W 1906 roku Izydor i Teodora Gulgowscy powołali do życia pierwsze wcielenie Muzeum – Kaszubskiego Parku Etnograficznego, czyli skansen we Wdzydzach. Placówka przechodziła różne koleje losu, a w dzisiejszej formie funkcjonuje od ponad 50 lat.

Co było w programie?

Obchody rozpoczęły się w samo południe. Były oczywiście jubileuszowe wystąpienia, a pracownicy muzeum odebrali odznaczenia i nagrody.

– Muzeum to nie tylko eksponaty, zabytkowe budynki, choć są one ważnymi świadkami naszej historii oraz wymagają ochrony i opieki. Muzeum tworzone jest przez ludzi i dla ludzi. Jubileusz jest dobrą okazją do podziękowania pracownikom. To także moment, aby wspomnieć, że nie ma instytucji kultury bez publiczności. Wdzydzkie muzeum stara się być przyjazne i otwarte na swoich zwiedzających. Czas się tu nie zatrzymał: niemal co roku przybywa udogodnień i kolejnych odbudowanych obiektów,  a odwiedzający muzeum, nawet ci najmłodsi, mogą się tu poczuć swobodnie i otoczeni troskliwą opieką – powiedział podczas ceremonii marszałek województwa pomorskiego, Mieczysław Struk.

Oprawę muzyczną zapewnił Olo Walicki z zespołem. Artysta od dzieciństwa jest związany z Kaszubami, a zwłaszcza z Wdzydzami. To w tym właśnie miejscu stworzył muzykę do obu swoich albumów „Kaszëbë” i „Kaszëbë II”, a pierwszy z nich był tutaj również nagrywany. Zwiedzający mogli obejrzeć wystawę plenerową „Muzeum o nas” oraz odwiedzić punkty „Wyślij kartkę z muzeum” i „120 kwiatów na 120-lecie”. Odbyły się też warsztaty uzupełniania glinianych tynków, a z uwagi na duże zainteresowanie dostępne miejsca rozeszły się na wiele dni wcześniej. Nie zabrakło też poczęstunku, którego menu inspirowane było duchem miejsca. Na zakończenie, o godz. 17.00 wyświetlany był film dokumentalny pt. „Szkielet czasu”.

Otwarcie dworu z Dąbrówki

Główne uroczystości rozpoczęły się przy nowym obiekcie muzealnym, którym jest dwór z Dąbrówki w gminie Luzino, zbudowany na przełomie XVIII i XIX wieku. Muzeum kupiło budynek w 1995 roku, a następnie specjaliści przeprowadzili szczegółową inwentaryzację i rozbiórkę. Ściśle skatalogowane i ponumerowane elementy spędziły wiele lat w magazynie. W tym czasie przeszły fachową konserwację połączoną z rekonstrukcją zniszczonych części. Wreszcie zapadła decyzja o złożeniu ich w całość i włączenie obiektu do ekspozycji muzeum. Z okazji jubileuszu został oficjalnie otwarty, w programie było też oprowadzenie kuratorskie po umieszczonej w nim wystawie.

Dlaczego warto odwiedzać Wdzydze?

Wydarzenia organizowane przez wdzydzkie muzeum to wyjątkowa okazja, by spotkać się z talentem setek twórców ludowych, rękodzielników i rzemieślników. Można tu podziwiać i kupować gotowe wyroby, a także obserwować proces ich powstawania. Liczne warsztaty i pokazy przybliżają tradycyjne techniki zdobienia i wytwarzania przedmiotów. Co roku prezentowane są też prace i urządzenia, które należą już do przeszłości, ale na specjalne okazje ożywają na nowo. Wreszcie spotykamy  tu artystów i literatów, których twórczość zakorzeniona jest w rodzinnej ziemi, w słowach języka kaszubskiego, w ludowych opowieściach i pamięci.

Co jeszcze w tym roku?

19–20 września –  Z motyką na bulwy – zwyczajowe wykopki

4 grudnia – odpust Świętej Barbary

14 grudnia 2026 – 29 stycznia 2027 – Gòdë – okres Bożego Narodzenia, obrzędowy wystrój chat i kościoła

24–31 grudnia – Gwiôzdka jidze przez Wdzidze – interaktywne zwiedzanie muzeum z elementami zwyczajów bożonarodzeniowych,