Aktualności

Marszałek Struk: „Wolny samorząd to podstawa demokratycznego państwa”. Regionalne obchody Dnia Samorządu Terytorialnego

Regionalne obchody Dnia Samorządu Terytorialnego
Regionalne obchody Dnia Samorządu Terytorialnego. Fot. Sławomir Lewandowski

Z okazji Dnia Samorządu Terytorialnego, 26 maja 2017 r., w Urzędzie Marszałkowskim w Sali im. Lecha Bądkowskiego, spotkali się samorządowcy z Pomorza. Jednogłośnie przyjęli oni Kartę Samorządności. Gospodarzami wydarzenia byli marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk i prezydent Gdańska Paweł Adamowicz.

 

„Samorząd terytorialny stanowi fundament demokratycznego państwa. […] Odbieranie kompetencji gminom, powiatom i województwom, przekazywanie ich administracji centralnej, oddalonej od obywateli i niepoddanej ich kontroli, to odejście od demokracji. Stanowczo się temu sprzeciwiamy. Domagamy się, aby rządzący i stanowiący prawo przestrzegali i szanowali konstytucyjne zasady ustroju naszego państwa" – czytamy w Karcie Samorządności, którą w trakcie spotkania przyjęli pomorscy samorządowcy.

 

Mieczysław Struk: „Reforma samorządu terytorialnego to najbardziej udana reforma okresu transformacji"

– Dzisiaj wspominamy 27 lat, dobrych lat dla samorządu terytorialnego. Polska rzeczywistość wyglądałaby zupełnie inaczej, gdyby nie decyzje z tamtych lat. Trudno jest sobie wyobrazić demokratyczny ład bez samorządu terytorialnego. Musimy zwracać uwagę obozowi rządzącemu jak wiele udało nam się zrobić na rzecz naszych małych ojczyzn – podkreślał marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk. – Samorząd terytorialny w Polsce nie jest doskonały, wymaga reform, ale to nie znaczy, że to co wdrażamy przez ostatnie 27 lat należy burzyć. Gdyby dzisiaj żył Lech Bądkowski, patron sali w której jesteśmy, prawdopodobnie byłby dumny, że jego idee zostały wdrożone w Polsce i na jego ukochanym Pomorzu.

Marszałek Struk podziękował samorządowcom za ich ciężką pracę na rzecz lokalnych wspólnot oraz życzył dalszych sukcesów. – Chciałbym też nam wszystkim życzyć wytrwałości w walce z przejawami centralizacji państwa oraz rządu, który rozumiałby nasze problemy, bo przecież wszyscy razem, rząd i samorząd, tworzymy Rzeczpospolitą.

 

Paweł Adamowicz: „Powinniśmy rozmawiać o Konstytucji i prawach samorządu terytorialnego"

– Już po raz 4 spotykamy się od momentu, kiedy Jarosław Kaczyński obraził Polskę samorządową, nazywając nas „patologią i zepsuciem", kiedy zaproponował antykonstytucyjny pomysł zmian w prawie wyborczym poprzez formułę ograniczenia kadencyjności – nie ukrywał wzburzenia Paweł Adamowicz, prezydent Gdańska. – Nie dajmy sobie wmówić, że nie możemy w swojej gminie rozmawiać na temat Konstytucji, projektów ustaw czy pomysłów rządu. Mamy wręcz obowiązek o tym rozmawiać. Jeszcze nie jest przesądzony kształt ordynacji wyborczej. Jeszcze wiele spraw stoi pod znakiem zapytania. Patrzmy prezesowi Kaczyńskiemu i jego grupie trzymającej władze na ręce. Nie możemy być pewni czy jutro lub pojutrze nie usłyszymy jakiegoś nowego, zaskakującego pomysłu na zarządzanie terytorialne państwa.

 

Robert Biedroń: „Nie tylko bronimy samorządu, ale chcemy, aby był on jeszcze lepszy"

– Dziś na tej sali powinniśmy skoncentrować się na przyszłości, niestety tak się nie stało. Dziś musimy rozmawiać przede wszystkim o teraźniejszości. Zastanawiać się, jak obronić to, co udało nam się przez te ostatnie 27 lat zbudować – mówił Robert Biedroń, prezydent Słupska. – To na Pomorzu narodził się ruch Solidarności, dzięki któremu udało nam się zmienić cały kraj, i być może to z Pomorza powinien dziś wypłynąć sygnał, że my nie tylko bronimy samorządu, ale także chcemy, aby był on jeszcze lepszy. Musimy zaproponować mieszkańcom realną zmianę, dać nadzieję na przyszłość.

 

Jacek Karnowski: „Nie damy sobie odebrać samorządu i demokracji"

– Dziś jest ten czas, w którym my jako samorządowcy, poza zajmowaniem się swoim miastem, ulicą, zieleńcem, remontem szpitali czy organizowaniem imprez kulturalnych, musimy zajmować się tym, co jest najważniejsze, czyli obroną demokracji, bo demokracja jest zagrożona. Według Jacka Karnowskiego, prezydenta Sopotu, ważne jest, żeby dziś głośno mówić nie tylko o samorządzie, ale w ogóle o demokracji. – Musimy mówić głośno, że nie damy sobie odebrać samorządu, nie damy sobie odebrać demokracji, bo to jest nasze największe dobro – podkreślał Karnowski

 

KARTA SAMORZĄDNOŚCI

Samorząd terytorialny stanowi fundament demokratycznego państwa. Odbudowa polskiego samorządu, która przyniosła społecznościom lokalnym autonomię i możliwość decydowania o swoim losie, jest najbardziej udaną z polskich reform. Dzięki temu zmieniliśmy Polskę, zyskując przy tym zaufanie większości Polaków, co systematycznie potwierdzają badania opinii publicznej.

Zmiany w ustawach dotyczących podstaw polskiego samorządu, które są obecnie proponowane bez żadnych konsultacji ze stroną samorządową, mogą podważyć ustrój państwa.

Ograniczenie praw wyborczych obywateli, pozbawienie przedstawicieli mieszkańców gmin samodzielności w realizacji zadań publicznych, swobody w gospodarowaniu ich wspólnym majątkiem, wolności we współdziałaniu z innymi jednostkami spowoduje zahamowanie rozwoju lokalnego, zgodnego z oczekiwaniami mieszkańców. Odbieranie kompetencji gminom, powiatom i województwom, przekazywanie ich administracji centralnej, oddalonej od obywateli i niepoddanej ich kontroli, to odejście od demokracji. Stanowczo się temu sprzeciwiamy.

Domagamy się, aby rządzący i stanowiący prawo przestrzegali i szanowali konstytucyjne zasady ustroju naszego państwa, które przypominamy w niniejszej Karcie.

 

MIESZKAŃCY

1. Gospodarzami społeczności lokalnych i regionalnych są ich mieszkańcy i to oni muszą decydować o kształcie swoich wspólnot samorządowych, w tym poprzez wolne wybory i referenda lokalne. Prawa wyborcze mieszkańców (czynne i bierne) oraz uprawnienia do podejmowania przez nich decyzji w referendum, zagwarantowane w Konstytucji, nie mogą być ograniczone.

2. Podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina. Tylko mieszkańcy danej gminy mogą wybierać w wyborach powszechnych i odwoływać w drodze referendum swoje organy samorządowe.

 

JEDNOSTKI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

3. Samorząd terytorialny działa w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Jego samodzielność (w zakresie zadań własnych oraz definiowania interesu lokalnego albo regionalnego) podlega ochronie sądowej. Nadzór nad wykonywaniem zadań własnych jest sprawowany wyłącznie według kryterium legalności.

4. Jednostki samorządu terytorialnego są podmiotami polityki rozwoju lokalnego i regionalnego. Przekazane samorządom sprawy publiczne są ich zadaniami własnymi.

5. Kompetencje gmin, powiatów i województw, wynikające z ich zadań własnych, są całkowite i wyłączne. Ustawy określają zasady realizacji tych zadań; o sposobie ich realizacji decydują właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego.

Gminy - podstawowe jednostki samorządowe - kreują rozwój lokalny, dostarczają mieszkańcom podstawowe usługi publiczne i zapewniają obsługę administracyjną.

Powiaty - komplementarny samorząd lokalny - realizują lokalne zadania ponadgminne oraz koordynują lokalne służby, inspekcje, straże i administracje zespolone.

Województwa - podmioty polityki regionalnej - kreują rozwój regionalny oraz koordynują działania innych podmiotów na rzecz tego rozwoju.

 

FINANSE SAMORZĄDOWE

6. Finanse samorządowe są pełnoprawnym członem sektora finansów publicznych.

7. Zasoby finansowe gmin, powiatów i województw, oparte na dochodach własnych i subwencjach, umożliwiają realizację ich zadań na określonym w ustawach i aktach wykonawczych poziomie. Zmianom zakresu zadań i wymaganego poziomu ich realizacji towarzyszą adekwatne zmiany zasilania finansowego jednostek. Ubytki w dochodach własnych, wynikające z ulg i zwolnień ustawowych, są rekompensowane.

8. System dochodów jest uzupełniany subwencją wyrównawczą, która umożliwia realizację zadań obowiązkowych w określonym w przepisach prawa standardzie.

9. Dotacje celowe służą do finansowania inwestycji oraz zadań powierzonych JST przez Unię Europejską, administrację rządową i inne jednostki samorządu terytorialnego.

 

MAJĄTEK

10. Jednostki samorządu terytorialnego mają prawo swobodnie kształtować gospodarowanie swoim majątkiem. Stanowi on zasób, który umożliwia realizację zadań, a także jest wykorzystywany do wspierania przedsięwzięć rozwojowych w ramach lokalnej albo regionalnej polityki rozwoju. Zasoby majątkowe, mające znaczenie dla rozwoju lokalnego albo regionalnego, będą przekazywane nieodpłatnie, odpowiednio gminom, powiatom albo województwom.

 

ORGANIZACJA I WSPÓŁDZIAŁANIE

11. Gminy, powiaty i województwa mają swobodę w dostosowaniu swoich struktur organizacyjnych do lokalnych albo regionalnych uwarunkowań realizacji zadań. Mogą je powierzyć własnym jednostkom organizacyjnym albo podmiotom zewnętrznym: publicznym, społecznym lub prywatnym, z zachowaniem procedur wymaganych prawem.

12. Jednostki samorządu terytorialnego, wykonując swoje zadania, mogą swobodnie współdziałać z innymi jednostkami, w formach określonych w przepisach prawnych.

13. Integracja zarządzania na funkcjonalnych obszarach metropolitalnych lub miejskich jest ustawowo uregulowana, w sposób zapewniający zdolność wykonywania zadań publicznych. Tworzone struktury nie naruszają podmiotowości i samodzielności podstawowych jednostek samorządowych – gmin.

14. Ustawy umożliwiają jednolite zarządzanie infrastrukturą techniczną i społeczną w granicach miast przez samorząd miasta.

 

GRANICE I TERYTORIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNYCH I REGIONALNYCH

15. Korekta granic gmin i powiatów jest przeprowadzana na podstawie rzetelnej analizy powiązań funkcjonalnych, uwzględniającej potencjał rozwoju oraz uwarunkowania wynikające z dotychczasowego funkcjonowania zainteresowanych jednostek.

16. Zmiana granic gminy, powiatu albo województwa, wymaga zrozumienia
i akceptacji mieszkańców obszaru będącego przedmiotem wniosku o zmianę granic, wyrażonej w powszechnych konsultacjach albo referendum lokalnym.

 

KONSULTOWANIE

17. Samorządy muszą być rzetelnie konsultowane w zakresie aktów prawnych ich dotyczących, w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz w komisjach parlamentarnych.

 

*  *  *

Dzień Samorządu Terytorialnego obchodzony jest 27 maja i upamiętnia pierwsze wolne wybory samorządowe z 1990 r., a tym samym przywrócenie w Polsce samorządów terytorialnych.

view szablon artykułu

Archiwum wiadomości

Kalendarz prac Zarządu i Sejmiku

Pod patronatem marszałka