Kościół Świętego Jana (Centrum św. Jana w Gdańsku) zarządzany przez Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku (NCK) odniósł ogromny sukces w ubiegłorocznej edycji konkursu, zdobywając główną nagrodę w kategorii specjalnej – właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem.

Najstarszy konkurs konserwatorski w Polsce

Konkurs Zabytek Zadbany został zainicjowany przez Generalnego Konserwatora Zabytków w 1975 r. i jest najstarszym cyklicznym konkursem w obszarze ochrony i opieki nad zabytkami w Polsce. Jego celem jest promowanie dobrze przeprowadzonych prac konserwatorskich, budowlanych, rewitalizacyjnych i adaptacyjnych, a także wieloletniej, systematycznej opieki nad zabytkami.

Fot. materiał prasowy

Unikatowy kościół

Kościół św. Jana to unikatowa przestrzeń na kulturalnej mapie województwa pomorskiego. XIV-wieczna świątynia, zarządzana przez Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku i przekształcona w Centrum św. Jana, pełni funkcję nowoczesnej sali koncertowej, teatralnej i wystawienniczej.

Rok 2025 był dla Centrum św. Jana i całego Nadbałtyckiego Centrum Kultury pasmem sukcesów: artystyczna instalacja LeŚnia przyciągnęła do kościoła tłumy zwiedzających. O instalacji było głośno w mediach krajowych i zagranicznych. Zdobyte przez instytucję najważniejsze wyróżnienie przyznawane za wybitne osiągnięcia w dziedzinie konserwacji zabytków w Polsce – nagroda Zabytek Zadbany – postawiło przysłowiową kropkę nad „i”. Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku zwyciężyło w kategorii specjalnej właściwego użytkowania i stałej opieki nad zabytkiem. Kościół św. Jana – jako jedyny zabytkowy obiekt z województwa pomorskiego znalazł się w gronie laureatów, wybranych spośród wielu zabytków zgłoszonych z całej Polski. Dlatego w 2026 r. NCK współorganizuje galę wręczenia nagród i wyróżnień laureatom konkursu Zabytek Zadbany.

Laureaci Zabytku Zadbanego 2026

Ocenie poddano 49 zgłoszeń, spośród których jury doceniło 20 obiektów:

Właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem
Nagrody:

  • siedziba Ministerstwa Edukacji Narodowej przy al. Jana Chrystiana Szucha 25 w Warszawie,
  • kościół parafialny Matki Boskiej Różańcowej w Boronowie.

Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu
Nagroda:

  • siedziba Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Oskara Kolberga w Szczecinku.
    Wyróżnienia:
  • kamienica przy ul. Wenecja 1 w Krakowie,
  • budynek mieszkalny przy ul. Królowej Korony Polskiej 20 w Szczecinie,
  • ratusz w Ośnie Lubuskim.

Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu
Nagrody:

  • Twierdza Srebrna Góra,
  • zespół zamkowo-parkowy w Suchej Beskidzkiej.

Adaptacja obiektów zabytkowych
Nagrody:

  • dawny budynek sądu grodzkiego, obecnie siedziba Publicznej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Ignacego Jana Paderewskiego w Kowalewie Pomorskim,
  • dawny kantor fabryczny Izraela Kalmanowicza Poznańskiego w Łodzi.
    Wyróżnienia:
  • willa Eugenia w Puszczykowie,
  • willa Waleria w Milanówku.

Architektura i budownictwo drewniane
Nagrody:

  • kościół parafialny Niepokalanego Poczęcia NMP w Grębaninie,
  • kościół parafialny Wniebowzięcia NMP w Żabiance.
    Wyróżnienia:
  • budynek dawnej Kolei Nadwiślańskiej w Ciechanowie,
  • kaplica Świętego Huberta w Boleszynie.

Zabytki techniki
Nagrody:

  • budynek siłowni dawnej zajezdni tramwajowej na Wyspie Jaskółczej w Szczecinie,
  • wiatrak koźlak w Koźminie Wielkopolskim.
    Wyróżnienia:
  • Żuraw Gdański,
  • budynek biurowo-warsztatowy w zespole dawnej Fabryki Prefabrykatów w Opolu.