Jak działają uchwały antysmogowe? Jakie są nasze doświadczenia z programem „Czyste Powietrze”? I jakie wyzwania stawiają przed nami unijne dyrektywy. To kilka kwestii jakie poruszone zostały podczas konferencji „Czyste pomorskie powietrze – wyzwania i rozwiązania”.
Konferencja odbyła się 29 maja 2026 r. w Sali im. Lecha Bądkowskiego w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego. Współorganizatorem wydarzenia był Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku. W obradach uczestniczył m.in. Adam Gawrylik, członek Zarządu Województwa Pomorskiego.
Spotkanie w Gdańsku
Konferencja była okazją do wymiany doświadczeń, pogłębionej dyskusji oraz zacieśnienia współpracy pomiędzy instytucjami odpowiedzialnymi za ochronę powietrza. Wnioski ze spotkania potwierdziły, że skuteczna poprawa jakości powietrza wymaga kompleksowych działań – łączących regulacje prawne, wsparcie finansowe, kontrolę oraz edukację i zaangażowanie społeczne. Uczestnicy konferencji zapoznali się również z doświadczeniami programu „Czyste Powietrze” w województwie pomorskim oraz z możliwościami wykorzystania instrumentów finansowych wspierających transformację środowiskową. Przedstawiono przykłady skutecznych działań antysmogowych realizowanych przez samorządy, które mogą stanowić inspirację dla innych gmin w regionie.
-
- Fot. jacek Sowa/UMWP
Czyste powietrze
Jednym z kluczowych wystąpień była prezentacja przedstawiciela Ministerstwa Klimatu i Środowiska, poświęcona celom i wyzwaniom polityki poprawy jakości powietrza w Polsce. Omówiono aktualne kierunki działań państwa, w tym transpozycję Dyrektywy AAQD, oraz ich znaczenie dla samorządów realizujących lokalne programy ochrony powietrza.
– Wiele już udało się zrobić, ale równie dużo jeszcze przed nami. Jako przykład mogę powiedzieć, że według ekspertów Rady Zdrowia Publicznego, ograniczenie emisji pyłów PM2,5 pozwoli uniknąć 30 tys. zgonów rocznie – mówił Piotr Łyczko, przedstawiciel Ministerstwa.
Na Pomorzu
A jak wygląda kwestia powietrza w naszym regionie. Zimą 2020 roku Sejmik Województwa Pomorskiego przyjął pakiet trzech uchwał antysmogowych. To akty prawa miejscowego wprowadzające ograniczenia lub zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których spalane są paliwa w celu ogrzewania obiektów. Uchwały zakładały konkretne terminy likwidacji poszczególnych klas kotłów.
– Te klasy trzeciej i niższej miały zostać wyeliminowane do września 2024. Do 1 września 2026 r. musimy usunąć kotły klas 3 i 4 – opisywał Tadeusz Styn, zastępca dyrektora Departamentu Środowiska i Rolnictwa UMWP.
A do września 2030 czeka nas likwidacja kotłów klasy 5.
– To konieczne, aby spełnić unijne normy. A te stają się coraz ostrzejsze – dodawał.
Takie ekologiczne inwestycje tanie nie są. Na szczęście na Pomorzu mamy do dyspozycji równe finansowe mechanizmy wsparcia. Mówił o nich prezes Pomorskiego Funduszu Rozwoju, Jacek Zwolak.
– W naszej ofercie mamy np. Pomorski Fundusz Antysmogowy. To instrument finansowy wspierający realizację uchwał antysmogowych. Dofinansowanie obejmuje zadania polegające na demontażu nieefektywnych źródeł ciepła w domach jednorodzinnych i ich wymianie na źródła niskoemisyjne oraz szeroko rozumianą termomodernizację budynków mieszkalnych – informował uczestników konferencji.
Dużym zainteresowaniem cieszyły się wystąpienia poświęcone wpływowi zanieczyszczeń powietrza na zdrowie. Eksperci środowiskowi i medyczni przedstawili aktualne dane dotyczące skutków zdrowotnych ekspozycji na zanieczyszczenia, w tym chorób układu oddechowego i krążenia. Szczególną uwagę poświęcono zdrowiu dzieci oraz długofalowym kosztom społecznym i ekonomicznym złej jakości powietrza
