Pierwsza w 2026 roku sesja Sejmiku Województwa Pomorskiego poświęcona była kluczowym kwestiom związanym z dynamicznymi zmianami energetycznymi na Pomorzu. Chodzi nie tylko o budowę elektrowni jądrowej i rozwój morskiej energetyki wiatrowej, ale także o energetykę rozproszoną w formie tzw. wysp energetycznych. Kolejnym krokiem do ich powstania jest list intencyjny podpisany przez samorząd województwa pomorskiego i sześc pomorskich gmin.
W obradach sesji uczestniczyli również przedstawiciele spółek związanych z sektorem energetycznym, które realizują na terenie regionu ważne dla Polski projekty.
Energetyczna sesja sejmiku
Na Pomorzu koncentrują się kluczowe procesy polskiej transformacji energetycznej, bezpieczeństwa i rozwoju gospodarczego. To właśnie w naszym regionie powstaje pierwsza polska elektrownia jądrowa czy rozwija się morska energetyka wiatrowa. Sprawy energetyczne są niezmiernie ważne dla Pomorza, dlatego też na pierwszej sesji Sejmiku Województwa Pomorskiego w 2026 r. radni nie tylko wysłuchali prezentacji dotyczących rozwoju energetyki, ale również podpisany został list intencyjny. To dokument w sprawie współpracy w obszarze lokalnych społeczności energetycznych podpisany 26 stycznia 2026 r. przez marszałków województwa Mieczysław Struka i Leszka Bonnę oraz wójtów sześciu pomorskich gmin.
Pomorska energia
Jeszcze kilka lat temu Pomorze było postrzegane jako region importujący energię. Dziś produkcja energii w województwie pokrywa już około 65 proc. naszego zapotrzebowania.
– Rośnie udział odnawialnych źródeł energii. Mówimy już o kilku gigawatach energii produkowanej przez „wiatraki” na lądzie. A udział fotowoltaiki rośnie o kilkadziesiąt procent rocznie – wyliczał marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk.
A to dopiero początek. W najbliższym czasie energetyczny bilans zmienią morskie farmy wiatrowe czy elektrownia jądrowa. Mówimy, że energetyka to dźwignia rozwoju całego regionu. Sama elektrownia jądrowa to projekt o wartości ponad 190 mld zł. Morskie farmy wiatrowe to kolejne 130 miliardów złotych.
– A do tego mamy jeszcze terminal FSRU za około 5 mld zł i inwestycje o podobnej wartości na sieciach przesyłowych – dodawał.
Energetyka rozproszona
Wielkie inwestycje to jednak nie wszystko. Zgodnie ze Strategią Rozwoju Województwa, odpowiedzią na wyzwania ekonomicznie i geopolityczne jest właśnie energetyka rozproszona. Nawet najlepiej opracowana strategia musi znaleźć odzwierciedlenie w konkretnych działaniach realizowanych blisko mieszkańców, samorządów i lokalnych przedsiębiorstw. Kluczowym przedsięwzięciem w tym obszarze jest Pomorski Archipelag Wysp Energetycznych. To strategiczny SWP, który zakłada budowę pilotażowych społeczności energetycznych w formie spółdzielni opartych na odnawialnych źródłach energii.
– Ideą tego przedsięwzięcia jest wytwarzanie energii możliwie blisko miejsca jej zużycia, aby lokalne społeczności miały realny wpływ na produkcję i konsumpcje energii – wyjaśniał Struk.
I właśnie energetyki rozproszonej dotyczy list intencyjny, który został podpisany podczas sesji sejmiku.
Działajmy razem
Samorząd województwa pomorskiego podpisał z sześcioma pomorskimi gminami list intencyjny, mówiący o współpracy w zakresie ewentualnego finansowania, przygotowania, realizacji i rozwoju projektów. Mowa o wyspach energetycznych w gminach: Czersk, Pelplin, Starogard Gdański, Potęgowo, Rumia i Szemud.
– Celem współpracy jest m.in. udostępnienie narzędzi oraz rozwiązań produktowych dostosowanych do gmin i ich jednostek, budowanie wiedzy społecznej czy prowadzenie działań informacyjnych i wspierania budowania świadomości społecznej w obszarze zielonej transformacji – czytamy w liście intencyjnym.
Samorząd województwa jest gotowy do wsparcia finansowego przygotowania niezbędnej dokumentacji przedinwestycyjnej i wykonania systemów monitoringu, które są niezbędne choćby przy opracowaniu studiów wykonalności. Energetyka rozproszona to ważne uzupełnienie dużych inwestycji energetycznych. Pozwala lepiej bilansować system, ograniczać przeciążenia. Taki model energetyczny pozwala na zwiększenie naszego bezpieczeństwa energetycznego.
– Chcemy w ten sposób udowodnić, że pilotażowe projekty społeczności energetycznych mogą być realizowane w sposób ekonomicznie uzasadniony, a nie wyłącznie eksperymentalny. Zależy nam na tym, aby te pilotaże stały się impulsem i zachętą dla kolejnych samorządów i podmiotów do realizowania własnych pomysłów. Naszą ambicją jest, aby Pomorskie stało się liderem energetyki rozproszonej w Polsce – podkreślał marszałek województwa.
Fot. Łukasz Tokarczyk/UMWP
Czym są wyspy energetyczne?
Wyspa energetyczna to samowystarczalny system energetyczny, który łączy producentów, odbiorców i prosumentów. Kluczowe jest tu elastyczne zarządzanie energią – produkcja i zużycie są równoważone w czasie rzeczywistym. Taki system może współpracować z innymi wyspami energetycznymi lub lokalnym operatorem sieci, zwiększając bezpieczeństwo energetyczne i efektywność dla lokalnych społeczności.
