Afera Kryminalna to jeden z najstarszych i najciekawszych festiwali literatury gatunkowej w Polsce, organizowany przez Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną im. Josepha Conrada Korzeniowskiego w Gdańsku.

– W zeszłym roku festiwal przeszedł sporą metamorfozę. Zdecydowaliśmy się przenieść wydarzenie z tradycyjnego, jesiennego terminu na środek lata. Dzięki temu ze spotkań z gwiazdami literatury kryminalnej mogli skorzystać zarówno mieszkańcy Trójmiasta, jak przyjeżdżający na wakacje turyści – mówi Jarosław Zalesiński, dyrektor WiMBP.

Sprawdziła się także nowa formuła festiwalu, którą stworzył Maciej Siembieda. Autor „Gołoborza” i finalista Nagrody Nike zaproponował, zamiast klasycznych spotkań autorskich, widowiskowe pojedynki literackie z reguły prowadzone w formie dwuosobowych sparingów.

Literackie hity

Festiwal rozpocznie się w środę, 8 lipca od rozmowy z włoskim reporterem Nicolą Lagioią, autorem reportażu „Ciao amore, ciao. Morderstwo w Rzymie”. Mocnym akcentem tego wieczoru będzie pojedynek literacki, w którym wschodząca gwiazda literatury sensacyjnej Bernard Gromek zmierzy się z autorem kryminałów historycznych Krzysztofem P. Czyżewskim. Pojedynek poprowadzi Maciej Siembieda, dyrektor programowy festiwalu. Oba wydarzenia odbędą się w Bibliotece Manhattan.

Drugi dzień będzie należał do mistrzów literatury szpiegowskiej. W pojedynku w Bibliotece Oliwskiej zmierzą się Vincent V. Severski i Katarzyna Gołda, która w tym roku zadebiutowała thrillerem „Złoty spadochron”.

Na piątek, 10 lipca przygotowano aż trzy literackie hity. Przed południem z młodymi czytelnikami spotka się Michał Kuźmiński, autor powieści dla dzieci i młodzieży „Złodziej czasu”. Kolejnym punktem programu będzie Tajemnicze Spotkanie Autorskie. W tej przyciągającej tłumy formule uczestnicy dopiero na wydarzeniu dowiadują się, kto jest tajemniczym gościem. Wcześniej dostaną tylko kilka poszlak, które mogą naprowadzić ich na trop. W popołudnie dojdzie z kolei do starcia gigantów zatytułowanego „Pojedynek łysych”. W Bibliotece Manhattan do pojedynku zasiądą Marek Stelar, Robert Małecki i Maciej Siembieda.

W sobotę, 11 lipca festiwal zakończy kolejny pojedynek literacki. Tym razem w Bibliotece Manhattan zmierzą się Diana Brzezińska i Michał Śmielak.

Zbrodnia od kuchni

Tym, co zdecydowanie wyróżnia tegoroczną edycję, jest mocne postawienie na praktyczną edukację kryminalistyczną i spotkania z ekspertami, którzy o zbrodniach i ludzkim ciele wiedzą wszystko. Unikalną propozycją będą wykłady Małgorzaty Mięsiak, która zawodowo zajmuje się sekcjami zwłok oraz przygotowaniem zmarłych do pogrzebu. W ramach prelekcji „Za drzwiami prosektorium” oraz „Kryminał vs. Rzeczywistość” opowie o swojej pracy oraz skonfrontuje popkulturowe i literackie mity z faktami.

Dla miłośników detektywistycznej dedukcji przygotowano także warsztaty z grafologii i analizy dokumentów pt. „Fałszerz czy mistrz?”, które poprowadzi Magdalena Deuar-Partyka. Młodzież będzie mogła sprawdzić się w roli techników śledczych podczas zajęć z zabezpieczania śladów „Ślady, które mówią”, a dorośli wezmą udział w profilowaniu psychologicznym podczas warsztatów „Portret sprawcy”.

Organizatorzy zadbali również o chwile wytchnienia w plenerze. W dniach 9 i 11 lipca w Parku Oliwskim odbędą się pikniki literackie połączone z akcją Silent Book Club. Z kolei najmłodsi detektywi będą mogli wziąć udział w warsztatach „Mali detektywi na tropie” z Mają Strzałkowską w Wejherowie.

 

Program festiwalu

8 lipca 2026 r., środa:

  • godz. 18.00 – „Ciao amore, ciao. Morderstwo w Rzymie”. Spotkanie z Nicolą Lagioią, prowadzenie: Hanna Łozowska, tłumaczenie z jęz. włoskiego na jęz. polski: Marta Kostyk – Biblioteka Manhattan (Al. Grunwaldzka 82, Gdańsk-Wrzeszcz)
  • godz. 19.00 – Pojedynek literacki: Bernard Gromek vs. Krzysztof P. Czyżewski, prowadzenie: Maciej Siembieda – Biblioteka Manhattan (Al. Grunwaldzka 82, Gdańsk-Wrzeszcz)

9 lipca 2026 r., czwartek:

  • godz. 16.00 – Piknik literacki: Silent Book Club – Park Oliwski (wejście od ul. Kanapariusza)
  • godz. 17.00 – „Mali detektywi na tropie”. Warsztaty detektywistyczne dla dzieci, prowadzenie: Maja Strzałkowska („Julka i Szpulka”) – Powiatowa Biblioteka Publiczna w Wejherowie (ul. Dworcowa 7, Wejherowo)
  • godz. 18.00 – Pojedynek literacki: Vincent V. Severski vs. Katarzyna Gołda, prowadzenie: Dagny Kurdwanowska – Biblioteka Oliwska (ul. opata Jacka Rybińskiego 9, Gdańsk-Oliwa)

10 lipca 2026 r., piątek:

  • godz. 11.00 – „Łowcy tajemnic. Złodziej czasu”. Spotkanie z Michałem Kuźmińskim, wydarzenie dla dzieci – Biblioteka Oliwska (ul. opata Jacka Rybińskiego 9, Gdańsk-Oliwa)
  • godz. 16.00 – Tajemnicze Spotkanie Autorskie – miejsce wydarzenia zostanie ogłoszone wkrótce
  • godz. 18.00 – Pojedynek literacki łysych: Marek Stelar vs. Robert Małecki vs. Maciej Siembieda, prowadzenie: Dagny Kurdwanowska – Biblioteka Manhattan (Al. Grunwaldzka 82, Gdańsk-Wrzeszcz)

11 lipca 2026 r., sobota:

  • godz. 11.00-13.00 – Piknik literacki – Park Oliwski (wejście od ul. Kanapariusza)
  • godz. 13.00-15.00 – Fałszerz czy mistrz? Warsztaty z grafologii i analizy dokumentów, prowadzenie: Magdalena Deuar-Partyka – Biblioteka Manhattan (Al. Grunwaldzka 82, Gdańsk-Wrzeszcz) – obowiązują zapisy
  • godz. 15.00 – Pojedynek literacki: Diana Brzezińska vs. Michał Śmielak, prowadzenie: Joanna Borowik – Biblioteka Manhattan (Al. Grunwaldzka 82, Gdańsk-Wrzeszcz)
  • godz. 16.30 – Za drzwiami prosektorium: Kryminał vs. Rzeczywistość. Warsztaty z tanatopraktyczką, Małgorzatą Mięsiak – Biblioteka Manhattan (Al. Grunwaldzka 82, Gdańsk-Wrzeszcz) – obowiązują zapisy

16 lipca 2026 r., czwartek:

  • godz. 18.00 – Spotkanie autorskie z Maciejem Siembiedą, prowadzenie: Wojciech Markowski – Miejska Biblioteka Publiczna w Tczewie (Mediateka, ul. Jarosława Dąbrowskiego 6, Tczew)