Jak rozmawiać?

W trakcie rozmowy kwalifikacyjnej pracodawca uzyskuje informacje o rekrutowanym pracowniku, a kandydat może uzyskać dane na temat stanowiska i warunków pracy. Informacje te pomagają określić kandydatom, czy proponowane stanowisko jest dla niego odpowiednie. Podstawą rozmowy kwalifikacyjnej jest życiorys. Jest on zarówno przepustką do rozmowy, jak i materiałem źródłowym do pytań podczas wywiadu.

 

Fot. ©Depositphotos/gemenacom

    Fot. ©Depositphotos/gemenacom

► Cele rozmowy

  • „uzyskanie informacji o karierze zawodowej i wyjaśnienie faktów (w tym braków i niejasności)
  • diagnoza przydatności kandydata do konkretnego zadania
  • diagnoza wiedzy, umiejętności i psychologicznych predyspozycji zawodowych kandydata
  • przedstawienie kandydatowi informacji o organizacji, stanowisku itd., tak aby dać mu szansę podjęcia trafnej, świadomej decyzji" [Świerzyński R. (2000), Rozmowa kwalifikacyjna. Gdańsk: ODDK]

► Poziomy rozmowy kwalifikacyjnej

  •  informacyjny – rozmowa o faktach
    Jej celem jest uzyskanie i uzupełnienie informacji o kandydacie i jego doświadczeniach zawodowych. Pozwala to na określenie głównych obszarów jego doświadczeń i kompetencji. Ocenie podlega podobieństwo dotychczasowych doświadczeń zawodowych kandydata do wymagań nowego stanowiska.
  • diagnostyczno-prognostyczny – interpretacja faktów
    Jej celem jest diagnoza i ocena przydatności zawodowej kandydata. Podstawą pozytywnej oceny jest rozległość i jakość jego wiedzy, umiejętności profesjonalne oraz rodzaj predyspozycji psychologicznych.

Połączenie wniosków wynikających z obu poziomów rozmowy umożliwia pełną diagnozę przydatności zawodowej kandydata do pracy.

►  Etapy rozmowy
Rozmowa kwalifikacyjna składa się z trzech podstawowych faz. Każda z nich wnosi inne informacje o kandydacie oraz charakteryzuje się zmiennymi mechanizmami oceny.

  • Rozpoczęcie rozmowy
    Pierwsza część ma na celu wprowadzenie pozytywnej atmosfery, która pozwoli na nieskrępowaną rozmowę. Ważne jest też pierwsze wrażenie, czyli wygląd zewnętrzny i sposób zachowania (mowa ciała) kandydata. Początkowe odczucia pracodawcy mogą mieć znaczenie dla przebiegu dalszej części spotkania. Zdarza się, że niekorzystne pierwsze wrażenie, jakie wywiera kandydat nieodpowiednim strojem czy sposobem zachowania, skutkuje brakiem zatrudnienia pomimo dużej wiedzy zawodowej i doświadczenia kandydata.
  • Zasadnicza część rozmowy – rozmowa o faktach
    Tu następuje ocena kandydata pod kątem przydatności dla firmy. Ta część rozmowy pozwala określić podstawowe obszary doświadczeń, sukcesów i kompetencji osoby starającej się o pracę. Jest to najistotniejsza część spotkania, ponieważ toczy się wokół tematów ściśle zawodowych. 
  • Zakończenie rozmowy
    Na zakończenie spotkania kwalifikacyjnego kandydat może uzyskać ostateczną odpowiedź, czy zdobył pracę, przeważnie jednak o wyniku rozmowy zostaje poinformowany w późniejszym terminie. Należy się również upewnić, kiedy ma nastąpić następny kontakt i przez kogo powinien zostać zainicjowany.

►  Obszary w rozmowie kwalifikacyjnej
Obszar zawodowy (merytoryczny) związany jest z zapoznawaniem się ze szczegółami dotyczącymi doświadczeń i wiedzy kandydata. Pytania rekrutującego dotyczą zazwyczaj powodów zmiany pracy oraz zakresu obowiązków na danym stanowisku.

Przykładowe pytania:

  •  na czym polegała Pana/-i obecna/ostatnia praca?
  •  co jest  Pana/-i największym sukcesem zawodowym? 
  •  jakie umiejętności wniesie Pan/-i do tej pracy?
  •  jak Pan/-i doskonali swoją wiedzę i umiejętności?

Obszar motywacyjny związany jest z koniecznością ustalenia poziomu aspiracji zawodowych kandydata. Kluczowe dla pracodawcy jest zbadanie rzeczywistych motywacji kandydata do podjęcia pracy na danym stanowisku.

Przykładowe pytania:

  •  proszę opisać, jak Pan/-i ustala swoje priorytety (na przykładzie)
  •  co zamierza Pan/-i robić za kilka lat?
  •  czego spodziewa się Pan/-i po pracy w naszej firmie? 
  •  co Pana/-ią najbardziej motywuje do pracy?

Obszar osobowościowy związany jest z oceną predyspozycji psychicznych kandydata. Rekrutujący ma za zadanie stwierdzić, czy kandydat posiada np. zdolności interpersonalne, analityczne, pracy w zespole, czy jest odporny na stres, czy jest osobą twórczą itp.

Przykładowe pytania:

  •  proszę powiedzieć coś o sobie
  •  jak Pan/-i reaguje na stres? Proszę opisać sytuacje, które Pana/-ią stresują
  •  jakie są Pana/-i mocne  i słabe strony?
  •  jak Pan/-i spędza wolny czas (zainteresowania)?
  •  proszę opisać na przykładzie, jak Pan/-i podchodzi do rozwiązywania problemów
  •  w jaki sposób planuje Pan/-i swój czas?


► Jak przygotować się do rozmowy kwalifikacyjnej
Do spotkania kwalifikacyjnego należy się właściwie przygotować. Przygotowanie polegać powinno przede wszystkim na gruntownej analizie informacji dotyczących własnej biografii (wykształcenia i doświadczenia zawodowego), umiejętności, cech osobowości i celów zawodowych. Ważna jest również analiza informacji o firmie, w której zamierzamy starać się o pracę. 

  • Gromadzenie informacji o firmie
    Zebrane informacje mogą dotyczyć m.in. długości funkcjonowania firmy na rynku, jej oferty, pozycji rynkowej, konkurentów, liczby zatrudnionych osób, kondycji finansowej, warunków pracy oferowanych pracownikom itp.
  • Gromadzenie informacji o stanowisku pracy
    Istotne jest również zgromadzenie jak najwięcej informacji o oferowanym stanowisku pracy. Powinny to być wiadomości związane z wymaganymi kwalifikacjami i umiejętnościami zawodowymi, jak również ze sprzyjającymi na tym stanowisku cechami psychofizycznymi. 
  • Gromadzenie informacji o sobie
    Dokonując właściwej analizy własnej osoby należy zastanowić się, jakie mamy cele zawodowe, wizję własnej kariery, co jest naszą silną, a co słabą stroną, jakie dotychczas osiągnęliśmy sukcesy i jakie dotknęły nas porażki itp. Dzięki tej wiedzy łatwiej będzie w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej zaprezentować pracodawcy nasze atuty i przygotować się do odpowiedzi na trudne dla nas pytania.

► Jak pokonać stres związany z rozmową
Rozmowa kwalifikacyjna jest często najbardziej stresującym momentem ubiegania się o pracę. Świadomość, że teraz wszystko zależy od tego, jak zaprezentujemy się pracodawcy, powoduje, iż rozmowa kwalifikacyjna może być trudnym zadaniem. Objawami silnego stresu są m.in. podwyższone tętno, nierówny oddech, drżące ręce i problemy z zebraniem myśli. Zdaniem specjalistów, pewien nieduży poziom lęku jest tu wręcz wskazany – pozwala na lepszą koncentrację i mobilizację. Gorzej jednak, gdy strach nas paraliżuje i nie pozwala trzeźwo myśleć. To, że się denerwujemy, jest całkiem zrozumiałe: mamy przed sobą szansę zaprezentowania się potencjalnemu pracodawcy i przekonania go, że to właśnie JA jestem idealnym kandydatem.

Mając na uwadze, jak duże znaczenie odgrywa rozmowa kwalifikacyjna, można zrozumieć potrzebę solidnego przygotowania się do niej, bo ono jest w stanie wzmocnić samoocenę i pewność siebie. Już sam fakt zaproszenia na rozmowę należy oceniać w kategoriach dużego sukcesu, gdyż świadczy o tym, że nasze kwalifikacje i doświadczenia zawodowe zainteresowały pracodawcę i w ten sposób zostaliśmy wybrani po wstępnej selekcji. 

Każde rozmowa kwalifikacyjna, jaką odbędziemy w życiu, jest pożyteczna. Zaznajomienie się z atmosferą, lepsze poznanie oczekiwań pracodawców powodują, że w ten sposób nabieramy doświadczeń i z czasem czujemy się pewniej w tego typu sytuacjach. Przede wszystkim należy być optymistą, nie ustawać w zdobywaniu informacji o potencjalnych pracodawcach, działać w sposób zaplanowany, a porażki traktować jako coś normalnego.


► Praktyczne wskazówki
Przed rozmową kwalifikacyjną:

  • zbierz maksimum informacji o firmie
  • sprawdź, jak dojechać na miejsce rozmowy
  • zaplanuj czas dojazdu, uwzględniając niespodziewane sytuacje
  • zastanów się, jakie pytania może zadać Ci pracodawca i jak mógłbyś na nie odpowiedzieć
  • zrób listę pytań, które chcesz zadać
  • załóż odpowiednie ubranie
  • bądź na miejscu na czas, najlepiej na 5 minut przed umówionym terminem

 

Podczas rozmowy:

  • uśmiechaj się i wykazuj zainteresowanie
  • zachowaj swój styl
  • patrz rozmówcy w oczy
  • zadawaj pytania
  • podziękuj rozmówcy za poświęcenie czasu
  • pamiętaj o logice wypowiedzi (odpowiadaj precyzyjnie na zadawane pytania)

Źródło: wup.gdansk.pl

Opr. BMG