszczące się w kościele poewangielickim z 1865 r.
  • zabytkowy kościół pw. Św. Michała Archanioła z 1866 r.
  • zabytkowy młyn wodny nad rzeką Wdą.

Podstawowe dane

Powiat: kościerski
Gmina: Lipusz
Nazwa: Urząd Gminy
Ulica: Derdowskiego 7
Miejscowość: 83-424 Lipusz
Telefon: 58 687 45 30
Faks: 58& 687 45 91
Strona WWW http://www.lipusz.pl
Strona BIP http://lipusz.biuletyn.net
Adres e-mail ug@lipusz.pl
Wójt: Mirosław Ebertowski
Powierzchnia: 109,2 km2
Ludność: 4200

Wykaz miejscowości w gminie:
Lipusz, Gostomko, Lipuska Huta, Płocice, Wyrówno, Szklana Huta, Śluza, Tuszkowy, Bałachy, Krugliniec, Papiernia.

Mapa dojazdu