Gdańsk znów stanie się stolicą kaszubskiej kultury, muzyki i tradycji. Przed nami kolejne Gdańskie Dni Kaszubskie, które przyciągają mieszkańców i gości chcących poczuć wyjątkowy klimat regionu, poznać kaszubskie zwyczaje i wspólnie świętować w czarno-złotych barwach. To będzie osiem dni ciekawych wydarzeń, które rozpoczynają się już 3 czerwca.
Organizatorem Gdańskich Dni Kaszubskich jest Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Impreza po raz pierwszy odbyła się w 2022 roku, a okazją była 110. rocznica zjazdu założycielskiego Towarzystwa Młodokaszubów.
Gdańsk w czarno-złotych barwach
Kaszubska stanica to jeden z symboli kaszubskiego ludu. Tym słowem Kaszubi nazywają swój sztandar, a nawiązuje ona do określenia słowiańskich chorągwi z okresu średniowiecza. Jest to dwukolorowa flaga, która oddaje barwy kaszubskiego herbu, czyli czarnego gryfa w złotym polu. Właśnie te kolory będziemy częściej widzieć w Gdańsku nadchodzących dniach. Możemy wręcz powiedzieć, że spojrzymy na Gdańsk przez czarno-złote okulary. Udekorowane flagami będą główne ulice miasta, a na czas trwania Dni Kaszubskich stanica będzie powiewać z masztu na Gradowej Górze.
To już tradycja
Co roku w czerwcu Kaszubi na kilka dni symbolicznie przejmują Gdańsk we władanie i organizują wydarzenia kulturalne i rozrywkowe przybliżające kaszubski język, zwyczaje, kuchnię i muzykę. Najbardziej widowiskowym momentem obchodów jest „Fishmarkt”, parada kaszubskich pomeranek (tradycyjnych łodzi żaglowych) na Motławie, uroczysty przemarsz do Dworu Artusa i odebranie kluczy do miasta od przedstawicieli ratusza. Następnie delegaci przejmują we władanie Targ Rybny, gdzie w dawnych rybackich strojach tworzą żywą scenę rodzajową oddającą klimat czasów, gdy do Gdańska regularnie przypływali Kaszubi, by sprzedać złowione ryby. W tym roku będzie to 6 czerwca. Jednakże Dni Kaszubskie to nie tylko rytuał i wspomnienie przeszłości. To również spojrzenie na teraźniejszość i przyszłość, możliwość poznania kaszubskiej literatury, muzyki i sztuki scenicznej.
„Moby Dick” po kaszubsku
Po raz kolejny na deskach gdańskiego teatru wystąpi teatr „Zymk” (kasz. wiosna). Dwa lata temu zachwycił nas kaszubską aranżacją „Procesu” Franza Kafki, o czym pisaliśmy tutaj. Tym razem znakomici twórcy współczesnego teatru przenieśli na scenę jedno z epokowych dzieł literatury marynistycznej, którym jest słynny „Moby Dick”. Historię zmagania z morskim żywiołem i pogoni za wielorybem będziemy mogli obejrzeć 8 czerwca a 8 czerwca o godz. 19.00 w Starej Aptece Teatru Wybrzeże w Gdańsku. Spektakl w reżyserii Adama Hebla był wcześniej wystawiany w Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie.
Stolëca Kaszëb witô!
Gdańsk jest miastem kaszubskim i Kaszubi nie mają co do tego wątpliwości. Temat ten bywa jednak przedmiotem kontrowersji, z uwagi na historycznie wielokulturowy charakter stolicy Pomorza, oraz skalę powojennej imigracji. Z faktem kaszubskości gdańska będzie można się oswoić dzięki warsztatowi prowadzonemu przez antropolożki kulturowe dr Agnieszkę Bednarek-Bohdziewicz i dr Aleksandrę Paprot-Wielopolską. Celem warsztatu jest pokazanie, że Kaszubi w Gdańsku nie są „gośćmi”, lecz historycznymi i współczesnymi współgospodarzami miasta, a ich dziedzictwo nie jest zamkniętym skansenem, lecz żywą, dynamiczną tkanką miejskiej codzienności. Kaszubskość w Gdańsku nie jest dodatkiem do historii, nie jest folklorem dla turystów, lecz realnym sposobem przeżywania miasta i kluczowym elementem jego tożsamości. Spotkanie pt. Kaszubskie kody Gdańska odbędzie się 11 czerwca w godzinach 17.30-19.00, a gospodarzem będzie Dom Uphagena, ul. Długa 12 w Gdańsku.
Pójdź śladami Róży Ostrowskiej i Lecha Bądkowskiego
Kaszubskość Gdańska to również obecność w nim wybitnych postaci związanych z ruchem kaszubskim i kaszubską kulturą, nawet jeśli osoby te nie są lub nie były Kaszubami. Szacunek dla miejscowej ludności i życzliwe nią zainteresowanie charakteryzują wielu mieszkańców Pomorza o niekaszubskim rodowodzie. Dla niektórych z nich kaszubskość staje się istotną treścią życia. Tak było zarówno w przypadku Lecha Bądkowskiego, a także Róży Ostrowskiej wybitnej pisarki o wileńskich korzeniach. Jej twórczość, obfitującą w kaszubskie wątki i motywy, odkrywana jest na nowo, a Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ogłosiło ją patronką 2026 roku. Na spacer Śladami Róży Ostrowskiej i Lecha Bądkowskiego będziemy mogli pójść 9 czerwca. Zbiórka o godz. 17.00 pod pomnikiem Sobieskiego na Targu Drzewnym. Poprowadzi nas Ewelina Stefańska.
Kaszëbë Fest
Nie byłoby gdańskich Dni Kaszubskich gdyby nie scena muzyczna. Co roku możemy słuchać ciekawych wykonawców, w tym prawdziwych gwiazd, których nie zabranie również w tym roku. Impreza potrwa od 4 do 6 czerwca, a scena stanie tym razem na Skwerze Macieja Kosycarza, a występy potrwają od 15.00 do 20.00. Zagrają znane i lubiane zespoły ludowe i regionalne, usłyszymy Rybacką Orkiestrę z Jastarni, a oprócz tego zaprezentują się artyści tworzący muzykę współczesną. Będą i popularni „Drëszë”, zagra też rewelacyjnie obiecujący „Demore” oraz wielu innych. W piątek, 5 czerwca, na scenie pojawi się Dawid Zły, który w tym roku wydał swój kolejny album, zatytułowany „Wërzutë Szëmeniô” (kasz. wyrzuty szumienia)
Naucz się śpiewać po kaszubsku
Chciałbyś się nauczyć ludowego śpiewu? Będzie ku temu doskonała okazja. Joanna Gostkowska, śpiewaczka i aktorka nagrodzona w tym roku Skrą Ormuzdową, zaprasza na warsztaty śpiewu połączone z nauką emisji naturalnego, otwartego głosu. Warsztaty odbędą się w dniach 3-5 czerwca, w godz. 17.30-20.30 w Europejskim Centrum Solidarności. Uczestnicy będą mieli możliwość wystąpienia na scenie w ramach imprezy Kaszëbë Fest, 6 czerwca o godz. 18.00
Dotknąć obrazu
Film „Dotknąć obrazu”, dzieło kaszubskiej etnografki, Olga Blumczyńskiej i Barbary Ostrowskiej, które zrealizowały go we współpracy z Muzeum Narodowym w Gdańsku. W listopadzie 2021 dzieło zdobyło nagrodę w kategorii filmów krótkometrażowych na festiwalu filmowym Towarzystwa Antropologii Wizualnej (Society for Visual Anthropology). Dzięki niemu można poznać przeżycia obraźników, ich motywacje, emocje i często bardzo osobistą relację z obrazem. Podczas V Dni Kaszubskich ten film będziemy mogli obejrzeć 12 czerwca o godz. 18 w Kawiarni Filmowej „W Starym Kadrze”.
Co jeszcze warto zobaczyć?
Będzie oczywiście i kaszubski jarmark, gdzie będziemy mogli zaopatrzyć się w kaszubskie wyroby. Możemy też spróbować naszych sił w Bùczce, czyli tradycyjnej kaszubskiej grze zespołowej. W niedzielę, 7 czerwca, o godz. 14.00 na Skwerze Macieja Kosycarza tajniki tej dyscypliny przybliży ekipa stowarzyszenia Sport Pasja Społeczność Edukacja. Jeśli chcemy dowiedzieć się czegoś więcej o kaszubskiej tabace to koniecznie musimy posłuchać opowieści Romana Drzeżdżona, który 10 czerwca o godz. 18.00 w Pubie Pułapka na ul. Straganiarskiej 23 poprowadzi tabaczny warsztat. Warto też przejść się na spotkanie z Tomaszem Słomczyńskim, dziennikarzem, autorem wielu książek, w tym dobrze przyjętej „Kaszëbë”. Będzie to dzień wcześniej, niż spotkanie poświęcone tabace, ale w tym samym miejscu, czyli 9 czerwca w Pubie Pułapka. Spotkanie zacznie się o godz. 18.30.
Program V Gdańskich Dni Kaszubskich dostępny jest na poniższej grafice.
