Chodzi o strategiczne przedsięwzięcie „Pomorskie wsparcie edukacji włączającej”, w ramach którego zostaną uruchomione projekty służące wzmocnieniu potencjału publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, co w praktyce oznacza, że dzięki lepiej funkcjonującym poradniom – pomoc fachowa pomoc dla dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi będzie łatwiej i szybciej dostępna

Skąd pieniądze i jaki jest cel?

Projekty są  finansowane z programu Funduszy Europejskich dla Pomorza 2021–2027. Łącznie na działania związane z edukacją włączającą przeznaczono ponad 18 mln euro. Większość  tych środków – prawie 17 mln euro – trafi bezpośrednio do powiatów i miast na prawach powiatów t prowadzących poradnie psychologiczno‑pedagogiczne.

– Celem jest podniesienie jakości wsparcia dla dzieci i młodzieży, szczególnie tych, które mierzą się z trudnościami w nauce, funkcjonowaniu społecznym czy zdrowiu psychicznym – tłumaczy marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk.

Dzięki dodatkowym środkom poradnie psychologiczno-pedagogiczne będą mogły w większej niż do tej pory skali wspierać nauczycieli i dyrektorów szkół, a także – co jest niezwykle ważne – rodziców i opiekunów prawnych uczniów, którzy często sami próbują szukać rozwiązań w bardzo trudnych sytuacjach. Warto podkreślić, iż Pomorze – jako jedyny region w Polsce – zaplanowało tak kompleksowe wsparcie poradni psychologiczno-pedagogicznych.

Dwa filary zmian: ludzie i miejsca

Żeby pomoc była skuteczna, trzeba jednocześnie zadbać o ludzi i o warunki, w jakich pracują.

–  Z jednej strony chodzi o rozwój kompetencji specjalistów i nauczycieli oraz realnie pomóc rodziców, z drugiej należy pamiętać o  stworzeniu w poradniach takiej przestrzeni, w której dziecko naprawdę może poczuć się bezpiecznie – wyjaśnia Adam Krawiec, dyrektor Departamentu Edukacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego.

„Miękkie” wsparcie, czyli inwestowanie w rozwój ludzi i ich kompetencji, obejmuje wszystko to, co pomaga lepiej rozumieć potrzeby dzieci i skuteczniej na nie reagować. To m.in. szkolenia, kursy i superwizje dla psychologów, pedagogów oraz innych specjalistów, którzy na co dzień pracują w poradniach. To także wsparcie dla nauczycieli i dyrektorów szkół ogólnodostępnych – dyżury eksperckie, konsultacje i przygotowanie pracy z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Ważnym elementem jest również pomoc dla rodziców i opiekunów – poradnie otrzymają dodatkowe środki m.in .na organizację tak zwanej „szkoły dla rodziców”, warsztaty pokazujące, jak wspierać dziecko w domu, oraz indywidualne spotkania ze specjalistami. Zmiany dotyczą też infrastruktury: budynków i wyposażenia poradni. Dzięki funduszom europejskim możliwa będzie budowa podjazdów, montaż wind i podnośników, poprawa dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Poradnie zyskają też nowe lub odnowione sale do różnych form terapii – od kameralnych sal wyciszenia po pomieszczenia przeznaczone na zajęcia indywidualne i grupowe. Uzupełnieniem będą nowoczesne narzędzia diagnostyczne i terapeutyczne, w tym specjalistyczne testy, licencje i programy, które pozwolą trafniej rozpoznawać potrzeby dzieci i lepiej planować pomoc. W podziale pieniędzy pod uwagę brana była m.in. liczba uczniów w powiatach. Preferencje otrzymały m.in. powiaty ziemskie.

Edukacja włączająca w praktyce

Cały projekt wpisuje się w szerszą zmianę podejścia do edukacji – chodzi o edukację włączającą. Szkoła ma być miejscem dla każdego dziecka, niezależnie od tego, czy ma ono orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, czy „tylko” trudności emocjonalne, zdrowotne czy rodzinne. Dlatego obok inwestycji w poradnie realizowany jest też projekt koordynacyjny „Regionalne wsparcie edukacji włączającej”. Jego zadaniem jest przygotowanie nauczycieli, dyrektorów i samorządów do mądrego wdrażania takiego podejścia w zwykłych, ogólnodostępnych szkołach. W ramach tego projektu wsparcie otrzymują również rodzice dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Co się zmieni dla rodzica i ucznia?

Z perspektywy rodziny i dziecka dzięki tym zmianom: łatwiej będzie umówić się na diagnozę i terapię w poradni, warunki spotkań – zarówno dla małych dzieci, jak i nastolatków – będą bardziej przyjazne i mniej stresujące. Rodzice zyskają więcej wsparcia w zrozumieniu trudności dziecka i w tym, jak reagować w domu. Nauczyciele będą mieli więcej narzędzi i lepsze przygotowanie do pracy z różnorodną klasą, dzieci i młodzież z mniejszych miejscowości nie będą na starcie w gorszej sytuacji tylko dlatego, że mieszkają dalej od dużego ośrodka. To wszystko nie wydarzy się z dnia na dzień, ale kierunek jest jasny: poradnia ma być miejscem realnej pomocy, a nie tylko formalności.

Inwestycja w przyszłość

Inwestowanie w poradnie psychologiczno‑pedagogiczne często nie jest tak widowiskowe jak budowa drogi czy nowego obiektu sportowego.

– Ale to właśnie tam trafiają dzieci w kryzysie, rodziny szukające pomocy i szkoły, które nie radzą sobie z trudnymi sytuacjami – dodaje Adam Krawiec.

Dzięki unijnym środkom Pomorze wzmacnia ten niezwykle ważny, choć na co dzień mało widoczny element systemu edukacji. To inwestycja w zdrowie psychiczne, w poczucie bezpieczeństwa i w przyszłość młodych ludzi – a więc w przyszłość całego regionu.