W tradycji ludowej uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny znana jest również jako święto Matki Boskiej Zielnej – patronki bujnej roślinności, plonów z pól, łąk, sadów i ogrodów.

Święto przypada 15 sierpnia, w czasie gdy ludność wiejska kończyła pracę przy żniwach. Szczególnie chętnie zrywano wówczas silnie pachnące kwiaty i zioła, takie jak mięta, szałwia, macierzanka, piołun, rumianek, estragon, kolendra czy kocanka. Robiono z nich wiązanki, w które wkładano kłosy zbóż, grochowinę, marchew, gałązki jabłoni, a następnie święcono je w kościele. Wierzono, że nabiorą dzięki temu leczniczej i magicznej mocy chroniącej przed urokami, czarami, gromami i złym połowem ryb. Przyrządzano z nich napary, maści, a także suszono i zawieszano je w chałupach oraz zagrodach.

Zélnô we Wdzydzach

W tym szczególnym dniu Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach przygotował dla zwiedzających wiele atrakcji. Impreza rozpocznie się o godz. 8.00 w kościele ze Swornegaci (nr 18) od uroczystej mszy świętej połączonej ze święceniem bukietów z ziół, zbóż, kwiatów i warzyw.

W godz. 12.00-17.00 przy chałupie z Nowego Barkoczyna nr 33 będzie można zobaczyć inscenizacje prac polowych i zwyczajów żniwnych „Daj Boże, aby się dobrze rżnęło” w wykonaniu Teatru Zymk. O godz. 13.00 w spichlerzu z Luzina (nr 9) opowieść o Teodorze i Izydorze Gulgowskich „Spichlerz opowieści” przedstawi Szymon Bajarz z Karawany Opowieści.

Następnie o godz. 14.00 w wiacie przy tartaku ze Staniszewa (nr 13) prezentację i warsztaty „Knary, sznëry i ryńczyki” poświęcone kaszubskim instrumentom obrzędowym poprowadzi Hubert Połoniewicz – lutnik, muzyk, rekonstruktor dawnych instrumentów. Z kolei o godz. 16.00 w zagrodzie ze Skorzewa (nr 17) członkowie Stowarzyszenia Historycznego im. Centrum Wyszkolenia Żandarmerii zaprezentują umundurowanie i wyposażenie polskiej żandarmerii wojskowej z lat 20. i 30. XX w.

Ponadto, w godz. 10.00-18.00 na terenie muzeum otwarty będzie kiermasz rękodzieła, sztuki ludowej i produktów pochodzenia naturalnego. Dla zwiedzających dostępne też będą m.in. pokazy młócenia i „przewiewania” zboża w zagrodzie z Nakli (nr 21) czy układanie „krutek” i bukietów z ziół w chałupie ze Starej Huty (nr 28).

Wanożnicë na scenie

Wyjątkową atrakcją we Wdzydzach będzie wieczór, jakiego w historii muzeum jeszcze nie było. Gdy zapadnie zmrok, światło, dźwięk i zabytkowa architektura stworzą niezwykłą scenografię dla muzycznej opowieści, podczas której ożyją kaszubskie legendy, tajemnice i wspomnienia.

O godz. 21.00 na muzealnej scenie plenerowej wystawiony zostanie spektakl muzyczny „Wanożnicë” (kaszub. wędrowcy) przygotowany na stulecie miasta Gdyni, w którym wystąpią absolwenci Studium Wokalno-Aktorskiego im. Danuty Baduszkowej w Gdyni. Za jego reżyserię odpowiedzialna jest Katarzyna Szyngier, twórczyni głośnego musicalu „1989”. Dzieło oparte zostało na piosenkach Ola Walickiego, a w utworach znalazły się teksty w języku kaszubskim autorstwa Damroki Kwidzińskiej, Doroty Masłowskiej i Tymona Tymańskiego. Do jego powstania wykorzystano również fragmenty reportaży „Kaszëbë” Tomasza Słomczyńskiego i „Welewetka” Stasi Budzisz oraz cytat ze spektaklu „Dzieci Medei” w reżyserii Milo Raua.

Na spektakl obowiązują bilety wstępu do muzeum dostępne w kasie biletowej. W sobotę, 15 sierpnia kasa biletowa będzie czynna w godz. 10.00-18.00 oraz 19.00-21.00, a bilety zakupione i wykorzystane w dniu Święta Matki Boskiej Zielnej zachowają swoją ważność.

Zielna, zielna w Swołowie

Centralnym punktem imprezy w Swołowie będzie msza święta w kościółku pw. Wniebowzięcia NMP, podczas której poświęcone zostaną zioła.

W tym czasie w Zagrodzie Albrechta należącej do Muzeum Kultury Ludowej Pomorza w Swołowie zorganizowany zostanie jarmark, na którym będzie można kupić kwiaty, zioła, przetwory, medykamenty i kosmetyki naturalne, lokalne rękodzieło. W ogrodzie odbędą się warsztaty układania bukietów ziołowych, warsztaty botaniczne z prof. Ziółkiem, a także warsztaty zabawkarskie.

Natomiast w Zagrodzie Inicjatyw Twórczych zaplanowano spotkanie autorskie z Anetą Chmielińska – autorką rodzinnego podcastu. Tego dnia odbędzie się też promocja jej najnowszej książki zatytułowanej „Dzikoprzewodnik po Polsce. 50 wypraw dla wielbicieli opowieść o naturze”.

Program:

Kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Swołowie

  • godz. 11.00 – msza święta ze świeceniem bukietów w

Zagroda Albrechta (nr 8)

  • godz. 10.00-17.00 – układanie bukietów do święcenia i wianków z ziół i kwiatów, tkanie ziołowych makatek, warsztaty botaniczne z prof. Ziółkiem, warsztaty wyrobu kadzideł roślinnych, pokazy obróbki bursztynu
  • godz. 12.00 – zabawa muzyczna dla dzieci z koroną żniwną (Kapela Chełmińska)
  • godz. 13.00 – spektakl „Opowieści wiejskich dziewuch”(Teatr Czwarte Miasto)
  • godz. 14.30 – koncert pieśni maryjnych (Kapela Chełmińska)
  • godz. 15.00-17.00 – warsztaty zabawkarskie „Chabrowe motyle i ptaszki Zielnej Matki”

Zagroda Inicjatyw Twórczych (nr 5)

  • godz. 16.00 – spotkanie z Anetą Chmielińską, autorką książki „Dzikoprzewodnik po Polsce. 50 wypraw dla wielbicieli opowieść o naturze”

Bilety wstępu na wydarzenie: bilet normalny – 15 zł, bilet ulgowy – 10 zł, dzieci do lat 7 – bezpłatnie.