W niedzielę, 18 stycznia 2026 r. minie dokładnie sto lat od momentu, gdy pierwsi polscy żołnierze objęli służbę w Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Z tej okazji Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku zaprasza na obchody upamiętniające to wydarzenie. Zaplanowano m.in. uroczysty apel z udziałem wojskowej asysty honorowej, a także spacery edukacyjne oraz możliwość zwiedzania wystawy archeologicznej.
W latach 1926-1939 na Westerplatte w Wolnym Mieście Gdańsku funkcjonowała polska Wojskowa Składnica Tranzytowa. Na jej terenie mieściły się magazyny amunicyjne strzeżone przez polskich żołnierzy.
Pierwszy oddział wartowniczy, składający się z jednego oficera, czterech podoficerów oraz szesnastu szeregowych, przybył na Westerplatte 18 stycznia 1926 r. o godz. 14.00 na pokładzie trałowca ORP Mewa. Oddziałem dowodził porucznik Stefan Konieczny, a żołnierze zostali wystawieni przez 4. Dywizję Piechoty. Był to symboliczny i faktyczny początek polskiej obecności wojskowej nad Bałtykiem, która trwała nieprzerwanie aż do momentu heroicznej obrony Westerplatte we wrześniu 1939 r.
Aby upamiętnić to wydarzenie, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku wspólnie z 16. Żuławskim Pułkiem Logistycznym z Elbląga i 13. Dywizjonem Trałowców zaplanowali uroczystości na półwyspie.
Sprawdź, co przygotowali muzealnicy
W niedzielę, 18 stycznia 2026 r. pododdział 16. Żuławskiego Pułku Logistycznego w umundurowaniu z epoki przypłynie na pokładzie okrętu 13. Dywizjonu Trałowców, odtwarzając manewr swoich poprzedników sprzed stu lat.
Wydarzenia rocznicowe oficjalnie zainauguruje uroczysty apel z udziałem wojskowej asysty honorowej, który rozpocznie się o godz. 12.00 przy Pomniku Obrońców Wybrzeża. Następnie delegacje przemaszerują na Cmentarz Żołnierzy Wojska Polskiego na Westerplatte, gdzie złożą kwiaty i oddadzą hołd poległym, którzy bronili półwyspu we wrześniu 1939 roku.
Muzeum II Wojny Światowej wystawi specjalne stanowisko edukacyjne, mieszczące się w namiocie na parkingu niedaleko cmentarza, dostępne w godz. 10.00-14.00. Odwiedzający będą mogli wziąć udział w ciekawych aktywnościach przygotowanych przez muzealników.
- Dział Archeologii zaprezentuje zabytki, które zostały wydobyte w trakcie prac wykopaliskowych na Westerplatte. Archeolodzy opowiedzą również o dwunastu zakończonych sezonach badań.
- Dział Zbiorów i Digitalizacji zaprezentuje kopię tzw. putiłówki, czyli armaty polowej, która była na wyposażeniu Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Pracownicy muzeum opowiedzą o tym, jak armaty tego typu były wykorzystywane przez żołnierzy, oraz o historii egzemplarza znajdującego się Westerplatte w 1939 r.
- Dział Edukacji – za pomocą dioram prezentujących byłe obiekty wojskowe na Westerplatte – przedstawi historię Wojskowej Składnicy Tranzytowej.
Natomiast pracownicy Muzeum Westerplatte (będącego oddziałem MIIWŚ) opowiedzą o prowadzonej inwestycji, polegającej na budowie nowego gmachu, która docelowo ma zostać zakończona w 2030 r.
Tego dnia będzie można również zakupić bilet na wystawę „Pamięć w ziemi zapisana. Archeologia Westerplatte” prezentowaną w dawnej elektrowni Wojskowej Składnicy Tranzytowej w cenie 1 zł!
Dodatkowo, osoby chętne będą mogły zwiedzić wystawę wraz z archeologami – kuratorami ekspozycji. Oprowadzania rozpoczynać się będą o godz. 10.30, 12.30, 13.30, 14.30 (obowiązują zapisy poprzez stronę internetową muzeum). Grupy liczyć będą maksymalnie 20 osób, a każde oprowadzanie potrwa około godziny.
Poza tym zaplanowano bezpłatne spacery po terenie półwyspu z pracownikami Oddziału Westerplatte, które rozpoczynają się o godz. 10.00, 12.30 i 14.30 (obowiązują zapisy poprzez stronę internetową muzeum). Grupy liczyć będą maksymalnie do 20 osób, a spacer trwa 90 minut.
