Przepisy

Fot. Rafał Baranowski

Piwo pomorskie

Uwagi:
Piwo pomorskie ma charakterystyczną długo utrzymującą się i stabilną pianę. W smaku dominują aromaty słodowo-chmielowe. Dodatkowo w przypadku niektórych rodzajów piwa mogą występować nuty karmelowe, wiśniowe oraz kawowe. Barwa – w przypadku piw jasnych – od jasnosłomkowej do bursztynowej, w przypadku piw ciemnych – od ciemnej do różnych odcieni koloru czarnego. Piwo na terenie obecnego województwa pomorskiego warzono już w czasach średniowiecza, czego dowodem były przywileje warzenia piw nadawane miastom na terenie Pomorza. Prawo to posiadali zarówno mieszkańcy wielkich miast (Gdańsk), jak również mniejszych ośrodków (Tczew, Malbork). Wielkie ośrodki miały prawo produkcji na całym podległym terytorium z licznymi wsiami i przysiółkami. Niemiecki biskup Otton z Bambergu po pobycie na Pomorzu zapisał w swoich księgach: „Wina nie mają ani go nie szukają, gdyż zapobiegliwie przyrządzone miodne napoje i piwo przewyższają wina falernijskie". W 1416 roku na samym Głównym Mieście w Gdańsku było 378 browarów, na początku XV wieku w Gdańsku – ok. 300, na początku XVI wieku – ponad 400 zakładów produkujących piwo. Piwo w Gdańsku, a w szczególności wytwarzane w Tczewie, Gniewie, Nowym Stawie, Malborku i Sztumie, było produkowane tylko lub zwykle ze słodu jęczmiennego. H. Knaust podkreślał w końcu XVI wieku, że specjalnością Prus są piwa warzone ze słodu jęczmiennego, a najlepsze piwa jęczmienne w Rzeszy Niemieckiej to piwa gdańskie, co było dowodem na popularność piwa pomorskiego w tamtym okresie. Piwo pomorskie jest napojem warzonym zgodnie z recepturą stosowaną w browarach pomorskich przed 50 i 30 laty. Do produkcji używa się głownie słodów jęczmiennych oraz szyszek chmielowych. Ponadto, stosowana jest identyczna jak przed 140 laty, typowa przy produkcji piw tradycyjnych dolnej fermentacji, metoda dekokcyjna zacierania słodu, pozwalająca uzyskać pełniejszy smak piwa. Charakterystyczne dla piwa pomorskiego nuty zapachowe, przede wszystkim słodowo-chmielowe, przechodzą w smaku w różne następujące po sobie smaki słodowe z wyraźną szlachetną goryczką, która nie przykrywa pozostałych smaków, a jedynie je uzupełnia. Smakowitość piwa zależy również od wykorzystywanej do produkcji wody pochodzącej z pokładów polodowcowych, związanych ze zlodowaceniem bałtyckim. Produkowane jest w sposób tradycyjny, a fermentacja prowadzona jest w warunkach ciśnienia atmosferycznego. Ponadto, jest nieutrwalane lub utrwalane metodą pasteryzacji. Piwo jasne lekkie – zawartość ekstraktu brzeczki podstawowej 9-10,5 proc. wagowo, zawartość alkoholu 3,5-4,5% objętościowo, kwasowość ogólna nie więcej niż 2 ml NaOH, goryczka 20-25 (w jednostkach BU); piwo jasne pełne – zawartość ekstraktu brzeczki podstawowej 12,5 proc. wagowo, zawartość alkoholu 5-5,5 proc. objętościowo, kwasowość ogólna nie więcej niż 2 ml NaOH, goryczka 30-33 (w jednostkach BU); piwo jasne mocne – zawartość ekstraktu brzeczki podstawowej 13,5-14,5 proc. wagowo, zawartość alkoholu 5,6-6,5 proc. objętościowo, kwasowość ogólna nie więcej niż 2,3 ml NaOH, goryczka 30-38 (w jednostkach BU); piwo jasne bardzo mocne – zawartość ekstraktu brzeczki podstawowej 18-20 proc. wagowo, zawartość alkoholu 7-8,5 proc. objętościowo, kwasowość ogólna nie więcej niż 2,3 ml NaOH, goryczka 33-38 (w jednostkach BU); piwo ciemne karmelowe – zawartość ekstraktu brzeczki podstawowej 7-9 proc. wagowo, zawartość alkoholu 1-1,2 proc. objętościowo, kwasowość ogólna nie więcej niż 2 ml NaOH, goryczka 20-22 (w jednostkach BU); piwo ciemne mocne – zawartość ekstraktu brzeczki podstawowej 16-18 proc. wagowo, zawartość alkoholu 6-8 proc. objętościowo, kwasowość ogólna nie więcej niż 2,3 ml NaOH, goryczka 20-40 (w jednostkach BU); piwo ciemne bardzo mocne (porter bałtycki) – zawartość ekstraktu brzeczki podstawowej 22 proc. wagowo, zawartość alkoholu 8-9,5% (w niektórych przypadkach nawet ok. 10 proc.) objętościowo, kwasowość ogólna nie więcej niż 2,5 ml NaOH, goryczka 30-45 (w jednostkach BU).
Na liście produktów tradycyjnych województwa pomorskiego od 11 marca 2013 r.


Trudność: Prosty


Lista produktów tradycyjnych

Lista Produktów Tradycyjnych została utworzona na mocy ustawy z 17 grudnia 2004 roku o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (DzU z 2005 r. nr 10, poz. 68, z późn. zm.). Listę prowadzi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi  we  współpracy z marszałkami województw.

Producenci żywności z naszego regionu zarejestrowali już 178 produktów, dzięki temu województwo pomorskie znajduje się w ścisłej czołówce w kraju pod względem liczby zarejestrowanych produktów na liście, tym samym zajmując czwarte miejsce na ogólnopolskiej liście. Na pierwszym jest podkarpackie – 222 produktów, na drugim – małopolskie ze 203 rejestracjami, na trzecim lubelskie – 185. Stawkę zamyka warmińsko-mazurskie – 31 produktów na liście.

 

Czym  jest Lista Produktów Tradycyjnych?

Jest to krajowa lista, na którą wpisano już blisko 1800 produktów z całej Polski. Istnieje od dziesięciu lat i ma na celu zidentyfikowanie tradycyjnej, polskiej żywności, a co za tym idzie, celowe zwiększenie zainteresowania tą żywnością wśród konsumentów. Spis ten ma służyć jako przewodnik po regionalnej kuchni polskiej i jako źródło informacji na temat tradycji, sposobów wytwarzania oraz wyjątkowych cech najstarszych polskich specjałów.

Wpis na Listę nie przyznaje żadnej ochrony produktom, ale jedynie informuje o spełnieniu przez produkt wymogów ustawowych. Z wpisem produktu na Listę nie wiąże się także dodatkowa kontrola ani nie przyznaje on wytwórcom żadnych dodatkowych praw. Wnioskodawca, po zarejestrowaniu produktu, otrzymuje  pisemną informację potwierdzającą wpis produktu na Listę,  nie jest to jednak certyfikat. Lista Produktów Tradycyjnych została stworzona w celu identyfikacji i promocji produktów wytworzonych tradycyjnymi metodami.

 

Jakie są korzyści z wpisu na Listę?

  • urzędowe potwierdzenie stosowanej nazwy, metod produkcji oraz receptury,
  • wzrost popytu na produkty tradycyjne i zaufania klientów do producenta,
  • poszerzenie rynku zbytu,
  • promocja produktu, a przez to regionu, z którego pochodzi,
  • przygotowanie producentów do rejestracji nazw produktów na szczeblu unijnym,
  • możliwość stosowania przy produkcji łagodniejszych procedur weterynaryjnych i sanitarnych.

 

Jakie produkty można wpisać?

Produkty rolne, środki spożywcze i napoje spirytusowe:

  • których jakość lub wyjątkowe cechy i właściwości wynikają ze stosowania tradycyjnych metod produkcji, za które uważa się metody wykorzystywane od co najmniej 25 lat (okres ten odnosi się do produktu, a nie do konkretnego producenta),
  • będące elementem dziedzictwa kulturowego regionu, w którym są wytwarzane,
  • będące elementem tożsamości społeczności lokalnej,
  • klasyfikujące się w 10 kategoriach: 
  1.  Sery i inne produkty mleczne
  2.  Mięso świeże oraz produkty mięsne
  3.  Przetwory rybołówstwa, w tym ryby
  4.  Warzywa i owoce (przetworzone i nie)
  5.  Wyroby piekarnicze i cukiernicze
  6.  Oleje i tłuszcze (masło, margaryna olej itp.)
  7.  Miody
  8.  Gotowe dania i potrawy
  9.  Napoje (alkoholowe i bezalkoholowe)
  10.  Inne produkty, np. grzyby

 

Kto może dokonać wpisu na Listę ?

Każda osoba, zarówno fizyczna (niekoniecznie prowadząca działalność gospodarczą), jak i prawna oraz jednostki organizacyjne (nieposiadające osobowości prawnej). Wystarczy, że są wytwórcami danego produktu, np. produkują na własny użytek, nie przeznaczając do sprzedaży lub nie zajmują się systematycznym wyrobem w ogóle, a posiadają umiejętności i wiedzę pozwalające na wytworzenie, lub też firmy produkujące i sprzedające oraz gospody czy restauracje.

 

Prawidłowo wypełnione wnioski (do pobrania poniżej) należy przesyłać pod adres:

Departament Środowiska i Rolnictwa
Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego
ul. Okopowa 21/27 
80-810 Gdańsk

Więcej informacji:

Pełny wykaz produktów ze wszystkich województw znajduje się na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Do pobrania:

 
 
 

Zarejestrowane produkty tradycyjne województwa pomorskiego: