Aktualności

Dziewięć dni kulturalnych przeżyć. Co będzie się działo podczas Tygodnia Białoruskiego w Szekspirowskim?

Scena ze spektaklu „Rewizor
Scena ze spektaklu „Rewizor". Fot. źródło: www.teatrszekspirowski.pl

Spektakle, wystawy, warsztaty, pokazy filmowe to tylko niektóre z atrakcji, w jakie bogaty jest program Tygodnia Białoruskiego. Wydarzenia odbywają się w Gdańskim Teatrze Szekspirowskim i Instytucie Kultury Miejskiej w Gdańsku od 24 maja do 1 czerwca 2019 r.

 

Na wszystkie wystawy, projekcje filmów i spotkania wstęp jest wolny. Wydarzenie realizowane jest we współpracy z Instytutem Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego.

 

Tydzień z kulturą europejską

Tydzień Białoruski organizowany jest przez Fundację Theatrum Gedanense oraz Gdański Teatr Szekspirowski. Cykl Teatry Europy organizowany jest przez Gdański Teatr Szekspirowski i Fundację Theatrum Gedanense od 2014 r. Do tej pory odbyły się tygodnie: brytyjski, flamandzki, gruziński, rumuński, niemiecki, ukraiński, litewski, izraelski, chiński i estoński.

 

Wystawa „Monstery" – Aliaksandr Sasza Kanavalau – wernisaż – 24 maja, piątek, godz. 18.00  

Wystawa będzie czynna do 1 czerwca 2019 r.

Aliaksandr Sasza Kanavalau reżyseruje serial „The Monstersi," który przygotowuje studio Platige Image. Serial o pułapkach internetu, parciu na szkło i współczesnym fejmie jest animacją przeznaczoną dla starszych widzów. Tak artysta pisze o dziełach: „Jak to się stało, że stworzyłem te dziwaczne Monstery? Na początku to one stworzyły mnie, i jeszcze ta pani, co sprzedawała pomidory wydała mi za dużo reszty, no i skończyła się różowa farba. A potem… Potem to już nie pamiętam dokładnie, ale się udało. Oto potwornie potworne Monstery. Najpierw nie za bardzo chciałem się nimi dzielić i trzymałem je w domu, ale zaczęły schodzić z obrazów i łaskotać mnie w stopy. Wydało mi się to bardzo dziwne, bowiem nie mam łaskotek na stopach (czy to choroba?). Dlatego teraz Monstery są dla Was. W ogóle kochani Ziemianie zawsze byliście dla mnie dobrzy no to może w ten sposób się Wam jakoś odwdzięczę. Prawda, że ładnie się zachowałem?"

 

Spektakl „Rewizor" – 24 maja, piątek, godz. 19.00, reż. Mikałaj Pinihin, Narodowy Teatr Akademicki im. Janki Kupały   

Spektakl zainauguruje Tydzień Białoruski.

Pewnego dnia spokój mieszkańców pewnego miasteczka na prowincji zostaje zburzony. Dociera bowiem do nich arcyniemiła wieść, że do miasteczka zmierza rewizor ze stolicy z arcypoważnymi instrukcjami. Urzędnicy są przestraszeni, z nerwów dostają czkawki i gorączkowo zaczynają ukrywać własne grzechy. Horodniczy ustawia do pionu całą czołówkę lokalnej władzy. Zarządca placówek medycznych kopniakami wygania pacjentów do domu, wizytator szkół wysiłkiem woli podnosi wskaźniki. Sędzia też ma dużo do zrobienia – problemy kradzieży, łapówkarstwa oraz bezczelnego nadużycia uprawnień zasługują na jego pilną uwagę. Ale czy oszustom uda się wybrnąć z tej kłopotliwej sytuacji?

Spektakl, który miał premierę w styczniu 2018 r., jest laureatem białoruskiej V Narodowej Nagrody Teatralnej w trzech kategoriach: najlepszy spektakl dramatyczny, najlepsza reżyseria w teatrze dramatycznym (Mikałaj Pinihin) oraz najlepsza rola męska w teatrze dramatycznym (Viktar Manajeŭ za rolę Horodniczego).

Narodowy Teatr Akademicki im. Janki Kupały

  • autor – Mikołaj Gogol
  • reżyseria – Mikałaj Pinihin
  • asystent reżysera – Dźmitryj Ciško
  • scenografia i kostiumy– Marijus Jacovskis
  • muzyka – Andrej Zubryč
  • choreografia – Maryna Filatava
  • przekład na „trasiankę" (specyficzna mieszanina języka białoruskiego i rosyjskiego) – Maryja Puškina
  • obsada:  Viktar Manajeŭ, Zoja Biełachvościk, Dzijana Kaminskaja, Raman Padalaka, Ihar Sihoŭ, Dźmitry Jesianievič, Ivan Kušniaruk, Anton Makucha, Siarhiej Čub, Pavieł Charłančuk-Južakoŭ, Mikałaj Kučyc, Pavieł Astravuch, Pavieł Paŭluć, Dźmitry Tumas, Kaciaryna Javorskaja, Viktoryja Čaŭłytka, Volha Niafiodava, Hienadź Višniakoŭ, Kirył Zmuško, Andrej Saponienka, Jury Chiłaviec, Pavieł Astravuch, Pavieł Paŭluć, Taćciana Dzianisava

 

Motanki – magiczne lalki dobrych życzeń – warsztaty dla dorosłych – 25 maja, sobota, godz. 17.00 oraz 1 czerwca, sobota, godz. 11.30

Organizatorzy opowiedzą o historii tworzenia magicznych lalek, a uczestnicy zajęć stworzą własne motanki. Słowiańskie kobiety miały wielką mądrość i moc i wiedziały, jak z niej korzystać. Jednym z takich rytuałów kobiecej mocy, szczególnie rozpowszechnionym na Białorusi, były Motanki – lalki dobrych życzeń. Białorusinki zawsze wykonywały je z intencją, w świadomym skupieniu. Kobiety z dziećmi zasiadały przy stole bądź na polanie i wspólnie motały swe lale, a ich pragnienia i intencje przybierały formę talizmanu.

Tworzone na ważne okazje, w trakcie zmian pór roku. W zależności od potrzeby powstawały określone motanki, jak: Żarnuszka, Żadanica, Karmicielka, Lalka Rodowa, Podróżniczka, Lalka Wielkanocna, Dziesięciorączka, Otulaczki i wiele innych.

Warsztaty poprowadzą białoruskie artystki i aktywistki Alesia Zholik i Lenka Kalenkaja. Na miejscu dostępne będą materiały, ale własny skrawek tkaniny czy sznurka będzie elementem personalizującym motankę.           

  

 „Lubow – miłość po rosyjsku" – 25 maja, sobota, godz.19.00 – film dokumentalny w IKM

Miłość szczęśliwa nie należy do wielkich tematów literatury rosyjskiej. Wojna, cierpienie, absurd życia czy inne egzystencjalne problemy owszem. Dlatego, pisząca po rosyjsku, białoruska noblistka Swietłana Aleksijewicz, która sama do tej pory nie zajmowała się tematyką miłości, przeprowadziła szereg wywiadów z Rosjanami, aby w filmowym kadrze uchwycić tę nieznaną część rosyjskiej duszy. W miejsce wielkich bohaterów Dostojewskiego i Tołstoja, Aleksijewicz wprowadza zwyczajnych emerytów, nowożeńców, fryzjerkę, etnolożkę, malarza, tłumaczkę i innych, którzy przeżyli miłość i dziś, starannie dobierając słowa, próbują opowiedzieć, czym było to doświadczenie. Pisarka staje się wrażliwym medium, dzięki któremu często introwertyczni, głęboko skryci rozmówcy, zaczynają przemawiać literaturą.

O ile uczucie miłości jest prawdopodobnie uniwersum kultury, a towarzyszące mu reakcje fizjologiczne w mniejszym lub większym stopniu towarzyszą wszystkim mieszkańcom ziemi, to doświadczenie, świadomość i pamięć uczucia różni się międzykulturowo, międzyjednostkowo i – jak sugeruje film w reżyserii Staffana Juléna – międzynarodowo. Dla rosyjskiej duszy miłość bowiem niemal nierozerwalnie wiąże się z cierpieniem.
 

„Made in BY" –  26 maja, niedziela, godz. 17.30 – film dokumentalny w IKM

„Made in BY" to dokumentw reżyserii Luigiego Milardiego, w którym widz nie zobaczy więźniów politycznych, represjonowanych opozycjonistów czy tłumionych siłą protestów ulicznych. Ale pozna białoruskich artystów, którzy zdecydowali się tworzyć w warunkach dobrze działającej machiny strachu, rezygnując z emigracji, coraz częściej wybieranej przez młodych ludzi. Bohaterowie filmu nie godzą się na narzucone im role w teatrze absurdu. Białoruscy twórcy dzielą się jednak na tych, którzy te role przyjęli, uczestnicząc w oficjalnym życiu artystycznym kraju i na tych, którzy wybierają niezależność, płacąc za to wysoką cenę. Utrata pracy na uczelni za ustawienie kilku kolorowych sześcianów w przestrzeni publicznej to tylko jeden z wielu przykładów. Trzeciej drogi w tym „teatrze" nie ma. „Made in BY" to świeże spojrzenie na Białoruś oczami ludzi wybierających sztukę jako sposób walki o wolność, o której inni przestali już dawno marzyć.

 

 „Swoi?" 26 maja, niedziela, godz. 19.00 – Laboratorium Teatru Społecznego – spektakl dokumentalny oraz debata

Według oficjalnych statystyk jedna na trzy Białorusinki doświadcza przemocy fizycznej, psychicznej lub ekonomicznej. Co roku jedna trzecia poważnych przestępstw na Białorusi to zabójstwa popełniane w rodzinie. Co kryje się za tymi wskaźnikami? Co każdy z nas może zrobić, żeby zmienić tą sytuację? Czy możemy być pewni, że sami nie staniemy się ofiarami przemocy w związku? Jak Ty byś się zachował w przypadku przemocy domowej? Wezwałbyś policję? Jak rodzina i przyjaciele wspierają przemoc poprzez jej ignorowanie lub przemilczanie? Jak poradzić sobie z fizycznymi i psychicznymi obrażeniami ofiar przemocy?

Opowiedziane podczas spektaklu historie oparte są na wywiadach z kobietami, które doświadczyły przemocy domowej, mieszkały przez jakiś czas w schroniskach, dostały wsparcie rehabilitacyjne i zdołały bądź nie, ułożyć sobie życie po odejściu od sprawcy przemocy. Powiedzenie prawdy o przemocy w związku intymnym jest trudnym, ale istotnym krokiem na drodze do wyzdrowienia. Nasz spektakl nie tylko oddaje głos ofiarom, ale także stwarza przestrzeń do dyskusji.

Po spektaklu odbędzie się dyskusja z twórcami, przedstawicielami organizacji pozarządowej Radislava z Mińska zajmującej się działalnością na rzecz ofiar przemocy domowej oraz Centrum Praw Kobiet z Gdańska. Spotkanie poprowadzi Aleksandra Kozłowska.

Laboratorium Teatru Społecznego

  • dramaturg – Lёha Czykanas
  • reżyseria – Valentina Moroz
  • produkcja – Anna Kazakova
  • scenografia – Ekaterina Chudnaya
  • kostiumy – Andrey Chesnokov
  • wideo – Kacia Chekatouskaya
  • projekt graficzny – Nastya Stalmahova
  • obsada: Nastya Stalmahova, Kacia Chekatouskaya, Polina Pitkevich, Anna Lavnikovich, Irina Averina, Pavel Andreev, Artem Lobko


„Summa" – 27 maja, poniedziałek, godz. 18.00 – film dokumentalny w IKM 

Najlepszy średniometrażowy film dokumentalny międzynarodowego festiwalu IDFA w Amsterdamie 2018 w reżyserii Andreja Kuciły.

Młoda białoruska malarka wyjeżdża z Mińska od męża, aby odwiedzić swojego przyjaciela, wiekowego malarza, Andrzeja Strumiłłę, w jego idyllicznej posiadłości w Polsce. Działka, na której stroi jego dom, przypomina wyspę z trzech stron otaczają ją nieprzebyte bagna i Czarna Hańcza. Pan Andrzej ma dwie pasje swojego życia – malarstwo i hodowlę koni krwi arabskiej. Mało śpi, bo uważa, że nie pozostało mu wiele czasu – ma prawie 90 lat. A po śmierci żony jest bardzo samotny. Prawie w równoległym świecie żyje Maryja. Dziewczyna od dziecka mieszka w blokowisku na przedmieściach Mińska. Mąż i inne standardowe składniki kobiecego szczęścia jej nie wystarczają, pociągają ją tajemnice, które skrywa życie pana Andrzeja oraz jego pracownia, stajnia, rzeka i wiekowe drzewa. Dla niej podróż jest odskocznią od miejskiego życia, dla niego przerwą w samotnej egzystencji naznaczonej podeszłym wiekiem. Przyjemna rutyna malowania, rozmów, jazdy konnej i obowiązków związanych z końmi, jest zakłócana jedynie przez telefony od męża artystki, który chce by wróciła do domu. Ale ona chce zostać dłużej – ona jeszcze nie skończył.

 
„Belarus 4'33" – 28 maja, wtorek, godz. 19.00 – multimedialna instalacja performatywna

Projekt „Belarus 4'33" to opowieść o utopijnej koncepcji socrealistycznego miasta Słońca na przykładzie Mińska – miasta i jego mieszkańców. Inspiracją dla tej opowieści jest książka białoruskiego artysty, architekta, pisarza, i fotografa Artura Klinau „Mińsk: przewodnik po Mieście Słońca". To historia człowieka urodzonego w sowieckim Mińsku, który poprzez wspomnienia o mieście swojego dzieciństwa opowiada o nieudanym historycznym eksperymencie społecznym – o sowieckim imperium. Struktura Miasta staje się metaforą, do której odnosi się bohater, przytłoczony przez sowiecki projekt, ale i poszukujący tożsamości w przestrzeni miasta, które utraciło pamięć.

Miasto Słońca z marzeń to przestrzeń urbanistyczna stworzona w latach 1930-50 w centrum Mińska, unikatowa w ogromie skali i totalitarnym stylu. Elementy miasta Słońca z marzeń można znaleźć w każdym post-sowieckim czy post-komunistycznym mieście, ale w Mińsku ideę tę wprowadzono w najpełniejszy sposób, co stało się fatum tego miasta.

Tania Arcimowicz i Anton Sarokin przetwarzają koncepcję miasta Słońca, zastanawiając się nad tematem utopii, skupiając się na fenomenach pamięci i czasu (przeszłego i przyszłego) i próbując znaleźć w historii Klinau głosy i obrazy współczesności – globalnej i lokalnej.

Wydarzenie tłumaczone na żywo na język polski.

  • Tania Arcimovich & Anton Sarokin
  • na podstawie książki Artura Klinau: Mińsk. Miasto Słońca z Marzeń
  • tekst: Artur Klinau, Tanya Arcimovich, Elena Karmagnani, źródła z internetu (media, Wikipedia, blogi)
  • dźwięk: Anton Sarokin
  • wideo: Tanya Arcimovich, Dzianis Dziuba, Paval Haradnicki, Arciom Lobach, youtube
  • montaż: Tanya Arcimovich, Anton Sarokin, Dzianis Volkau
  • występują: Aliaksandr Malchanau (tekst), Eric Orlov-Shimkus (dźwięk), Tania Arcimovich (video).


„Żywie Biełaruś!" – 29 maja, środa, godz. 18.00 – film w GTS

Film ukazuje losy czołowego białoruskiego opozycjonisty i realia kraju, zmagającego się z dyktaturą Łukaszenki. Głównym bohaterem historii, napisanej przez Krzysztofa Łukaszewicza i Franaka Wiaczorkę – 24-letniego działacza opozycyjnego, na którego losach oparto znaczną część scenariusza, jest muzyk rockowy Miron.

Otwarcie kontestując system, prześladujący jego rodaków, zwłaszcza tych, którzy mają odwagę mówić po białorusku, artysta naraża swój zespół na wpisanie na czarną listę, co oznacza zakaz publicznych występów. Sam krytykę władzy przypłaca przymusowym wcieleniem do wojska i ostrymi represjami ze strony dowódców. Zbulwersowany kolejnymi przejawami żołnierskiej fali, Miron wywołuje prawdziwą burzę w antysystemowych mediach, prowadząc wraz ze swoją piękną i równie niepokorną dziewczyną Wierą dziennik internetowy, w którym ujawnia najbardziej mroczne strony życia w reżimowych koszarach. Gdy jego wpisy powodują internetową rewolucję, władze postanawiają uderzyć niezłomnego buntownika w jego najczulszy punkt.

W roli głównej wystąpił debiutujący w kinie białoruski raper Zmicier Papko, który w Polsce zasłynął z występu pod pseudonimem Vinsent na koncercie „Solidarni z Białorusią", a także Karolina Gruszka – jedna z najzdolniejszych i najpopularniejszych polskich aktorek młodego pokolenia.

 

„Beton" – 30 maja, czwartek, godz. 19.00 – Republikański Teatr Dramaturgii Białoruskiej – spektakl

Autor spektaklu wyjaśnia że w „Betonie" połączył dwie opowieści. Z jednej strony mit Orfeusza i Eurydyki, gdzie Orfeusz nie może bez niej żyć, więc schodzi za nią do Hadesu, ale ponieważ nie może się powstrzymać, żeby na nią nie spojrzeć, traci ją na zawsze, a wtedy wyrzeka się także innych kobiet. Z drugiej strony przygląda się współczesności, z tysiącem stron randkowych i natłokiem możliwości szukania partnera. Dziś dozwolone jest wzięcie rozwodu po raz setny. Bardzo niewielu spotyka dziś swoje drugie połowy i żyje razem w wierności i oddaniu. Obecnie można zmieniać partnerów z byle powodu. Ten spektakl pokazuje przeciwieństwa, od mitu o całkowitej monogamii do współczesności, gdzie miłości już się nie docenia.

  • Republikański Teatr Dramaturgii Białoruskiej
  • autor pomysłu i reżyser – Eugene Korniag
  • scenografia – Taćciana Nersisian
  • muzyka – Mikita Załatar
  • światło – Eugene Korniag
  • obsada: Maksim Brahiniec, Wieranika Busłajewa, Grażyna Bykawa, Dzmitry Dawidowicz, Illa Jasinski, Arciom Kureń, Andriej Nowik, Ludmiła Sidarkiewicz, Hanna Siemianiaka, Maryna Zdarankowa

 
„Krucjata dziecięca" – 31 maja, piątek, godz. 19.00 – ART Corporation – Centrum Sztuki Wizualnej i Teatralnej – spektakl       

Sugestywny projekt teatralny, na podstawie sztuki Andreja Iwanowa o tym samym tytule, który językiem karnawału opowiada mroczną średniowieczną historię. Do wymierającej z głody francuskiej wioski przychodzi chłopiec-prorok. Wzywa wszystkie dzieci, aby stanęły pod sztandarami nowej Krucjaty, która zbawi świat chrześcijański. Tak, proste życie pobożnych chłopów przewraca się do góry nogami. Wszystko okazuje się nie tym, czym się wydawało – więzy rodzinne i więzy miłości, dziecięce zabawy, nienawiść, zemsta i nawet sam Bóg –  to wszystko zostaje wciągnięte do ohydnego, makabrycznego tańca. Stopniowo, to współczesne misterium przekształca się w hipnotyczny rytuał, z pogranicza religijnej ekstazy, poruszający aktualne dla naszego czasu problemy.

Spektakle reżysera Jury Dziwakou-Dušewskiego to ważny, nowy głos w białoruskim teatrze. Pracuje zarówno w teatrach instytucjonalnych, jak poza instytucjami. W 2017 r. w Teatrze im. Janka Kupały w Mińsku zrealizował spektakl „Woyzeck" według Karla Georga Büchnera, który cieszył się ogromna popularnością. Założył własne studio teatralne Laboratory Figures Oscar Schlemmer w Mogilewie. Pracuje ze swoją żoną Tatianą, która jako malarka i dizajnerka ma wpływ na język wizualny jego spektakli, plastyczną ekspresję i ironię.

Centrum Wizualnej i Teatralnej Sztuki ART Corporation

  • reżyseria – Jura Dziwakou-Dušewskij
  • występują – Vieranika Busłajeva, Maryna Dziemidčyk-Zdarankova, Iłla Jasinski, Źmicier Davidovič
  • muzyka – Eryk Orłov-Szimkus

Spektakl w języku rosyjskim z napisami w języku polski.


„Dlaczego ludzie się starzeją?" – 1 czerwca,  sobota, godz. 13.00 i 17.00 – spektakl

Dawno, dawno temu przodkowie nie mieli zmartwień i zawsze byli młodzi. Ale pewnego razu wszystko się zmieniło. Od tej pory starzejemy się i chorujemy. Dlaczego tak się stało? Może dlatego, że za dobro ludzie zaczęli odpłacać złem? Dlatego, że w każdym innym widzimy wroga? Czemu nie umiemy przyjąć, że zgoda buduje a niezgoda rujnuje? Nie myślimy nawet, że życie przemija niepostrzeżenie, kiedy z naszych serc znika dobro i życzliwość.

Spektakl był prezentowany na VI Międzynarodowym Festiwalu Teatru Lalek i Animacji Filmowych dla Dorosłych – Lalka też Człowiek w Warszawie w 2011 r.

Białoruski Państwowy Teatr Lalek to najstarszy teatr lalek na Białorusi istnieje od 1938 r. Jego spektakle przyciągają widzów swoim i zaskakującym spojrzeniem na klasyczne i współczesne dzieła literackie. Słynie z dobrej reżyserii, ciekawej scenografii, wysokiego poziomu gry aktorskiej i intrygującej muzyki. Wielokrotnie zdobywał nagrody na festiwalach teatralnych w całej Europie.

Spektakl w języku białoruskim z wprowadzeniem w języku polskim.

Białoruski Państwowy Teatr Lalek z Mińska

  • autor sztuki – Anatoly Vertinsky
  • reżyseria – Aleksiej Leliawskij
  • scenografia – Tatiana Nersisyan
  • muzyka – Leonid Pavlenok ("Nagual")
  • obsada: Vladimir Gramovich, Timur Muratov, Dmitry Rachkovski, Svetlana Timohina, Aleksandr Vasko


Tydzień Białoruski

  • 25 maja – 1 czerwca 2019 r.,
  • Gdański Teatr Szekspirowski
  • ul. Bogusławskiego 1
  • Gdańsk

Zobacz: Gdański Teatr Szekspirowski
 

 Tydzień Białoruski_plakat

 

 

 

view szablon artykułu