Urząd
Co z projektami ważnymi dla Pomorza? Informacja o realizacji Kontraktu Terytorialnego

Co z projektami ważnymi dla Pomorza? Informacja o realizacji Kontraktu Terytorialnego

Marszałek Mieczysław Struk przedstawiający informację o realizacji Kontraktu Terytorialnego dla województwa pomorskiego. Fot. Dorota Patzer
28.07.2020
Marcin Szumny
Marcin
Szumny
AUTOR
Marcin Szumny
Marcin
Szumny
28.07.2020

Podczas XXIII sesji Sejmiku Województwa Pomorskiego, która odbyła się 27 czerwca 2020 r., przedstawiona została informacja o realizacji Kontraktu Terytorialnego w naszym regionie. Mimo wcześniejszych ustaleń z rządem, wiele projektów uzgodnionych w tym dokumencie jest zagrożonych lub nie ma szans na uzyskanie dofinansowania z budżetu państwa.

Jak co roku radni otrzymali informację o realizacji Kontraktów Terytorialnych, przygotowaną przez ministra funduszy i polityki regionalnej. Kwestie dotyczące realizacji kontraktu w województwie pomorskim w 2019 r. przedstawił w trakcie sesji sejmiku marszałek Mieczysław Struk.

Czym jest Kontrakt Terytorialny?

Samorząd województwa pomorskiego zawarł Kontrakt Terytorialny z rządem w 2014 r., a jego celem było uzgodnienie przedsięwzięć priorytetowych, o kluczowym znaczeniu dla rozwoju kraju i naszego regionu. Dokument ten nie stanowi odrębnego źródła pieniędzy, ale ma umożliwić skoordynowaną realizację tych przedsięwzięć z wykorzystaniem różnych środków, głównie unijnych i budżetu państwa.

Spośród 69 przedsięwzięć objętych kontraktem strona samorządowa monitoruje 17, natomiast strona rządowa 52 przedsięwzięcia z obszarów transportu, ochrony środowiska, energetyki, badań i rozwoju, szkół wyższych, kultury oraz dziedzictwa kulturowego. Do chwili obecnej zrealizowanych lub w trakcie realizacji jest 46 projektów.

Źródłem finansowania większości z nich są środki unijne, uruchamiane z poziomu krajowego i regionalnego. – Niestety, wiele projektów uzgodnionych w kontrakcie, ważnych nie tylko dla Pomorza, ale również dla całego kraju, jest zagrożonych lub nie ma szans na uzyskanie dofinansowania z budżetu państwa. Zostało to również zauważone w tegorocznym sprawozdaniu, w którym minister przyznał im status realizacji „inny”. W praktyce oznacza to nic innego, jak odstąpienie od ich realizacji – stwierdził marszałek Mieczysław Struk.

Zagrożone projekty transportowe

W obszarze kultury, samorząd województwa wraz z samorządami lokalnymi i instytucjami kultury poszukują więc alternatywnych źródeł finansowania, m.in. pożyczek ze środków Pomorskiego Funduszu Pożyczkowego. Ze względu na ogromne koszty inwestycji, analogicznych działań nie można jednak powtórzyć dla dużych projektów transportowych.

– Tak jak przewidywaliśmy porażką rządu zakończyła się próba wybudowania Obwodnicy Metropolitalnej wraz z odcinkiem drogi S6 w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego. Przypomnę, że w czerwcu 2020 r. wskazano budżet państwa jako źródło finansowania tych inwestycji. Niestety, wygląda na to, że po raz kolejny był to ruch wyłącznie wpisujący się kampanię wyborczą. W ostatnich dniach unieważniono bowiem przetarg na wykonawcę – poinformował marszałek Struk.

Pojawiają się także niepokojące informacje dotyczące drugiego przedsięwzięcia, kluczowego dla poprawy dostępności transportowej zachodniej części województwa, czyli linii kolejowej 202, łączącej Słupsk z Trójmiastem. Systematycznie obniżana jest wartość środków z Krajowego Programu Kolejowego przeznaczonych na realizację tej inwestycji. W rezultacie z początkowych 2 mld zł budżet projektu skurczył się obecnie do 310 mln zł.

Linia kolejowa do Słupska to nie jedyna, ujęta w Kontrakcie Terytorialnym inwestycja kolejowa, dla której ograniczono budżet. Jeszcze w lutym 2019 r. prace na linii Bydgoszcz – Trójmiasto wyceniano na 1,7 mld zł. Aktualizacja KPK z września 2019 r. obniżyła skalę inwestycji do nieco ponad 500 mln zł.

Skutki zaniechań mogą być katastrofalne

Podobną sytuację, jak w transporcie obserwujemy w zakresie inwestycji przeciwpowodziowych na Żuławach. Od lat samorząd województwa zabiega o całościową realizację Programu kompleksowego zabezpieczenia przeciwpowodziowego Żuław do roku 2030.

– Pomimo coraz częstszego występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych wynikających z postępujących zmian klimatu, nie jest realizowana ponad połowa inwestycji, o wartości ponad 267 mln zł, w tym inwestycji dotyczących zwiększenia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego wewnątrz obszaru Żuław Wiślanych. Skutki zaniechań w tej sferze mogą być katastrofalne dla mieszkańców Pomorza już w najbliższej przyszłości – zaznaczył marszałek Struk.

Zmiany w prawie, nowe zasady

Wspomniane projekty infrastrukturalne czy kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław, na które brakuje środków, to przykłady wskazujące na systemową słabość Kontraktu Terytorialnego. Dodatkowo, w uchwalonej przez Sejm kilka dni temu zmianie ustawy o zasadach polityki rozwoju został on podzielony na dwa niezależne instrumenty: kontrakt programowy określający zasady wykorzystania środków unijnych w Regionalnym Programie Operacyjnym oraz kontrakt sektorowy dla środków z budżetu państwa.

Marszałek Struk ocenił, że takie rozwiązanie jeszcze bardziej utrudnią koordynację realizacji inwestycji, a w szczególności niepokojący jest uznaniowy charakter kontraktów sektorowych, które mają być uruchamiane z inicjatywy poszczególnych ministrów.

– Jesteśmy w toku opracowania Strategii Rozwoju Województwa 2030, która określi wizję rozwojową Pomorza na kolejną dekadę. Bez sprawnych mechanizmów realizacji ważnych dla regionu przedsięwzięć, podejmowanych z poziomu krajowego nasze możliwości rozwoju będą ograniczone – dodał na koniec wystąpienia marszałek. – Mam nadzieję, że mimo wszystko uda się je wypracować.

Sprawy urzędowe

Dodatkowych informacji może udzielić Ci Biuro Prasowe Urzędu pod numerem 58 32 68 536 333 lub adresem e-mail bp@pomorskie.eu

Więcej o biznesie w regionie

Znajdziesz na stronach Departamentu Biznesu w Regionie oraz Pomorskiej Agencji Rozwoju Biznesu.