Przed nami szansa na zdecydowaną transformację budynków wielorodzinnych na obszarach wiejskich w dawnych Państwowych Gospodarstwach Rolnych. W skali kraju przeznaczonych na to będzie pół miliarda złotych. Ile z tej puli trafi na Pomorze? Zależy to od naszego dobrego przygotowania.
Za program odpowiedzialny jest Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który zorganizował 18 sierpnia 2026 r. specjalne warsztaty, dotyczące tego, jak przygotować się do aplikowania o wsparcie. Do Sali Okrągłej UMWP licznie przybyli przedstawiciele wielu pomorskich gmin.
Państwowe Gospodarstwa Rolne
Kolektywizacja rolnictwa w latach 40 XX wieku doprowadziła do powstania Państwowych Gospodarstw Rolnych. Wokół nich rozrastały się wsie, a samie PGR często były jedynym pracodawcą w najbliższej okolicy. Zostały zlikwidowane w 1992 roku. Przyniosło to za sobą liczne problemy społeczne i ekonomiczne. Ale również infrastrukturalne. Stan budynków mieszkalnych na terenach PGR był i bardzo często dalej jest zły. Szacunki mówią, że ponad 80 proc. budynków mieszkalnych wymaga działania.
– Mozolny proces remontowy trwa od wielu lat. Dzięki wysiłkom samorządów, administracji państwowej i mieszkańców wiele się zmienia. Dziś stoimy przed pierwszą od wielu lat szansą na pozyskanie znacznych środków na ten cel – mówił Adam Gawrylik, członek Zarządu Województwa Pomorskiego.
Tą szansą jest projekt poprawy efektywności energetycznej budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich. W ogólnokrajowej puli jest 500 mln zł.
To się opłaca
Termomodernizacja przekłada się na dwa podstawowe filary. Pierwszy to obniżenie kosztów ogrzewania. Budynki są ocieplane, wymieniane są drzwi czy okna. A ciepło zapewniają instalacje OZE takie jak fotowoltaika czy pompy ciepła. Pojawiają się również systemy zarządzania energią. Ale pieniądze to nie jedyny zysk. Jest jeszcze ekologia.
– Z punktu widzenia samorządu województwa pomorskiego program ma również istotne znaczenie dla realizacji celów zapisanych w Programach Ochrony Powietrza oraz wdrażania uchwał antysmogowych – podkreślał Adam Gawrylik.
Poprawa efektywności energetycznej budynków i wymiana nieefektywnych źródeł ciepła to jedne z kluczowych działań prowadzących do ograniczenia emisji z sektora komunalno-bytowego, a tym samym do poprawy jakości powietrza w całym regionie.
Program dla obszarów wiejskich
Do tej pory wiele projektów termomodernizacyjnych realizowanych było na obszarach zurbanizowanych. A projekty na terenach wiejskich dotyczyły budynków publicznych. Teraz czas na nowa jakość.
– Celem programu jest poprawa efektywności energetycznej wielorodzinnych budynków mieszkalnych położonych na terenach wiejskich dotkniętych ubóstwem energetycznym. Szacujemy, że uda się zmienić 380 budynków – tłumaczył przedstawiciel Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.
Całkowita pula programu to pół miliarda złotych. Dofinansowanie udzielane jest w formie dotacji do 100% kosztów kwalifikowanych. Na jakie budynki można uzyskać wsparcie? To wielorodzinne budynki mieszkalne, w których znajdują się co najmniej trzy samodzielne lokale mieszkalne, znajdujące się na terenach wiejskich, na obszarze których działalność prowadziły państwowe gospodarstwa rolne. Zakres modernizacji energetycznej każdego z ww. budynków musi wynikać z opracowanego audytu energetycznego.
– Teraz jest właśnie czas na skompletowanie dokumentów czy przeprowadzenie audytu energetycznego. Bądźmy gotowi, aby w chwili ogłoszenia naboru złożyć wniosek. Im szybciej i sprawniej to zrobimy, tym więcej pieniędzy trafi do naszego regionu – apelowała Malwina Śnieg, prezes WFOŚiGW w Gdańsku.
Nabór wniosków rozpocznie się wkrótce. Szczegóły znajdą się na stronie WFOŚiGW w Gdańsku.
