Przepisy

Smalec ze skwarkami

Składniki:
  • 1 kg słoniny (słonina na smalec pozyskana z własnej hodowli trzody chlewnej, karmionej tradycyjnymi paszami z gospodarstwa, a więc ziemniakami, burakami i zbożami. Mięso z takiego tuczu ma wyjątkowy smak i zapach, jest smaczne, niemal słodkie),
  • 4 cebule z własnego ogrodu,
  • 4 jabłka,
  • pieprz,
  • sól.         
Uwagi:

Metody potwierdzające 25-letni okres wytapiania smalcu ze słoniny znajdują swoje odzwierciedlenie m.in. w wydawnictwie „Poradnik gospodyni" wydanie III, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1979. Zamieszczono tam przepis na przechowywanie tłuszczu: „Część słoniny i boczku można nasolić, a następnie uwędzić. Sadło i część słoniny, którą przeznacza się do kraszenia potraw, lepiej jest przechowywać po wytopieniu tłuszczu. Do stopienia  należy słoninę drobno pokroić lub przepuścić przez maszynkę, a następnie ogrzewać mieszając do lekkiego zrumienienia skwarek. Tłuszcz zlewać najlepiej do suchych czystych garnków kamiennych i po zastygnięciu zawiązać papierem".

O tradycyjnej kuchni kaszubskiej informuje nas Wiesława Niemiec w książce pt: „Ó tim, jak przóde lat Kaszëbi warzële, Gawędy o dawnej kaszubskiej kuchni" z 2004 r. W publikacji zamieszczona jest receptura „Szmúlt ze szpĕrkama"/Smalec ze skwarkami: „W każdym domu kaszubskim smalec wytapiano ze świeżej słoniny przy okazji świniobicia. Był właściwie podstawą zapasów spożywczych. W każdej spiżarni musiał stać garnek kamienny ze smalcem i skwarkami. Drobniutko pokrojoną słoninę wytapiano w rondlu na niewielkim ogniu, tak żeby „ i pianka była, i skraweczki dochodziły równo". W odpowiednim momencie należało dodać posiekanej cebuli, jeśli ktoś lubił, to kilka ząbków czosnku dla zapachu. Często mieszano. Kiedy skwarki nabrały złotego koloru, garnek zdejmowano z ognia, dodawano starty w rękach majeranek, odrobinę pieprzu i soli do smaku. Przelewano smalec do naczyń, ustawiano w chłodzie do wystudzenia, od czasu do czasu mieszano, aby skwarki nie opadły na dno. Niektóre gospodynie cedziły smalec, mieliły skwarki, które służyły jako tłuszcz do potraw. Pajda chleba ze smalcem to ratunek dla głodnego i pokusa dla obżartucha." 



Trudność: Prosty


Lista produktów tradycyjnych

Lista Produktów Tradycyjnych została utworzona na mocy ustawy z 17 grudnia 2004 roku o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (DzU z 2005 r. nr 10, poz. 68, z późn. zm.). Listę prowadzi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi  we  współpracy z marszałkami województw.

Producenci żywności z naszego regionu zarejestrowali już 178 produktów, dzięki temu województwo pomorskie znajduje się w ścisłej czołówce w kraju pod względem liczby zarejestrowanych produktów na liście, tym samym zajmując czwarte miejsce na ogólnopolskiej liście. Na pierwszym jest podkarpackie – 222 produktów, na drugim – małopolskie ze 203 rejestracjami, na trzecim lubelskie – 185. Stawkę zamyka warmińsko-mazurskie – 31 produktów na liście.

 

Czym  jest Lista Produktów Tradycyjnych?

Jest to krajowa lista, na którą wpisano już blisko 1800 produktów z całej Polski. Istnieje od dziesięciu lat i ma na celu zidentyfikowanie tradycyjnej, polskiej żywności, a co za tym idzie, celowe zwiększenie zainteresowania tą żywnością wśród konsumentów. Spis ten ma służyć jako przewodnik po regionalnej kuchni polskiej i jako źródło informacji na temat tradycji, sposobów wytwarzania oraz wyjątkowych cech najstarszych polskich specjałów.

Wpis na Listę nie przyznaje żadnej ochrony produktom, ale jedynie informuje o spełnieniu przez produkt wymogów ustawowych. Z wpisem produktu na Listę nie wiąże się także dodatkowa kontrola ani nie przyznaje on wytwórcom żadnych dodatkowych praw. Wnioskodawca, po zarejestrowaniu produktu, otrzymuje  pisemną informację potwierdzającą wpis produktu na Listę,  nie jest to jednak certyfikat. Lista Produktów Tradycyjnych została stworzona w celu identyfikacji i promocji produktów wytworzonych tradycyjnymi metodami.

 

Jakie są korzyści z wpisu na Listę?

  • urzędowe potwierdzenie stosowanej nazwy, metod produkcji oraz receptury,
  • wzrost popytu na produkty tradycyjne i zaufania klientów do producenta,
  • poszerzenie rynku zbytu,
  • promocja produktu, a przez to regionu, z którego pochodzi,
  • przygotowanie producentów do rejestracji nazw produktów na szczeblu unijnym,
  • możliwość stosowania przy produkcji łagodniejszych procedur weterynaryjnych i sanitarnych.

 

Jakie produkty można wpisać?

Produkty rolne, środki spożywcze i napoje spirytusowe:

  • których jakość lub wyjątkowe cechy i właściwości wynikają ze stosowania tradycyjnych metod produkcji, za które uważa się metody wykorzystywane od co najmniej 25 lat (okres ten odnosi się do produktu, a nie do konkretnego producenta),
  • będące elementem dziedzictwa kulturowego regionu, w którym są wytwarzane,
  • będące elementem tożsamości społeczności lokalnej,
  • klasyfikujące się w 10 kategoriach: 
  1.  Sery i inne produkty mleczne
  2.  Mięso świeże oraz produkty mięsne
  3.  Przetwory rybołówstwa, w tym ryby
  4.  Warzywa i owoce (przetworzone i nie)
  5.  Wyroby piekarnicze i cukiernicze
  6.  Oleje i tłuszcze (masło, margaryna olej itp.)
  7.  Miody
  8.  Gotowe dania i potrawy
  9.  Napoje (alkoholowe i bezalkoholowe)
  10.  Inne produkty, np. grzyby

 

Kto może dokonać wpisu na Listę ?

Każda osoba, zarówno fizyczna (niekoniecznie prowadząca działalność gospodarczą), jak i prawna oraz jednostki organizacyjne (nieposiadające osobowości prawnej). Wystarczy, że są wytwórcami danego produktu, np. produkują na własny użytek, nie przeznaczając do sprzedaży lub nie zajmują się systematycznym wyrobem w ogóle, a posiadają umiejętności i wiedzę pozwalające na wytworzenie, lub też firmy produkujące i sprzedające oraz gospody czy restauracje.

 

Prawidłowo wypełnione wnioski (do pobrania poniżej) należy przesyłać pod adres:

Departament Środowiska i Rolnictwa
Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego
ul. Okopowa 21/27 
80-810 Gdańsk

Więcej informacji:

Pełny wykaz produktów ze wszystkich województw znajduje się na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Do pobrania:

 
 
 

Zarejestrowane produkty tradycyjne województwa pomorskiego: