Kuratorem wystawy jest Romuald Demidenko. W trakcie wernisażu zaśpiewa Kaja Prusinowska. Wystawie towarzyszy przewodnik dostępny na ekspozycji oraz tekst specjalny autorstwa poetki i botaniczki Urszuli Zajączkowskiej.

Sztuka niejedno ma imię

Wystawa Agnieszki Brzeżańskiej jest spotkaniem z malarstwem, rzeźbą i obiektami w różnych technikach oraz skali – od małych rzeźb ceramicznych i zielnika artystki, poprzez wielkoformatowe tkaniny barwione naturalnymi pigmentami oraz najnowsze obrazy, w których można rozpoznać nadrzeczne krajobrazy, aż po wideo i pracę dźwiękową.

Rośliny motywem przewodnim

Od wielu lat artystka wplata do twórczości wątki herbalistyczne, zwracając się ku relacjom roślin z kulturą. Opowiada się za sojuszami międzygatunkowymi – relacjami głębokiej współzależności i wzajemności, także między wszelkimi istotami i bytami. Odwołuje się przy tym do tradycji, matriarchalnych gałęzi wiedzy, intuicji i duchowości. Jedną z eksponowanych prac jest niematerialny, aromaterapeutyczny obiekt – subtelny zapach ziela bylicy pospolitej (łac. Artemisia vulgaris) w postaci ekstraktu ulatnia się z otworów rzeźby ustawionej w sąsiedztwie wejścia na wystawę, co sprawia, że jej zwiedzanie jest polisensorycznym doświadczeniem. Z opowieści, które artystka snuje poprzez prace, wyłania się manifest czułej obserwacji otoczenia, które m.in. za pomocą roślin wysyła ludziom opiekuńcze sygnały, zachęcając do zrozumienia zmienności procesów środowiskowych.

Przeszłość i przyszłość przybywają jednocześnie

Tytuł wystawy odnosi się do nielinearnego rozumienia czasu. Artystka traktuje odległe epoki w historii Ziemi i ludzkości jako współistniejące i przenikające się nawzajem byty. Sięgając do zielarstwa, kosmologii, dawnych systemów poznania i współczesnych narzędzi artystycznych, Agnieszka Brzeżańska wskazuje na głębokie powiązanie tego, co zapomniane, a tego, co dopiero nadejdzie. To propozycja myślenia o świecie jako splocie procesów, w którym pozorne przeciwieństwa, takie jak natura i kultura czy wiedza i intuicja, nie wykluczają się, lecz współistnieją. Lokalnym punktem odniesienia dla wystawy jest największy zbiór botaniczny na Pomorzu Środkowym o nazwie Herbarium Slupensis gromadzący m.in. florę polskich portów morskich, wiele roślin wymarłych i zagrożonych, a także zielnik rodzimych roślin trujących Georga Gotthilfa Homanna (1774-1851). Wystawa kontynuuje podjęte przez Brzeżańską wątki studiów nad roślinami, prezentowane jako interwencja Ziółka, drzewka, y chróściki w Muzeum Farmacji — oddziale Muzeum Warszawy (listopad 2024 – marzec 2025).

O artystce

Agnieszka Brzeżańska urodziła się w 1972 w Gdańsku r. Zajmuje się malarstwem, tworzy prace rysunkowe, fotografię, film i ceramikę. Alchemia, parapsychologia, ezoteryka, wiedza tubylcza czy tradycje matriarchalne to tylko niektóre obszary, po które sięga artystka. Studiowała w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1995-1997) i ASP w Gdańsku (1992-1995) oraz na Uniwersytecie Sztuk Pięknych Geidai w Tokio (1998-2001). Była stypendystką rządu japońskiego (1998-2001, Tokio), DAAD (Berlin, 2008-2009), Büchsenhausen (Innsbruck, 2005), Collegium Helveticum (Zurich/ETH, 2004). Ukończyła także kurs zawodowy w Instytucie Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych. Prezentowała prace na licznych wystawach indywidualnych w kraju i za granicą, w tym: Ziółka, drzewka, y chróściki (Muzeum Farmacji, oddział Muzeum Warszawy (2024–2025), Cała Ziemia parkiem narodowym (Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni, oddział MNW, 2019-2020, Gdańska Galeria Miejska, 2018), Matrix-Sratrix (Kasia Michalski, Warszawa, 2016), Ma Terra (Vera Munro, Hamburg, 2015–2016), This all occurs quickly, with ease, grace and joy (Marlborough Contemporary, Londyn, 2015), Ziemia rodzinna / Ma terra (Muzeum Współczesne Wrocław, 2014), Kobayashi Maru (Nanzuka, Tokio, 2014; Bonniers Konsthal, 2019), A Painting Cycle (Nomas Foundation, Rzym, 2012); Back to the Garden (Galerie Kamm, Berlin, 2012), Cosmic Equation (Kunsthaus Baselland, Bazylea, 2010). Prace wystawiała także podczas Berlin Biennale (2018). Laureatka wielu nagród, w tym ministra kultury i dziedzictwa narodowego w kategorii Sztuki Wizualne (2024) oraz Fundacji Sztuki Polskiej ING (2018). Mieszka i pracuje w Warszawie.

Coś więcej

Równolegle do wystawy w Baszcie Czarownic będzie trwał cykl pod hasłem Ogród Społeczny Podgrodzie. Program publiczny skupia się na roślinach i ogrodnictwie. Wezmą w nim m.in. udział artystka zaangażowana społecznie i ekologicznie Julię Ciunowicz, duet Marleen Boschen & Charles Pryor, pracujący w Pradze kolektyw StonyTellers i słowacka artystka Paulę Malinowską.

Przeszłość i przyszłość przybywają jednocześnie

  • 20 marca 2026 r., piątek, godz.18.00 – wernisaż
  • wystawę można oglądać do 7 czerwca 2026 r.
  • Baszta Czarownic
  •  Al. F. Nullo 8
  •  Słupsk
  • 21 marca, sobota, godz 14.00
    Powrót do ogrodu / Back to the Garden – Julia Ciunowicz i prof. Zbigniew Sobisz (Herbarium Slupensis)
  • 14 maja, czwartek, godz. 17. 00
    About Fireweed, Flame, and Stalked Bonfire Cup / O ogniowym zielu, płomieniu i palenisku – gra z kolektywem StonyTellers
  • 3 czerwca, środa, godz. 18.00
    projekcja i artist talk – Paula Malinowska