Prawie 51 tys. dzieci w wieku 7 i 10 lat przejdzie badania przesiewowe wykrywające nadwagę i otyłość. To efekt podpisanej umowy pomiędzy samorządem województwa a Szpitalami Pomorskimi dotyczącej Pomorskiego programu profilaktyki nadwagi i otyłości, który będzie realizowany do końca 2029 r.
Umowa została podpisana 21 lipca 2026 r. przez marszałków Mieczysława Struka i Marcina Skwierawskiego.
Co to za program?
Pomorski program profilaktyki nadwagi i otyłości został przygotowany przez Departament Zdrowia UMWP we współpracy z ekspertami z Uczelni Łazarskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Skierowany jest do dzieci w wieku 7 i 10 lat z województwa pomorskiego i będzie realizowany w szkołach.
– To pierwszy program profilaktyki nadwagi i otyłości wśród dzieci, który będzie realizowany w naszym województwie. Z niego będą mogły skorzystać dzieci z obszarów, na których nie są realizowane programy profilaktyki w tym zakresie – mówi marszałek Mieczysław Struk.
Wicemarszałek Marcin Skwierawski dodał, że badania przesiewowe będą przeprowadzane w szkołach, ale do programu dziecko może też zgłosić pediatra, poradnia pedagogiczno-psychologiczna i rodzice
Głównymi celami programu są: redukcja nadwagi i otyłości u co najmniej 20 proc. dzieci objętych opieką specjalistyczną, poprawa stylu życia uczestników oraz ograniczenie ryzyka chorób cywilizacyjnych.
Na czym polega?
Program ma dwa etapy. Pierwszy to badania przesiewowe m.in analiza składu ciała, ocena wydolności fizycznej oraz pomiar i ocena ciśnienia tętniczego, które obejmą prawie 51 tys. dzieci. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowych wyników np. wysoki BMI dziecko zostaje zakwalifikowane do drugiego etapu – specjalistycznego. W jego trakcie odbywać się będą spotkania indywidualne z lekarzem, psychologiem, dietetykiem, specjalistą aktywności fizycznej. Będą też wykonywane badania laboratoryjne. Ponadto, w szkołach ma być prowadzona edukacja zdrowotna. Zaplanowano też dodatkową konsultację lekarską oraz grupowe warsztaty dotyczące zdrowego odżywiania, aktywności fizycznej połączone z treningiem oraz edukacyjno-terapeutyczne z budowania kompetencji rodzicielskich i prozdrowotnych. W drugim etapie uczestniczą również opiekunowie. Zakłada się, że uczestnicy programu zdobędą wiedzę i praktyczne umiejętności dotyczące zdrowego stylu życia, żywienia, aktywności fizycznej oraz czynników psychologicznych i środowiskowych wpływających na zdrowie.
Budżet projektu to 19,6 mln zł, w tym 18,6 mln zł pochodzi z funduszy europejskich, a Szpitale Pomorskie wyłożyły prawie milion złotych.
Czym jest otyłość?
To przewlekła choroba metaboliczna, która wynika z zaburzeń równowagi energetycznej w organizmie. Jest niezakaźna, ale przybiera formę epidemii. Głównymi jej przyczynami są: czynniki środowiskowe i nawyki (m.in.: spożywanie wysoko przetworzonej żywności, brak aktywności fizycznej, przewlekły stres i zaburzenia snu), predyspozycje genetyczne i zaburzenia neurohormonalne oraz choroby i leki (niedoczynność tarczycy, zespół Cushinga, PCOS, a także przyjmowanie niektórych leków).
Szacuje się, że w 2035 r. ponad 30 proc. dorosłych Polaków będzie otyłych.
– Oznacza to więcej chorych na cukrzycę typu 2, nadciśnienie tętnicze, stłuszczenie wątroby, bezdech senny czy choroby zwyrodnieniowe stawów. Otyłość wpływa na cały organizm. Zaburza samoocenę, może powodować depresję, nadużywanie alkoholu, leków lub innych substancji psychoaktywnych – tłumaczy lekarz i zastępca dyrektora Departamentu Zdrowia Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego Tadeusz Jędrzejczyk.
Badania jasno pokazują, że wczesna interwencja tzn. poniżej 18. r.ż. np. udział w programach profilaktycznych, pozytywnie wpływa na minimalizowanie wystąpienia nadwagi i otyłości u dorosłych.
