Wejherowo jest położone w samym sercu Kaszub. Oddalone 25 km od Gdyni i znajdującej się tam bazy promowej, 30 km od miejscowości wypoczynkowych leżących w pasie nadmorskim (Jastrzębia Góra, Karwia) i 40 km od lotniska w Gdańsku Rębiechowie, stanowi doskonałą bazę wypadową do największych centrów wypoczynkowo-rozrywkowych Trójmiasta a stamtąd do państw nadbałtyckich. Przez miasto biegnie międzynarodowa trasa E-28 (droga krajowa nr 6) Gdańsk-Szczecin-Berlin, droga wojewódzka 218 Gdańska Oliwa-Krokowa oraz północna linia kolejowa Polski. Z Trójmiastem Wejherowo połączone jest poprzez Szybką Kolej Miejską (SKM) a z Gdańskiem i Sopotem dodatkowo obwodnicą trójmiejską.

Według kronikarza o. Grzegorza Gdańskiego to zdanie wypowiedziane przez Jakuba Wejhera było początkiem dziejów Wejherowa. Źródła historyczne podają, że osada Wejherowska Wola (Weiherfrai) dająca początki miastu Wejherowo, została utworzona decyzją Jakuba Wejhera 28 maja 1643 r.

Powstanie miasta związane było pośrednio z wyprawą króla Władysława IV pod Smoleńsk, w której przyszły założyciel Wejherowa brał udział. W czasie oblężenia białoruskiego miasteczka Biała w 1634 r. Jakub Wejher został przysypany gruzami na skutek wybuchu. Uczynił wtedy śluby, że jeśli wyjdzie z tej opresji cało, wybuduje w swych dobrach kościół ku czci Trójcy Przenajświętszej i założy klasztor. Dziewięć lat później, 28 maja 1643 r., fundacja ta stała się początkiem założenia osady, która 13 stycznia 1650 r. zyskała lokacyjny przywilej miejski nadany przez króla polskiego Władysława IV. Miasto Wejherowo było jedynym na Kaszubach miastem prywatnym. Otrzymało prawo chełmińskie, które było ostatnią lokacją tego typu na Pomorzu.

W założonej w swych dobrach osadzie Jakub Wejher wzniósł w 1643 r. kościół Trójcy Przenajświętszej (farny, wielokrotnie przebudowywany) i w latach 1648-1651 kościół klasztorny pw. św. Anny – ojców franciszkanów, który przetrwał wraz z bogato wyposażonym wnętrzem z XVIII wieku. Zainicjował też budowę słynnej Kalwarii Wejherowskiej z 19 kaplicami zbudowanymi w latach 1649-1664. Kilka z nich wybudował na własny koszt, pozostałe ufundowali członkowie jego rodu i dworzanie. Obecnie jest ich 25, rozłożonych na morenowych wzgórzach po południowej stronie miasta. Najmłodsza z kaplic – Brama Oliwska powstała w XIX w., uważana jest powszechnie za 26. kaplicę Kalwarii Wejherowskiej.

Również historia ratusza sięga połowy XVII w. Pierwszy ratusz wybudowany z drewna przetrwał około stu lat i w jego miejscu wybudowano ratusz murowany, który przetrwał do 1906 r. Ze względu na postępujące z biegiem lat zniszczenia i oberwanie sufitu, został on na początku bieżącego wieku rozebrany. Nowo wybudowany w stylu XVIII-wiecznej architektury ratusz, został oddany na siedzibę władz miejskich w 1908 r. Wejherowo należało kolejno do dziedziczących je rodów magnackich: Radziwiłłów, Sobieskich (m.in. Króla Jana III Sobieskiego) i Przebendowskich. Potem dobra wejherowskie przeszły w ręce angielskiego konsula w Gdańsku Aleksandra Gibsona, który w 1790 r. sprzedał włości rodzinie Keyserlingków.

Na początku XIX w., po wojnach napoleońskich, nastąpił rozwój miasta. Po zajęciu miasta przez Prusaków zmieniono jego nazwę na Neustadt (Nowe Miasto), które od 1818 r. stało się siedzibą landrata. Wejherowo było również siedzibą powiatu, który objął także miasto Sopot, Puck oraz Półwysep Helski. W roku 1887 r. na tym terenie powstały 2 powiaty. Podział ten utrzymał się do 1920 r. W 1928 r. powiaty wejherowski i pucki połączyły się znowu tworząc Powiat Morski. Obecnie powiaty wejherowski i pucki funkcjonują osobno. W czasie zaborów prowadzono stałą systematyczną politykę germanizacyjną. Wprowadzono język niemiecki do szkół i urzędów, zlikwidowano szkołę klasztorną (1824 r.). Ludność kaszubska broniła się przed wynarodowieniem. Założone w 1857 r. gimnazjum (nazywane Gamaja) odegrało znaczącą rolę w utrzymaniu polskości na Kaszubach. Powstała tam tajna organizacja patriotyczna – Związek Filomatów. Kolportowano na terenie Wejherowa gazety polskie, m.in. Gazetę Gdańską. Podjęto działalność gospodarczą, m.in. powstał Bank Kaszubski, a w 1907 r. – spółdzielnia kupiecka. Zaczęły powstawać małe zakłady przemysłowe, m.in.: cegielnia, młyny, drukarnia, cementownia, fabryka cygar i papierosów, gazownia. Odbywały się zjazdy polskich towarzystw śpiewaczych.

Od 10 lutego 1920 r. rozpoczyna się nowy rozdział w historii miasta. Skończył się okres zaborów i Wejherowo znowu stało się polskie.

Ratusz Miejski w Wejherowie Fot. Henryk Połchowski

Ratusz Miejski w WejherowieFot. Henryk Połchowski

Zabytki, które warto zobaczyć:

  • pałac Przebendowskich i Keyserlingków z XIX w.,
  • kościół klasztorny pw. św. Anny wraz z obrazem Matki Bożej Wejherowskiej z XVII w.,
  • kalwaria wejherowska,
  • kościół pw. św. Trójcy – Kolegiata,
  • kościół pw. św. Stanisława Kostki.

Podstawowe dane

Powiat: wejherowski
Gmina: Weherowo - miasto
miasto Wejherowo - herb
Nazwa: Urząd Miasta
Ulica: Plac Jakuba Wejhera 8
Miejscowość: 84-200 Wejherowo
Telefon: 58 677 70 00
Faks: 58 672 12 57
Strona WWW http://www.wejherowo.pl
Strona BIP http://www.bip.wejherowo.pl
Adres e-mail miasto@wejherowo.pl
Prezydent: Krzysztof Hildebrandt
Powierzchnia: 26 km²
Ludność: 47 019

Mapa dojazdu