Największa na świecie kolekcja dzieł Stanisława Ignacego Witkiewicza, zwanego Witkacym to duma Słupska. Co prawda sam Witkacy nigdy w tym mieście nie był, ale w Białym Spichlerzu, należącym do Muzeum Pomorza Środkowego, możemy poznać tego oryginalnego artystę oraz efekty jego twórczości.
Cała kolekcja to ponad 260 prac plastycznych.
Skąd w Słupsku kolekcja dzieł Witkacego?
Historia największej w Polsce i na świecie kolekcji dzieł Stanisława Ignacego Witkiewicza rozpoczęła się w 1965 r. Wtedy to Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku zakupiło 110 pastelowych prac Witkacego od Michała Białynickiego-Biruli, syna bliskiego przyjaciela artysty. Osiedlił się wówczas w Lęborku i szukał możliwości sprzedaży znaczącego zbioru prac artysty. Zbiór odziedziczył po ojcu Teodorze, który był zakopiańskim lekarzem i wielkim przyjacielem Witkacego.
– Michał Białynicki-Birula zwracał się wcześniej do muzeów w Zakopanem, Krakowie, Warszawie, ale żadne z nich nie było zainteresowane zakupem tej kolekcji. Natomiast nasz ówczesny dyrektor Janusz Przewoźny zdecydował się na zakup i tak oto prace Witkacego, który nigdy nie był w Słupsku, zagościły w słupskim muzeum – opowiada Marzenna Mazur, dyrektorka Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku (w latach 2013-2025).
W miarę możliwości finansowych muzeum oraz dzięki życzliwości sponsorów kolekcja jest systematycznie powiększana, pomimo stale wzrastających cen dzieł Witkacego. Ponadto, w zbiorach znajduje się kilkanaście rysunków, trzy pastelowe kompozycje, dwa portrety wykonane węglem oraz kilka obrazów olejnych i jedna akwarela.
Poznaj Witkacego
W tej chwili kolekcja liczy 266 prac plastycznych, wśród których zdecydowanie dominują pastelowe portrety powstałe w ramach jednoosobowej Firmy Portretowej „S. I. Witkiewicz”, działającej w latach 1925-1939. Przy okazji poznamy też jej zaskakujący regulamin, którego motto brzmi: „Klient musi być zadowolony. Nieporozumienia wkluczone”.
W lutym 2024 r. w ramach „Zjazdu rodzinnego u Witkacego” w Białym Spichlerzu odbyła się uroczysta prezentacja dwóch nowych nabytków Muzeum Pomorza Środkowego. Wydarzenie to zaplanowano na dzień przed 139. urodzinami Witkacego. Oba dzieła mają ogromne znaczenie w całej twórczości artysty. Pierwsze z nich to portret jego matki, Marii Witkiewiczowej. Obraz ten jest jednym z dwóch, jakie artysta namalował swojej matce. Drugi to portret Tadeusza Wawrzyńca Pietrzkiewicza, ciotecznego brata Witkacego.
Obie prace zostały kupione dzięki wsparciu finansowemu samorządu województwa pomorskiego oraz Portu Lotniczego Gdańsk im. Lecha Wałęsy.
