Łeba położona jest w północnej części powiatu lęborskiego pomiędzy jeziorami Łebsko i Sarbsko, przy ujściu rzeki Łeby do Morza Bałtyckiego w otulinie lasów Słowińskiego Parku Narodowego oraz Rezerwatu Mierzei Sarbskiej.

Pierwsze zasiedlenia na brzegu morskim miały miejsce jeszcze w neolicie, są one lokalizowane na pagórkach np.: koło Potęgowa, nawet na Rowokole archeolodzy znaleźli pojedyncze narzędzia. Linię brzegu morskiego wskazują do dzisiaj znajdujące się tam grodziska: Gałęzinowo, Żoruchowo, Równo, Siodłonie, Damno. Siodłonie i Damno prawdopodobnie były oddalone od brzegu morskiego i posadowione nad brzegiem rzeki, prakoryto tej rzeki jest do dzisiaj czytelne. Grodziska te to wcześniej grody obronne epoki brązu przypisywane kulturze łużyckiej. Ludność tej kultury budowała takie grody od ok. 1000 r. p.n.e. do 400 r. p.n.e. Naukowcy dokonali rekonstrukcji grodu kultury łużyckiej w Biskupinie.

W okresie, kiedy te grody obronne prowadziły swoje normalne życie, z zatoki tworzyły się jeziora lagunowe. Przyrastało z czasem trwałego lądu, w okolicy dominowały jednak cały czas jeszcze bagna.

Przeszli tędy Goci. Niedaleko od dzisiejszej Łeby, w Dębinie znajduje się kamienny krąg ich cmentarzyska (pozostały tylko 3 głazy tego kręgu). Ponadto cmentarzyska Gotów znajdują się (w najbliższej okolicy) w Grzybnicy, inne w Węsiorach i Odrach. Pobyt Gotów w tym regionie to poł. I - pocz. III wieku n.e.

Goci odeszli, posuwając się na południowy wschód. Archeolodzy twierdzą, że pozostawili po sobie niemal wyludniony obszar - brakuje warstw kulturowych z tego okresu. Kronika Jordanesa nie przedstawia tego jako pewnik, ale tubylcza ludność prawdopodobnie odeszła z Gotami w zgodzie.

Łeba w 1357 r. otrzymała prawa miejskie. Pomimo że była niedużym miastem, prowadziła rozległy handel z miastami hanzeatyckimi.

Rozwój komunikacji kolejowej i drogowej zapoczątkował turystyczne dzieje miasta. Ze względu na swe krajobrazowe i przyrodnicze walory, Łeba stała się wówczas ulubionym miejscem wypoczynku niemieckich gwiazd i artystów. Intensywny rozkwit miejscowości pod względem turystycznym przyniosły dopiero lata powojenne. Począwszy od kwietnia 1945 r. aż po dzień dzisiejszy, Łeba jest chętnie odwiedzanym kurortem letniskowym, a także ważnym ośrodkiem rybackim.

wydmy w Słowińskim Parku Narodowym
Fot. Jarosław Czochański

Zabytki, które warto zobaczyć:

  • ruiny kościoła św. Mikołaja,
  • kościół pw. WNMP (obraz Maxa Pechsteina, odrestaurowana figurka dwustuletniego chrzcielnego anioła),
  • cmentarz ewangelicki przy ul. Parkowej,
  • hotel Neptun (niestety, nie ma prawnego statusu zabytku),
  • poniemiecka wyrzutnia rakiet.

Podstawowe dane

Powiat: lęborski
Gmina: Łeba
Nazwa: Urząd Miejski
Ulica: Kościuszki 90
Miejscowość: 84-360 Łeba
Telefon: 59 866 15 13
Faks: 59 866 13 37
Strona WWW http://www.leba.eu
Strona BIP http://www.lebabip.pl
Adres e-mail sekretariat@leba.eu
Burmistrz: Andrzej Strzechmiński
Powierzchnia: 14,85 km2
Ludność: 3889

Mapa dojazdu