Przepisy

Nalewka na miodzie lipowym

Przygotowanie:

W Polsce zwyczaj picia nalewek czy kordiałów zapoczątkowała szlachta. To właśnie w dworach szlacheckich powstawały receptury nalewek jakie pijamy do dziś. Pierwszy zapis dotyczący produkcji polskich nalewek pochodzi z 1534 roku. Znajdziemy go u Stefana Falimierza (Nalewki i wódki. 2005, Andrzej Fiedoruk). Domowe trunki dzielono generalnie na ziołowe (zazwyczaj wytrawne, łagodziły różne dolegliwości) i owocowe (na ogół słodkie, „zadowalały podniebienia"). W książce „W kuchni i przy stole. Ksiónżka o jeściu na Kociewiu" (red. R. Landowski) znajdujemy szeroki asortyment informacji o przeróżnych nalewkach, których receptury „skrywano w tajemnicy, przekazując rodzinne umiejętności z pokolenia na pokolenie." Miód lipowy wyraźnie uszlachetnia nalewki, wzbogacając smak i aromat, a dodatkowo wykazuje działanie zdrowotne. Do sporządzania nalewek na miodzie używano także ziół i owoców zbieranych z okolicznych lasów, łąk, sadów i przydomowych ogrodów. Nalewki na bazie miodu lipowego przygotowywano na różne okazje: na wesela, święta lub odpust Świętego Wawrzyńca. Wystawiano ją wtedy na stół w przezroczystej zamkniętej karafce, aby podkreślić jej wyjątkową barwę i aromat. Najczęściej podawano ją w kieliszku na wysokiej nóżce o pojemności 50 ml, napełniając kieliszek do 2/3 wysokości kieliszka. Miodowe nalewki, oprócz spotkań rodzinnych spożywano również w celach zdrowotnych w okresie jesienno-zimowym. I tak nalewka z aronii na miodzie lipowym pomaga w leczeniu przeziębienia, a zawarte w niej antocyjany (nadające owocom i przetworom ciemny kolor) i rutyna chronią naczynia krwionośne, spowalniają proces starzenia, są wskazane przy chorobach nowotworowych oraz problemach z krążeniem i wysokim ciśnieniem. Z kolei nalewka z owoców pigwowca na miodzie lipowym odznacza się wysoką zawartością witaminy C oraz barwników flawonoidowych, które wykazuję właściwości lecznicze - zapobiegają kruchości naczyń włosowatych i poprawiają krążenie krwi. Nalewki sporządzano domowym sposobem najczęściej poprzez zalanie owoców spirytusem. Do wyrobu domowych nalewek używano owoców dojrzałych i najlepszej jakości. Im więcej w owocach aromatu i naturalnych barwników tym lepiej. Nalewka powinna odstać co najmniej klika miesięcy, wtedy jest znacznie lepsza niż wypijana od razu po zrobieniu" (Wywiad przeprowadzony z mieszkanką Luzina).



Trudność: Prosty


Lista produktów tradycyjnych

Lista Produktów Tradycyjnych została utworzona na mocy ustawy z 17 grudnia 2004 roku o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (DzU z 2005 r. nr 10, poz. 68, z późn. zm.). Listę prowadzi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi  we  współpracy z marszałkami województw.

Producenci żywności z naszego regionu zarejestrowali już 178 produktów, dzięki temu województwo pomorskie znajduje się w ścisłej czołówce w kraju pod względem liczby zarejestrowanych produktów na liście, tym samym zajmując czwarte miejsce na ogólnopolskiej liście. Na pierwszym jest podkarpackie – 222 produktów, na drugim – małopolskie ze 203 rejestracjami, na trzecim lubelskie – 185. Stawkę zamyka warmińsko-mazurskie – 31 produktów na liście.

 

Czym  jest Lista Produktów Tradycyjnych?

Jest to krajowa lista, na którą wpisano już blisko 1800 produktów z całej Polski. Istnieje od dziesięciu lat i ma na celu zidentyfikowanie tradycyjnej, polskiej żywności, a co za tym idzie, celowe zwiększenie zainteresowania tą żywnością wśród konsumentów. Spis ten ma służyć jako przewodnik po regionalnej kuchni polskiej i jako źródło informacji na temat tradycji, sposobów wytwarzania oraz wyjątkowych cech najstarszych polskich specjałów.

Wpis na Listę nie przyznaje żadnej ochrony produktom, ale jedynie informuje o spełnieniu przez produkt wymogów ustawowych. Z wpisem produktu na Listę nie wiąże się także dodatkowa kontrola ani nie przyznaje on wytwórcom żadnych dodatkowych praw. Wnioskodawca, po zarejestrowaniu produktu, otrzymuje  pisemną informację potwierdzającą wpis produktu na Listę,  nie jest to jednak certyfikat. Lista Produktów Tradycyjnych została stworzona w celu identyfikacji i promocji produktów wytworzonych tradycyjnymi metodami.

 

Jakie są korzyści z wpisu na Listę?

  • urzędowe potwierdzenie stosowanej nazwy, metod produkcji oraz receptury,
  • wzrost popytu na produkty tradycyjne i zaufania klientów do producenta,
  • poszerzenie rynku zbytu,
  • promocja produktu, a przez to regionu, z którego pochodzi,
  • przygotowanie producentów do rejestracji nazw produktów na szczeblu unijnym,
  • możliwość stosowania przy produkcji łagodniejszych procedur weterynaryjnych i sanitarnych.

 

Jakie produkty można wpisać?

Produkty rolne, środki spożywcze i napoje spirytusowe:

  • których jakość lub wyjątkowe cechy i właściwości wynikają ze stosowania tradycyjnych metod produkcji, za które uważa się metody wykorzystywane od co najmniej 25 lat (okres ten odnosi się do produktu, a nie do konkretnego producenta),
  • będące elementem dziedzictwa kulturowego regionu, w którym są wytwarzane,
  • będące elementem tożsamości społeczności lokalnej,
  • klasyfikujące się w 10 kategoriach: 
  1.  Sery i inne produkty mleczne
  2.  Mięso świeże oraz produkty mięsne
  3.  Przetwory rybołówstwa, w tym ryby
  4.  Warzywa i owoce (przetworzone i nie)
  5.  Wyroby piekarnicze i cukiernicze
  6.  Oleje i tłuszcze (masło, margaryna olej itp.)
  7.  Miody
  8.  Gotowe dania i potrawy
  9.  Napoje (alkoholowe i bezalkoholowe)
  10.  Inne produkty, np. grzyby

 

Kto może dokonać wpisu na Listę ?

Każda osoba, zarówno fizyczna (niekoniecznie prowadząca działalność gospodarczą), jak i prawna oraz jednostki organizacyjne (nieposiadające osobowości prawnej). Wystarczy, że są wytwórcami danego produktu, np. produkują na własny użytek, nie przeznaczając do sprzedaży lub nie zajmują się systematycznym wyrobem w ogóle, a posiadają umiejętności i wiedzę pozwalające na wytworzenie, lub też firmy produkujące i sprzedające oraz gospody czy restauracje.

 

Prawidłowo wypełnione wnioski (do pobrania poniżej) należy przesyłać pod adres:

Departament Środowiska i Rolnictwa
Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego
ul. Okopowa 21/27 
80-810 Gdańsk

Więcej informacji:

Pełny wykaz produktów ze wszystkich województw znajduje się na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Do pobrania:

 
 
 

Zarejestrowane produkty tradycyjne województwa pomorskiego: