Specjalny program na 1-3 maja 2026 r. przygotowały m.in. Grodzisko w Sopocie, Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach oraz Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach.

*  *  *

Majówka na Grodzisku w Sopocie

Grodzisko w Sopocie zaplanowało majówkę w scenerii słowiańskiej osady. Najatrakcyjniej zapowiada się program na sobotę, 2 maja, kiedy odbędzie się barwny festyn, w którym wezmą udział rekonstruktorzy historyczni. Współtworzyć to wydarzenie będą m.in. grupa Tagmata, Kram Fenrir’S z historyczną biżuterią, Stowarzyszenie Wici zajmujące się rękodziełem i tkactwem, Bard Jajenson oraz zespół muzyki dawnej Co Słyszał Jesion.

Również w pozostałe dni odbędzie się wiele atrakcji dla dzieci i dorosłych, w tym dawne gry planszowe, lepienie z gliny czy gra terenowa. Poza tym każdego dnia majówki na majdanie grodu będzie płonąć ognisko. Organizatorzy zapewnią kijki do kiełbasek, ale jedzenie trzeba przynieść samemu.

Program:

1 maja, piątek, godz. 12.00-16.00

  • godz. 12.00-16.00 – ognisko
  • godz. 12.00-16.00 – historyczne gry planszowe
  • godz. 14.00-15.00 – zabawa z gliną dla najmłodszych

2 maja, sobota, godz. 12.00-16.00
Festyn w realiach wczesnego średniowiecza

  • godz. 12.00 – gawędy Barda Jajensona na dzień dobry
  • godz. 12.00-16.00 – ognisko
  • godz. 12.00-16.00 – pokazy rzemiosł dawnych
  • godz. 13.00 – prezentacja uzbrojenia i pokaz walki wojów
  • godz. 14.00 – pokaz mody historycznej
  • godz. 15.00 – koncert muzyki dawnej w wykonaniu zespołu Co Słyszał Jesion

3 maja, niedziela, godz. 12.00-16.00

  • godz. 12.00-16.00 – ognisko
  • godz. 12.00-16.00 – historyczne gry planszowe
  • godz. 12.00-16.00 – muzealna gra terenowa

Ceny biletów wstępu w cenie 15 zł – normalny, 12 zł – ulgowy oraz 41 zł – rodzinny. Dzieci do lat 7 wchodzą bezpłatnie. Bilety można kupić na miejscu lub online (online sprzedawane są tylko bilety normalne i ulgowe).

Podczas wizyty na Grodzisku w Sopocie dzieci i młodzież do 16. roku życia muszą być pod opieką osoby dorosłej.

*  *  *

Môjik we Wdzydzach

Według dawnych wierzeń, na przełomie kwietnia i maja czarownice, demony i inne złe istoty stawały się szczególnie silne. Aby chronić zasiewy i dobytek przed urokami i wszelkim złem znaczyło się drzwi wizerunkiem krzyża, przybijało do nich ciernie, parobkowie strzelali z batów, a w pierwszą niedzielę maja mieszkańcy obchodzili wieś z Môjikiem.

Môjik to zielone drzewko udekorowane kolorowymi wstążkami i obrazkami wotywnymi. Triumfalnie obnoszone po wsi stawało się symbolem odradzającego się życia, zwycięstwa wiosny nad zimą oraz dobra nad złem.

W programie imprezy:

  • 1-3 maja, piątek-niedziela, godz. 12.00 – Pochód z Môjikiem
    Inscenizacja obrzędu w wykonaniu Teatru Zymk, początek przy karczmie z Rumi nr 1.
  • 1-3 maja, piątek-niedziela, godz. 13.00 – „Uroki czarostwa”
    Komedia obrzędowa w wykonaniu Teatru Zymk przy szkole z Więcków nr 16. Spektakl zabierze widzów w podróż przez świat przodków, pełen tajemnic, obrzędów, ale również przesądów i uprzedzeń.

Pogadanki, spotkania i wykłady w chałupie ze Starej Huty nr 28:

  • 1 maja, piątek, godz. 14.30 – „Rybka Róża bunt”
    Spotkanie poświęcone Róży Ostrowskiej – gdańskiej i kaszubskiej pisarce, aktorce i scenarzystce teatralnej, w której biografię silnie wpisana jest historia XX w.
    Moderacja: Dorota Karaś
  • 1 maja, piątek, godz. 16.00 – Diabelskie zielsko
    To, że Kaszuby pachną tabaką wie każdy, ale nie każdy wie, jak do tego doszło i że tytoń nie jest jedyną rośliną w tzw. tabaczkach, czyli ziołowych produktach aplikowanych do nosa. To duży dział dawnego zielarstwa, o którym będzie się można dowiedzieć podczas opowieści o świecie roślin na Kaszubach.
    Prowadzenie: dr Sara Orzechowska (Chwaściory – Fundacja Linnum)
  • 2 maja, sobota, godz. 15.00 – Kaszuby jałowcem pachnące
    Uczestnicy zajęć poznają jedną z bardziej charakterystycznych roślin północnej Polski. Dowiedzą się, czym jest jałowiec, co z niego robiono dawniej i co robi się dziś oraz jakie wiążą się z tym wierzenia i tradycje.
    Prowadzenie: dr Sara Orzechowska (Chwaściory – Fundacja Linnum)
  • 3 maja, niedziela, godz. 15.00 – Wierzenia kaszubskie na tle Słowiańszczyzny
    Będzie to opowieść o tym, co z dawnych wierzeń zachowało się w kaszubskiej tradycji. Uczestnicy dowiedzą się, jakie zagadnienia związane ze słowiańskimi obchodami świąt, z rytuałami pogrzebowymi oraz postaciami mitologicznymi można zestawić z postaciami i zwyczajami zachowanymi w kaszubskiej tradycji.
    Prowadzenie: Aleksandra Zuzanna Fijałkowska (Archeo opowieści)

Poza tym podczas imprezy we Wdzydzach obędą się pokazy, prezentacje i warsztaty, m.in. budowa łodzi, toczenie naczyń na tokarce, lokomobila parowa przy tartaku ze Staniszewa nr 13, wyplatanie koszy z korzenia sosny, dawne zabawy i zabawki w zagrodzie z Trzebunia nr 20, „Co z tym haftem, Teodoro?”, czyli opowieści o Teodorze i Izydorze Gulgowskich w dworku z Piechowic nr 22, malowanie na szkle, tkanie szmaciaka i wyrób kwiatów z papieru w chałupie ze Starej Huty nr 28, a także kiermasz rękodzieła i sztuki ludowej.

*  *  *

Czarne Wesele w Klukach

Maj dla Słowińców to przede wszystkim czas kopania torfu, który po wysuszeniu miał duże znaczenie, ponieważ zimą stanowił podstawowym materiałem opałowym. Pozyskiwanie torfu było wspólną pracą społeczności wiejskiej, przy której pracowały całe rodziny. Gdy praca przy kopaniu była zakończona, zaczynało się „czarne wesele”, któremu towarzyszyła muzyka, dobre i obfite jedzenie i picie, śmiechy i taniec. Słowińcy bawili się zwykle do późnych godzin nocnych, a potem wracali do domu.

Nawiązaniem do tej tradycji jest impreza folklorystyczna Czarne Wesele organizowana już od ponad 30 lat w Klukach. Kiedy na łące kopany będzie torf, w chatach i w obejściach muzealnych zagród toczyć się będzie codzienne życie. Kobiety będą prały i prasowały bieliznę, przędły nici na kołowrotku i tkały krajki na krosienkach. Na kuchennych piecach usmażą wafle drożdżowe i ugotują kartoflankę, a w kierzance zrobią świeżutkie masło. W piecu chlebowym upieką wielkie bochny chleba. Mężczyźni tymczasem będą naprawiać sieci rybackie, robić nowe pokrycie trzcinowe na piwnicę i nowe miotły na potrzeby wiejskich gospodarstw, dłubać klumpy dla koni i kręcić konopne powrozy.

Każdy, kto w piętek, 1 maja w godz. 10.00-16.00 odwiedzi Kluki, będzie mógł nie tylko spróbować swoich sił przy wykonywaniu prac gospodarskich, ale także bawić się tańcząc i śpiewając razem z kaszubskimi zespołami. Dłużej pobiesiadować będzie też można przy punktach gastronomicznych, a obkupić się na kiermaszu rękodzieła, który jak co roku będzie nieodłączną częścią Czarnego Wesela.