Aktualności

Awangarda w sztuce w czasach komunistycznego reżimu. Nowa wystawa w Gdańskiej Galerii Fotografii

Andrzej Paruzel „Spotkanie w mieszkaniu
Andrzej Paruzel „Spotkanie w mieszkaniu" (1976). Fot. ze zbiorów autora

Wystawa „ZOOM na lata 70." stanowić będzie przegląd prac artystów tworzących w nurtach sztuki konceptualnej. To autorska realizacją pomysłu Andrzeja Paruzela, czynnego uczestnika ruchu polskiej awangardy lat 70. i 80. XX w. Wernisaż zostanie zorganizowany w piątek, 4 października 2019 r. w Gdańskiej Galerii Fotografii. Wystawie będzie także towarzyszyć spotkanie z autorami prezentowanych prac.

 

Wystawa w Gdańskiej Galerii Fotografii będzie kolejną – po większej ekspozycji pt. „Wobec awangardy XX wieku" z 2017 r. w Galerii Atlas w Łodzi – prezentacją sztuki konceptualnej zaproponowanej przez Andrzeja Paruzela, artystę wizualnego, filmowca, poetę i animatora sztuki. I tak jak na poprzedniej wystawie zostaną pokazane prace twórców wyznaczających rozwój sztuki w latach 70. XX w.

 

Sztuka jako forma ucieczki od komunizmu

„ZOOM na lata 70." to przypomnienie prac kręgu artystów polskich związanych z Warsztatem Formy Filmowej i ich artystycznych odpowiedników – przedstawicieli awangardy z krajów ówczesnej strefy socjalistycznej. Sztuka konceptualna, m.in. wobec przemocy komunizmu, okazywała się wspólną wartością i sposobem na twórczość w obszarach uniwersalnych dla różnych nacji.

– Oddanie sztuce było dla nas jedyną formą ucieczki przed bezbarwną rzeczywistością komunistycznych reżimów – wspomina Andrzej Paruzel. – Ograniczenie wolności przez władzę ludową w Polsce było nieco mniejsze niż w Czechosłowacji, dlatego u nas mogli wystawiać artyści czescy i słowaccy, jak m.in. Július Koller, Petr Štembera, Jiří Kovanda, Jiří Valoch, oraz austriaccy: Valie Export i Peter Weibel. Dzięki temu mogło dojść do zawiązywania osobistych kontaktów, poznania się, tworzenia razem, jak to miało miejsce na przykład w galeriach Permafo we Wrocławiu, Akumulatory w Poznaniu, Dziekanka w Warszawie, Labirynt w Lublinie, Wymiany w Łodzi czy gn w Gdańsku.

 

Co zobaczymy na wystawie?

Na wystawie zostaną zaprezentowane prace autorów słowackich: Petera Rónaia i Júliusa Kollera, czeskich: Jiříego Kovandy i Petra Štembera oraz polskich: Anny Kutery, Natalii LL, Jarosława Kozłowskiego, Andrzeja Różyckiego, Ryszarda Waśko, Józefa Robakowskiego, Zbigniewa Dłubaka, Jerzego Lewczyńskiego czy związanego bezpośrednio z konceptualną sceną trójmiejską Leszka Brogowskiego. Pojawią się także dwie prace autorstwa Austriaczki Valie Export i Serbki Sanji Iveković. Zwiedzający zobaczą m.in. fotografie, kameralne instalacje wideo i dokumenty o cennej artystycznie i historycznie wymowie.

Prace, które będą prezentowane na wystawie, pochodzą z Muzeum Narodowego w Gdańsku, Muzeum Sztuki w Ołomuńcu, Słowackiej Galerii Narodowej w Bratysławie, fundacji Profile, fundacji Energia Obrazu, fundacji The Artum oraz archiwów prywatnych autorek i autorów.

 

Róg Ryszarda Waśki

Ryszard Waśko „Róg" (1976). Fot. ze zbiorów autora

 

ZOOM na lata 70.

  • wernisaż: 4 października 2019 r., piątek, godz.19.00
  • wystawa czynna: do 28 listopada 2019 r.
  • Muzeum Narodowe w Gdańsku
  • Gdańska Galeria Fotografii (Zielona Brama)
  • Długi Targ 24
  • Gdańsk

 

W programie towarzyszącym wystawie są przewidziane projekcje filmów dokumentalnych o Zbigniewie Dłubaku, Janie Świdzińskim i Jerzym Lewczyńskim zrealizowane przez Piotra Weycherta i firmę Media Kontakt.

 

*  *  *

 

Spotkanie „ZOOM na lata 70. O sztuce konceptualnej i kolekcjach"

Wystawie „ZOOM na lata 70." będzie towarzyszyć spotkanie poświęcone kolekcjom fotografii konceptualnej z Czech i Słowacji oraz praktyce artystycznej lat 70. Kolekcję fotografii z Muzeum Sztuki w Ołomuńcu przedstawi dr Štěpánka Bieleszová. Natomiast autorzy prac prezentowanych wystawie – Ryszard Waśko i Andrzej Paruzel opowiedzą o wpływie sytuacji politycznej oraz najważniejszych kierunków filozoficznych w Polsce i Europie Środkowej w latach 1970-1980 na swoje działania artystyczne.

  • 5 października 2019 r., sobota, godz. 11.00-13.00
  • Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku (Patio)
  • Targ Węglowy 6
  • Gdańsk

 

Štěpánka Bieleszová – historyczka sztuki, kuratorka kolekcji fotografii w Muzeum Sztuki w Ołomuńcu. Pracowała przy monografii czeskich fotografów Miloslava Stibora, Vladimíra Birgusa, Mileny Valuškovej i Jindřicha. Współautorka (wraz z Vladimírem Birgusem) książki „Na pierwszy rzut oka. Wybór fotografii czeskiej z XX i XXI wieku". Na co dzień zajmuje się zbiorem liczącym ponad 7500 eksponatów. Kolekcja muzeum dokumentuje głównie fotografię czeską XX w. od 1966 r. Początkowo gromadziła wysokiej jakości prace klasyki fotografii awangardowej i progresywnych autorów współczesnych, pod koniec lat 90. kolekcję uzupełniono o prace czeskie z lat 60.-90., wyselekcjonowane z fotografii konceptualnej. Obecnie kolekcja jest klasyfikowana jako trzecia największa tego typu w Republice Czeskiej. Zawiera czarno-białe fotografie, a także wiele wydruków artystycznych z lat 20. XX w.

Ryszard Waśko – artysta konceptualny, filmowiec, malarz, performer, autor instalacji, kurator wystaw, edukator, absolwent łódzkiej Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej, a także jej wykładowca. Jeden z pierwszych członków Warsztatu Formy Filmowej, założonej w 1970 r. W latach 70. XX w. wystawiał m.in. na: XII Biennale w São Paulo, documenta 6, trzecim festiwalu awangardy filmowej w Londynie, Biennale w Sydney, XI Biennale w Paryżu, V Biennale Form Przestrzennych. Twórca Archiwum Myśli Współczesnej. Organizator wyjątkowego w skali Europy cyklu międzynarodowych wystaw „Konstrukcja w Procesie" (od 1981 r.). Inicjator powstania Muzeum Artystów oraz Łódź Biennale. Jego twórczość była prezentowana na wielu wystawach indywidualnych i grupowych na świecie. Od 2008 r. mieszka i pracuje w Berlinie.

Andrzej Paruzel – artysta konceptualny, animator działań artystycznych, kurator wystaw, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego oraz Wydziału Operatorskiego i Realizacji Telewizyjnej Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. W latach 70. XX w. uczestniczył w ruchu polskiej awangardy filmowej, realizował działania i projekcje w przestrzeni publicznej. W latach 80. i 90. prowadził galerię Hotel Sztuki w Łodzi, organizował wystawy w wielu ośrodkach w Europie, m.in. Bratysławie, Berlinie, Brukseli i Paryżu. Uczestniczył w prezentacjach sztuki polskiej i europejskiej m.in. w Centre Pompidou, Stedelijk Museum i Galerii de Appel w Amsterdamie, Tate Gallery w Londynie. Miał wiele wystaw indywidualnych w Polsce i na świecie. Jego prace znajdują się zbiorach Muzeum Sztuki w Łodzi, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Muzeum Kinematografii w Łodzi oraz w prywatnych kolekcjach.

view szablon artykułu