Pomorska Nagroda dla Liderek i Liderów Kultury – Nagroda Teodory ma na celu docenienie osób, które swoją pasją, zaangażowaniem i innowacyjnymi działaniami w znaczący sposób przyczyniają się do rozwoju i promocji kultury w naszym regionie. Nagroda została zainicjowana przez samorząd województwa pomorskiego, a jej organizatorem jest Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku.

Wpłynęło aż 139 zgłoszeń

Warto przypomnieć, że patronką nagrody jest Teodora Gulgowska (1860-1951) – malarka, animatorka kultury i sztuki ludowej, która zainicjowała rozwój lokalnego rzemiosła na Kaszubach, a wraz z mężem Izydorem Gulgowskim współzakładała pierwsze na ziemiach polskich muzeum na wolnym powietrzu we Wdzydzach koło Kościerzyny.

– Nagroda Teodory podkreśla rolę liderek i liderów, którzy inspirują, integrują lokalne społeczności i tworzą nowe przestrzenie dla rozwoju kultury w województwie pomorskim – mówi Marta Korga-Bistram, rzeczniczka prasowa NCK w Gdańsku. – W tegorocznej edycji wpłynęło aż 139 zgłoszeń, co świadczy o zaangażowaniu i bogactwie inicjatyw kulturalnych na Pomorzu. Pokazuje również, jak ogromny potencjał drzemie w naszym regionie.

Ostatecznie jury złożone z uznanych ekspertek i praktyczek w dziedzinie kultury, przedstawicielek lokalnych mediów oraz samorządu województwa pomorskiego nominowało do Nagrody Teodory sześć osób, które zmieniają pomorską rzeczywistość poprzez kulturę.

Oto nominowani do Nagrody Teodory za rok 2025

Magda Adamowska

Jedna z kluczowych postaci kultury społecznie zaangażowanej w Sopocie i regionie – artystka, reżyserka, scenografka, producentka i animatorka kultury, której działania poprzez Fundację ArtFormacja22 oraz Teatr Generacja, a także liczne projekty środowiskowe od wielu lat konsekwentnie łączą wysoką jakość artystyczną z realną odpowiedzią na potrzeby społeczne.

Magda Adamowska to też twórczyni nowoczesnego modelu kultury społecznie zaangażowanej, w której sztuka nie jest celem samym w sobie, lecz narzędziem realnej zmiany społecznej. Jej działalność opiera się na głębokiej diagnozie lokalnych potrzeb społecznych, takich jak: samotność, kryzysy psychiczne młodzieży i dorosłych, wykluczenie środowisk migranckich, deficyt dostępnej kultury oraz brak bezpiecznych przestrzeni rozwoju twórczego.

Marcin Karwowski

Od kilku lat pełni funkcję dyrektora Biblioteki Publicznej w Kokoszkowach Jednocześnie działa na wielu poziomach i w wielu rolach – zawsze tam, gdzie widzi największą szansę na efektywne działanie, współpracę z mieszkańcami oraz przekazywanie wiedzy dalej. Poza rolą dyrektora bywa bibliotekarzem, trenerem, mentorem, tutorem, coachem, doradcą, animatorem, autorem publikacji, mediatorem, a czasem również „terapeutą”.

Pracuje nie tylko na rzecz swojej lokalnej społeczności w gminie Starogard Gdański, gdzie znajduje się biblioteka. Aktywnie działa w kilku organizacjach, prowadzi Centrum Organizacji Pozarządowych w Starogardzie Gdańskim oraz angażuje się w liczne projekty w miejscu zamieszkania. Od kilku lat wspiera również mieszkańców gminy Redzikowo (wcześniej gminy Słupsk), pokazując, jak może wyglądać oddolne tworzenie kultury i edukacji.

dr Aleksandra Kurowska-Susdorf

Jest liderką kultury w najgłębszym znaczeniu tego słowa: inspiruje, łączy ludzi i potrafi uruchamiać w społeczności długofalowy proces zmiany. Uczy w Społecznej Szkole Podstawowej nr 1 im. Janusza Korczaka w Wejherowie oraz w Katedrze Socjologii i Historii Wojskowości Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni, łącząc dydaktykę z animacją kultury kaszubskiej, pamięci i dialogu międzykulturowego.

Jest również animatorką kultury, badaczką pedagogiki pamięci oraz przewodniczką m.in. po Gdańsku, Wejherowie i Muzeum Stutthof. Jej siłą jest umiejętność przełożenia trudnych tematów (wojna, trauma, Marsz Śmierci, przemilczane historie rodzinne) na język działań kulturalnych i edukacyjnych, które wzmacniają wspólnotę, a nie ją dzielą.

Jolanta Krawczykiewicz

Pełni funkcję dyrektorki Słupskiego Ośrodka Kultury. Jest osobą uważną na potrzeby kulturalne społeczności miasta i okolic, otwartą na inicjatywy oddolne, szczególnie wrażliwą na potrzeby osób i grup zagrożonych wykluczeniem, zaangażowaną w działania proekologiczne i prokobiece. W jej dorobku liderskim są nie tylko znakomite wydarzenia artystyczne, nowe festiwale, kolejne inicjatywy kulturowe ale też trwałe fakty materialne.

Jolanta Krawczykiewicz jest twarzą działań SOK, prezentuje artystów, pracowników, wolontariuszy, animatorów, stowarzyszenia. Z ogromnym oddaniem angażuje się niemalże we wszystkie sprawy kulturalne miasta. Godziny pracy wykorzystuje na zarządzanie dużym Ośrodkiem Kultury a „swój czas” przeznacza na „najważniejsze” – chce zmieniać świat za pomocą sztuki i stara się zarażać ideą dialogu.

Agnieszka Zielke

Prezeska Stowarzyszenia Perła Przywidza, prezeska Koła Gospodyń Wiejskich Perlove w Starej Hucie oraz założycielka scholi Pielgrzymi Nadziei w Nowej Wsi Przywidzkiej. Jest aktywną liderką społeczną działającą na rzecz rozwoju życia społecznego i kulturalnego w gminie Przywidz. Jej działania integrują mieszkańców, wzmacniają lokalną tożsamość oraz odpowiadają na potrzeby różnych grup społecznych.

Jako prezeska Perła Przywidza inicjuje i realizuje projekty społeczne, kulturalne i charytatywne angażujące mieszkańców w życie lokalnej społeczności. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych projektów są wydarzenia Bulwa Day, które integrują mieszkańców oraz promują lokalne tradycje kulinarne i kulturę regionu. Inicjatywa cieszy się dużym zainteresowaniem społeczności i angażuje wielu mieszkańców oraz przedstawicieli życia publicznego. Równolegle jako prezeska KGW Perlove aktywizuje mieszkańców do działań na rzecz społeczności oraz pielęgnowania lokalnych tradycji.

Paweł Żmuda

Pełni funkcję dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w Główczycach , gdzie zajmuje się kulturą, sportem, promocją oraz działalnością oświatową. Inicjator i propagator oddolnych inicjatyw społecznych. Pasjonat historii Pomorza Środkowego, szczególnie powiatu słupskiego oraz gminy Główczyce. Dzięki jego pracy i zaangażowaniu powstały dwie książki pod zbiorczym tytułem „Przesiedlona młodość. Wspomnienia mieszkańców gminy Główczyce”. Założyciel profilu na portalu społecznościowym Facebook „Dawne Główczyce i okolice” – historyczne miejsca i ludzie zamieszkujący Główczyce i okoliczne miejscowości.

To również oddolny działacz na rzecz aktywizacji seniorów w regionie. W odpowiedzi na przeprowadzoną lokalną diagnozę w 2024 r. z jego inicjatywy powstała Sekcja Seniora działająca na zasadzie Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Włącza seniorów w odkrywanie swojej tożsamości, dzielenie się własną historią, angażuje do działań na rzecz lokalnej społeczności. Ponadto, jest założycielem Teatralnego Klubu GOK, który realizuje wyjazdy do teatru i filharmonii, organizuje spotkania i przedstawienia teatralne dla mieszkańców. Wspiera wszystkie działania lokalnej społeczności i promuje je na zewnątrz.

*  *  *

Gala wręczenia Pomorskiej Nagrody dla Liderek i Liderów Kultury – Nagrody Teodory odbędzie się podczas Dnia Działających w Kulturze 2026, który w tym roku zorganizowany zostanie 27 i 28 maja.

Pierwszego dnia wydarzenia uczestnicy wezmą udział w warsztatach w różnych lokalizacjach w śródmieściu Gdańska. Drugiego dnia spotkanie przeniesie się do Centrum św. Jana, gdzie głównym tematem będzie budowanie wspólnoty w i wokół sektora kultury. Wtedy też wręczona zostanie Nagroda Teodory za rok 2025. W programie przewidziano także wystąpienia eksperckie, debatę, spotkania oraz wiele innych aktywności.