Ten materiał pochodzi z archiwum portalu

Zachowaliśmy archiwalne materiały z naszego portalu, aby umożliwić ich przeszukiwanie. Nie możemy jednak zagwarantować, że zamieszczone w tekście odsyłacze będą działały prawidłowo oraz że treści będą zgodne ze standardami dostępności cyfrowej. Jeżeli znalazłeś niedziałający odnośnik albo potrzebujesz pomocy w odczytaniu treści prosimy o kontakt pod adresem redakcja@pomorskie.eu

Wiadomości
XXII spotkanie PoFoS

XXII spotkanie PoFoS

Fot. pixabay

 

O priorytetach zdrowotnych, wyzwaniach w profilaktyce chorób zakaźnych oraz roli jednostek samorządów terytorialnych dyskutowali przedstawiciele samorządów wszystkich szczebli województwa pomorskiego podczas konferencji zorganizowanej w ramach cyklu „Zdrowie-Człowiek-Profilaktyka”, w środę, 15 listopada w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego w Gdańsku. Szczególną uwagę poświęcono zakażeniom pneumokokowym stanowiącym jedno z największych zagrożeń dla zdrowia i życia osób po 65 roku życia. Podczas spotkania zaprezentowano przygotowaną przez Departament Zdrowia Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego koncepcję Regionalnego Programu Szczepień przeciwko Pneumokokom, zachęcając samorządy szczebla powiatowego i gminnego do podjęcia współpracy przy jego realizacji.

Pneumokoki to bakterie w większości przypadków stanowiące bezpośrednią przyczynę poza szpitalnych, bakteryjnych zakażeń układu oddechowego (m.in. ostre zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, przewlekłe zapalenie oskrzeli). Do najczęstszych chorób inwazyjnych wywołanych przez infekcje pneumokokowe należą: zapalenie płuc z bakteriemią, sepsa oraz Zapalenie Opon Mózgowo-Rdzeniowych (ZOMR), określane mianem Inwazyjnej Choroby Pneumokokowej (IChP).

Najwięcej inwazyjnych zachorowań występuje w dwóch głównych grupach wiekowych, tj. u dzieci do 2 r.ż., u których układ odpornościowy jest jeszcze niedostatecznie rozwinięty oraz u osób powyżej 65 r.ż., u których stwierdza się poważne deficyty odporności.

U osób dorosłych pneumokoki wywołują przede wszystkim ciężkie zapalenia płuc oraz zakażenia inwazyjne, zdefiniowane jako izolacja Streptococcus pneumoniae w prawidłowo jałowych tkankach lub płynach ustrojowych. Częstość zgonów w tych przypadkach jest duża i wynosi od 20% u chorych w wieku 65 lat do nawet 40% u osób w wieku 85 lat (. W populacji dorosłych szczególnie narażona na zakażenia jest populacja ludzi starszych (po 65 roku życia), z przewlekłymi chorobami układu oddechowego (astma oskrzelowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc – POCHP, zaburzenia immunologiczne), z chorobami układu krążenia, ze schorzeniami metabolicznymi jak np. cukrzyca, u których również stwierdza się deficyty odporności, chorobami sercowo-naczyniowymi, chorobami nowotworowymi, chorobami układu krwiotwórczego.

Regionalny Program Szczepień przeciwko pneumokokom dla osób 65+

Dostrzegając wagę problemu i podążając za rekomendacjami ekspertów Departament Zdrowia Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego przygotował koncepcję Regionalnego Programu Polityki Zdrowotnej – Szczepienia przeciwko pneumokokom dla osób 65+ z grup podwyższonego ryzyka, którego założenia zgodne są z Celem operacyjnym 5: Promocja zdrowego i aktywnego starzenia Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020.

Wobec narastającej zachorowalności na zakażenia pneumokokowe w woj. pomorskim, a także groźnych powikłań i utrzymujących się od lat wysokich wskaźników umieralności, nadszedł czas na podjęcie działań profilaktycznych. Na początku niezbędną ochroną chcemy objąć osoby po 65 roku życia znajdujące się w grupie wysokiego ryzyka zachorowania – są to seniorzy z przewlekłym nieżytem oskrzeli, dychawicą oskrzelową mówi Marzena Mrozek, Dyrektor Departamentu Zdrowia Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego.

– Obecnie znajdujemy się na etapie analiz epidemiologicznych, analizujemy też możliwości finansowe i prawne. Według wstępnych szacunków całkowity koszt realizacji programu na terenie województwa pomorskiego wyniesie 1 495 080 zł. Koncepcja realizacji programu zakłada dofinansowanie przez Samorząd Województwa Pomorskiego 50% kosztów przeznaczonych na  szczepienia mieszkańców powyżej 65 r. ż z grup wysokiego ryzyka  zamieszkałych na terenie powiatów i gmin, które zdecydują się przystąpić do programu. – podkreśla Marzena Mrozek.

– Pragnę zachęcić samorządy lokalne do przyłączenia się do tej inicjatywy i nawiązania z nami współpracy w kontekście jej współfinansowania i realizacji. Głęboko wierzę, że dzięki wspólnemu działaniu na rzecz profilaktyki zdrowotnej w regionie nasz cel operacyjny zostanie osiągnięty.dodaje Marzena Mrozek.

– Dotychczas w ogólnym postrzeganiu kwestii profilaktyki zdrowotnej przez samorządy terytorialne, szczepienia przeciwko pneumokokom zazwyczaj utożsamiane były z potrzebą ochrony wyłącznie dzieci, zapominając o drugiej skrajnej grupie wiekowej również narażonej na zakażenia. Wśród osób dorosłych myśląc o szczepieniach, największy nacisk kładziono na profilaktykę grypy, zapominając o niebezpieczeństwach zakażeń pneumokokowych. Na szczęście podejście to ewoluowało i coraz więcej polskich samorządów podejmuje się prowadzenia programów profilaktycznych, także wśród osób dorosłych, przyczyniając się do poprawy ich sytuacji zdrowotnej.mówi Tomasz Jan Prycel, Market Access Audit.

– Takim przykładem są doświadczenia województwa kujawsko-pomorskiego, gdzie podobna inicjatywa szczepień przeciwko pneumokokom wśród osób starszych w grupie ryzyka została wdrożona już w 2016 roku. Program  spotkał się z ogromnym zainteresowaniem społeczeństwa i przyniósł bardzo dobre efekty, dlatego podjęto decyzję o jego kontynuacji w 2017 roku. Program ten został pozytywnie zaopiniowany przez Agencję Ochrony Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT). Ciekawym rozwiązaniem jest sposób finansowania tego programu: koszty jego realizacji pokrywane są w 50% ze środków Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz w 50% z budżetu samorządów lokalnych. – dodaje Tomasz Jan Prycel.

Program województwa kujawsko-pomorskiego dodatkowo został uwzględniony na liście programów polityki zdrowotnej realizowanych przez JST, które uzyskają dofinansowanie ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia w roku 2018.

Podczas wydarzenia eksperci zgodnie podkreślali, że z punktu widzenia odpowiedzialnej polityki zdrowotnej w regionie objęcie programem szczepień ochronnych przeciwko pneumokokom także osób starszych to działanie konieczne.

Kluczową rolę w ochronie organizmu przed bakteriami odgrywa jego odporność, która wraz z wiekiem stopniowo słabnie. Układ immunologiczny podlega procesom starzenia się wraz z całym naszym organizmem, tak iż po 65 roku życia zwiększa się też m.in. nasza podatność na zakażenia, zarówno bakteryjne, wirusowe i grzybicze, a współistniejące schorzenia (np. układu krążenia, układu oddechowego, cukrzyca) powodują, że zakażenia te mają przebieg cięższy i trzeba liczyć się tu z możliwymi poważnymi powikłaniami. Organizm seniorów jest więc szczególnie narażony na infekcje, także bakterią pneumokoka. Zakażenia pneumokokowe są dość specyficzne: bezobjawowa kolonizacja śluzówek gardła i nosa tą bakterią jest okresowo dość powszechna wśród ludzi, nazwa bakterii pochodzi od umiejętności wywoływania ciężkich zapaleń płuc, jednak bakteria ta ma ponadto niezwykłą zdolność do przenikania do krwi i płynu mózgowo-rdzeniowego człowieka. Została przez naturę wyposażona w dodatkowe „narzędzia” do forsowania naszych śluzówek i wnikania do krwi, najczęściej właśnie u seniorów. Niestety, nie jest możliwe precyzyjne określenie czy, kiedy, u kogo i do jak ciężkich powikłań dojdzie w wyniku zakażenia inwazyjnego pneumokokiem, ani jakie będą ewentualne odległe, trwałe konsekwencje dla zdrowia pacjenta. – mówi dr hab. n. med. Tomasz Smiatacz z Kliniki Chorób Zakaźnych Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Istotną kwestią jest nie tylko indywidualna odporność na zakażenie, ale także osiągnięcie efektu odporności populacyjnej. Dotychczasowa polityka zdrowotna regionu koncentruje się głównie na objęciu szeroką ochroną przed zakażeniem pneumokokowym dzieci – obowiązkowe szczepienia wprowadzono w roku 2017. To ważny krok, bowiem dzięki takim działaniom obserwujemy spadek zachorowań wśród najmłodszych mieszkańców, co pośrednio przekłada się również na zmniejszenie ryzyka zakażenia osób starszych. W mojej opinii to jednak zbyt mało – profilaktyka szczepionkowa powinna być konsekwentnie stosowana także u osób dorosłych. Powód? W przypadku dorosłych to grupa wiekowa 65+ najbardziej narażona jest na zakażenia bakterią pneumokoka i związane z nimi poważne powikłania, w tej także grupie odnotowujemy najwyższą śmiertelność. Należy podkreślić, że w grupie tej pneumokoki stanowią najczęstszą przyczynę bakteryjnego zapalenia płuc, które może zakończyć się śmiercią pacjenta; co więcej – to właśnie one wywołują bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych o najcięższym przebiegu spośród wszystkich występujących w Polsce bakterii, a szczególnie groźne są właśnie dla osób w podeszłym wieku. Jedyną skuteczną metodą ochrony przed pneumokokami są szczepienia i tylko one mogą w dłuższej perspektywie uchronić społeczeństwo przed zagrożeniami wynikającymi z tych zakażeń. Szczepienia niosą za sobą znaczące korzyści zdrowotne dla pojedynczego pacjenta i ekonomiczne dla naszego regionu – to dzięki nim eliminowane są najbardziej zjadliwe serotypy bakterii, odnotowywana jest mniejsza liczba zachorowań, absencji w pracy, powikłań wynikających z zakażeń, co w konsekwencji zmniejsza liczbę hospitalizacji i zgonów, obniżając ogólne koszty leczenia ambulatoryjnego oraz szpitalnego i zwiększając oszczędności dla regionu. Dlatego realizując politykę zdrowotną warto rozważyć objęcie szczepieniem nie tylko dzieci, ale także osoby dorosłe. – podkreśla dr hab. n. med. Tomasz Smiatacz.

Statystyki ostatnich lat są niepokojące – wg danych Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds. Diagnostyki Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego (KOROUN) w 2016 roku w ujęciu ogólnopolskim najwyższy współczynnik śmiertelności związany z inwazyjną chorobą pneumokokową odnotowany został właśnie wśród osób w wieku >65 roku życia i wyniósł 49,3 przypadków na 100 000 mieszkańców, natomiast w województwie pomorskim zapadalność IChP w tej grupie wiekowej wyniosła aż 13,28 przypadków ma 100 000 mieszkańców, plasując je na drugim miejscu w skali kraju. Należy jednak zaznaczyć, że dane dotyczące zachorowań są niedoszacowane. Wpływa na to wiele czynników. Między innymi nagła potrzeba hospitalizacji i antybiotykoterapii zakażenia zlokalizowanego np. w obrębie dróg oddechowych, która nie pozwala na posiew materiału od chorego i wyhodowanie czynnika etiologicznego zakażenia. Dlatego w przypadku zakażeń pneumokokowych lepiej w obecnej polskiej sytuacji mówić o „wykrywalności’ IChP, a nie o zapadalności na IChP.zauważa Tomasz Augustyniak, Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny.

Spotkanie w Gdańsku zostało zorganizowane w ramach samorządowego cyklu „Zdrowie-Człowiek-Profilaktyka” we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Pomorskiego. Partnerami merytorycznymi wydarzenia były organizacje działające na rzecz zdrowia: Stowarzyszenie Parasol dla Życia oraz Fundacja Aby Żyć.

Prezentacja Regionalnego Programu Polityki Zdrowotnej “Szczepienia przeciw pneumokokom dla osób 65+”

Sprawy urzędowe

Dodatkowych informacji może udzielić Ci Biuro Prasowe Urzędu pod numerem 58 32 68 536 lub adresem e-mail bp@pomorskie.eu

Więcej o biznesie w regionie

Znajdziesz na stronach Departamentu Rozwoju Gospodarczego oraz Agencji Rozwoju Pomorza.