Aktualności

To był czas wielkiego ożywienia artystycznego. Wystawa o sztuce polskiej w 20-leciu międzywojennym

Fragment obrazu Tamary Łempickiej „La Polonaise
Fragment obrazu Tamary Łempickiej „La Polonaise" (1933) z kolekcji Marka Roeflera / Villa la Fleur. Fot. Marcin Koniak

Ponad 150 obrazów, rzeźb i obiektów rzemiosła artystycznego, w tym dzieła Witkacego, Tamary Łempickiej i Xawerego Dunikowskiego, będzie można zobaczyć w Zielonej Bramie w Gdańsku. Wernisaż wystawy o sztuce polskiej w 20-leciu międzywojennym zostanie zorganizowany w sobotę, 14 grudnia 2019 r.

 

Okres między dwiema wojnami światowymi był dla sztuki polskiej czasem wielkiego ożywienia artystycznego, powstawania nowych stowarzyszeń, bractw, komitetów, a także manifestów, deklaracji i programów twórczych. Ten entuzjazm przekładał się na wyjątkową aktywność artystów, także dzięki możliwości swobodnego przemieszczania się po Europie oraz uczestnictwa w światowym życiu artystycznym.

 

Inspiracja sztuką ludową

Na wystawie w Zielonej Bramie zostanie zaprezentowana twórczość artystyczna i rzemieślnicza, która pozostawała poza szeroko rozumianą awangardą i w dużej mierze była kontynuacją młodopolskiej tradycji. Zwiedzający będą mogli zobaczyć prace polskich artystów szukających inspiracji w dawnych stylach, a także tych, którzy nawiązywali do międzynarodowej estetyki tego okresu i świadomie wykreowali własny, oryginalny styl, czerpiąc wzory z naszego dziedzictwa kulturowego i sztuki ludowej.

Inspiracji czerpanej ze sztuki ludowej swój oryginalny, narodowy charakter zawdzięczał polski styl art déco. Przykładem tego będą obrazy Tamary Łempickiej, zwanej pierwszą damą stylu art déco. Antyczną tradycję przetwarzaną w duchu nowego stylu dekoracyjnego przybliżą z kolei prace Tymona Niesiołowskiego, Janiny Bobińskiej-Paszkowskiej oraz Eugeniusza Żaka – autora idyllicznych i nierzeczywistych pejzaży.

 

Formiści, rytmiści i kapiści

Formiści, opierając się na dokonaniach kubistów i ekspresjonistów, przyznali formie dzieła nadrzędną rolę. Tworząc obrazy, bazowali na płaskich zgeometryzowanych i rytmicznych kompozycjach. Przykładem tego będą prace Tymona Niesiołowskiego, Jana Hrynkowskiego, Andrzeja i Zbigniewa Pronaszków, Stanisława Ignacego Witkiewicza czy Eugeniusza Żaka, a także Tytusa Czyżewskiego – formisty, dla którego źródłem inspiracji był także podhalański folklor i ludowy prymitywizm.

Stowarzyszenie artystyczne Rytm, które nie sformułowało konkretnego programu artystycznego, będą reprezentowały prace m.in. Leopolda Gottlieba, Władysława Roguskiego i Tadeusza Pruszkowskiego. Klasycznym rytmistą był Wacław Borowski, który stworzył własny styl, doskonale wyrażający estetykę sztuki okresu dwudziestolecia międzywojennego. Artystów hołdujących sztuce narodowej, wyraźnie inspirowanej folklorem przybliżą prace Zofii Stryjeńskiej i Wacława Wąsowicza.

 

Obraz Kobiety i tulipan

Leopold Gottlieb „Kobiety i tulipan" (1934) ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie. Fot.© Pracownia Fotograficzna Muzeum Narodowego w Krakowie

 

Ogromny wpływ na ukształtowanie sztuki okresu międzywojnia miał Paryż. To właśnie tam działały dwie znaczące grupy artystów: kapiści – uczniowie Józefa Pankiewicza z tzw. Komitetu Paryskiego, których twórczość przybliżą prace Jana Cybisa, Józef Czapskiego i Zygmunta Waliszewskiego, oraz artyści polscy żydowskiego pochodzenia, m.in. Mojżesz Kisling, Roman Kramsztyk, Mela Muter czy Leopold Gottlieb, którzy się związali z międzynarodową grupą Ecole de Paris. W Paryżu tworzył też Tadeusz Makowski zafascynowany Paulem Cézanne'em. Na wystawie pokażemy cztery dzieła tego malarza.

 

Dekoracja związana z funkcją

Dwudziestolecie międzywojenne to czas, kiedy rodzime rzemiosło artystyczne zostało wyniesione do rangi sztuki, wartość artystyczna połączona była z doskonałą techniką wykonania, a forma i dekoracja były nierozerwalnie związane z funkcją. Artyści należący do ugrupowań Warsztaty Krakowskie i Spółdzielnia Artystów „Ład" nawiązywali do rodzimego folkloru, świadomie wytyczając nowy narodowy styl. Meble, tkaniny, ceramikę i szkło projektowali tacy artyści, jak Wanda Kossecka, Julia Kielowa czy Zofia Kodis-Freyer.

Natomiast rzeźbę 20-lecia międzywojennego będą reprezentowały m.in. prace Augusta Zamoyskiego, Henryka Kuny, Henryka Wiercińskiego, a także wielkiej osobowości artystycznej XX w. – Xawerego Dunikowskiego.

 

Sztuka w 20-leciu międzywojennym. W stronę tradycji

  • wernisaż: 14 grudnia 2019 r., sobota, godz. 18.00
  • wystawa czynna: 15 grudnia 2019 r. – 15 marca 2020 r.
  • Muzeum Narodowe w Gdańsku
  • Oddział Zielona Brama
  • Długi Targ 24
  • Gdańsk

 

Wydarzenie na Facebooku

 

Ponad 150 obiektów sztuki i rzemiosła artystycznego prezentowanych na wystawie pochodzić będzie ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Gdańska oraz z kolekcji i zbiorów prywatnych.

view szablon artykułu