W środę, 12 sierpnia 2026 roku Pomorze stanie się jednym z ciekawszych miejsc dla miłośników nocnego nieba. Będziemy mogli obserwować dwa wyjątkowe zjawiska astronomiczne – częściowe zaćmienie Słońca i maksimum roju Perseidów. Jeśli warunki dopiszą, w ciągu godziny można będzie dostrzec nawet około 100 meteorów.
Warto zaplanować popołudniową wycieczkę, żeby popatrzeć w niebo. Gdzie najlepiej obserwować oba zjawiska i jak przygotować się do tego wyjątkowego wieczoru?
Zaćmienie Słońca – Księżyc zasłoni ponad 80 proc. tarczy
Zaćmienie Słońca jest zjawiskiem astronomicznym. Dochodzi do niego, gdy Księżyc znajdzie się dokładnie pomiędzy Słońcem, a Ziemią i z perspektywy obserwatora przesłoni część lub całą tarczę naszej gwiazdy. 12 sierpnia na częściowe zaćmienie będziemy mogli liczyć w Polsce. Pas całkowitego zaćmienia ominie nasz kraj i będzie przebiegać m.in. przez Hiszpanię.
Na Pomorzu zjawisko zapowiada się jednak wyjątkowo efektownie. W Trójmieście Księżyc zasłoni około 82 proc. tarczy Słońca. W Gdańsku zaćmienie rozpocznie się około godz. 19.12, maksimum nastąpi około 20.04, a Słońce zajdzie około 20.24. Oznacza to, że kulminacja zjawiska przypadnie zaledwie około 20 minut przed zachodem. To właśnie dlatego wybór odpowiedniego miejsca będzie kluczowy.
Gdzie najlepiej oglądać zaćmienie?
Słońce znajdzie się bardzo nisko nad horyzontem, więc nawet drzewa, budynki czy niewysokie wzniesienia mogą zasłonić najciekawszy moment. Warto wybrać miejsce z możliwie szerokim i nieprzesłoniętym widokiem na zachodni i północno-zachodni horyzont. Dobrym wyborem będą przede wszystkim:
- plaże i nadmorskie promenady,
- mola i inne otwarte przestrzenie,
- klify z szerokim widokiem na horyzont,
- otwarte tereny poza zwartą zabudową.
Jedną z propozycji jest Brzeźno, gdzie zaplanowano wspólną obserwację zaćmienia. Ciekawym kierunkiem mogą być również okolice Jastrzębiej Góry i Rozewia. Nadmorskie położenie, otwarta przestrzeń i widok na Bałtyk tworzą świetną scenerię do obserwacji.
Jak przygotować się do obserwacji?
Na miejsce najlepiej przyjechać kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt minut wcześniej. Dzięki temu będzie czas na znalezienie dobrego stanowiska i spokojne przygotowanie się do obserwacji.
Najważniejsza zasada brzmi: nie wolno patrzeć bezpośrednio na Słońce bez odpowiedniej ochrony wzroku. Dotyczy to również zaćmienia częściowego – nawet wtedy, gdy większość tarczy Słońca jest zasłonięta przez Księżyc. Do bezpiecznej obserwacji należy używać specjalnych okularów do obserwacji zaćmienia lub certyfikowanych filtrów słonecznych, przeznaczonych do bezpośredniej obserwacji Słońca. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie zapewnią nam wystarczającej ochrony.
Szczególną ostrożność należy zachować przy korzystaniu z lornetek, aparatów fotograficznych czy teleskopów. Bez odpowiedniego filtra słonecznego zamontowanego po stronie obiektywu nie należy kierować ich na Słońce. Skupione światło może w bardzo krótkim czasie doprowadzić do poważnego uszkodzenia wzroku, a także sprzętu.
Dla tych, którzy wolą śledzić przebieg zjawiska online, możliwe będzie podłączenie się do RELACJI NA ŻYWO zapewnionej przez Hevelianum. Rozpocznie się ona o godz. 19:30 i potrwa do 20:30.
Po zaćmieniu czas na Perseidy
Kiedy Słońce schowa się za horyzontem, niebo przygotuje dla nas kolejne widowisko. Noc z 12 na 13 sierpnia przypada w pobliżu maksimum aktywności roju Perseidów – jednego z najbardziej znanych i najchętniej obserwowanych rojów meteorów.
Perseidy można zauważyć na niebie już od 17 lipca, jednak właśnie w sierpniu przypada ich największa aktywność. Przy bardzo dobrych warunkach możliwe jest dostrzeżenie nawet około 100 meteorów w ciągu godziny. W tym roku dodatkowym sprzymierzeńcem obserwatorów będzie Księżyc. 12 sierpnia przypada nów, dzięki czemu jego światło nie będzie rozjaśniało nocnego nieba. To znacznie poprawi warunki do obserwacji słabszych meteorów.
12 sierpnia może więc być wyjątkowym dniem dla każdego, kto lubi patrzeć w niebo. Najpierw częściowe zaćmienie Słońca, którego maksimum na Pomorzu przypadnie tuż przed zachodem, a później nocne niebo rozświetlane przez Perseidy. Wystarczy znaleźć miejsce z dobrym widokiem na horyzont, zabrać odpowiednią ochronę do obserwacji Słońca, ciepłe ubranie i uzbroić się w cierpliwość. Resztę zrobi astronomia.