Zupa z zielonych gąsek z Borów Tucholskich

Uwagi:

Bory Tucholskie na obszarze, których usytuowana jest wieś Łąg, stanowią jeden z największych zwartych kompleksów leśnych w Polsce, a zalesione obszary Kociewia i Borów należą do najbardziej grzybodajnych. Lasy były dla mieszkającej tu ludności ważnym miejscem pozyskiwania dodatkowego pożywienia. Mieszkańcy Borów od wieków trudnili się zbieractwem, które również było i nadal jest cennym źródłem dochodu. Występujące tu liczne odmiany grzybów, dzięki łatwości ich pozyskania, na stałe zagościły w pomorskim jadłospisie, wzbogacając kuchnię tego regionu. Zebrane grzyby przyrządzano na wiele sposobów: gotowano, duszono, smażono, sporządzano farsze, przeznaczone na zimowe zapasy: suszono, marynowano, kiszono. Gdy tylko pojawiły się w lasach, zbierano je powszechnie. Wykorzystywane, jako dodatki wzbogacały smakowo wiele potraw. Grzyby uzupełniały i urozmaicały posiłki, często zastępując braki innych produktów, których nie były w stanie dostarczyć pod dostatkiem piaszczyste, niezbyt urodzajne ziemie południowego Pomorza. Szczególnie w latach nieurodzaju las stawał się dla okolicznej ludności miejscem pozyskiwania dodatkowego pożywienia. W okresie grzybobrania smacznym sposobem ich przyrządzania były zupy, gotowane z prawie wszystkich rodzajów grzybów. Późną jesienią, gdy w lasach pojawiały się gąski, popularnym daniem obiadowym była zupa z gąsek. Wśród gąsek najbardziej ceniona była gąska zielona, rzadziej w tym celu wykorzystywano gąskę siwą. Znajdowano i zbierano je w lasach aż do wystąpienia większych przymrozków. Sposób przyrządzania zupy z gąsek nie uległ zmianie na przestrzeni lat. Dokładnie oczyszczone z piachu, po wcześniejszym wymoczeniu grzyby, gotowano na wywarze z jarzyn, najczęściej bez dodatku mięsa. Następnie potrawę zaprawiano mąką i zabielano gęstą śmietaną. Zupę doprawiano do smaku pieprzem i solą, niekiedy dodawano ziele angielskie i liść laurowy. „Najczęściej dodatkami były domowe makarony i ziemniaki, czasami kraszone, zazwyczaj podawane osobno. Makaron mogły zastąpić zacierki i tak zwane lane kluski, gotowane razem z zupą." (Wywiad przeprowadzony z mieszkańcami Borów Tucholskich).



Trudność: Prosty


Lista Produktów Tradycyjnych została utworzona na mocy ustawy z 17 grudnia 2004 roku o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (DzU z 2005 r. nr 10, poz. 68, z późn. zm.). Listę prowadzi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi  we  współpracy z marszałkami województw.

Producenci żywności z naszego regionu zarejestrowali już 178 produktów, dzięki temu województwo pomorskie znajduje się w ścisłej czołówce w kraju pod względem liczby zarejestrowanych produktów na liście, tym samym zajmując czwarte miejsce na ogólnopolskiej liście. Na pierwszym jest podkarpackie – 222 produktów, na drugim – małopolskie ze 203 rejestracjami, na trzecim lubelskie – 185. Stawkę zamyka warmińsko-mazurskie – 31 produktów na liście.

 

Czym  jest Lista Produktów Tradycyjnych?

Jest to krajowa lista, na którą wpisano już blisko 1800 produktów z całej Polski. Istnieje od dziesięciu lat i ma na celu zidentyfikowanie tradycyjnej, polskiej żywności, a co za tym idzie, celowe zwiększenie zainteresowania tą żywnością wśród konsumentów. Spis ten ma służyć jako przewodnik po regionalnej kuchni polskiej i jako źródło informacji na temat tradycji, sposobów wytwarzania oraz wyjątkowych cech najstarszych polskich specjałów.

Wpis na Listę nie przyznaje żadnej ochrony produktom, ale jedynie informuje o spełnieniu przez produkt wymogów ustawowych. Z wpisem produktu na Listę nie wiąże się także dodatkowa kontrola ani nie przyznaje on wytwórcom żadnych dodatkowych praw. Wnioskodawca, po zarejestrowaniu produktu, otrzymuje  pisemną informację potwierdzającą wpis produktu na Listę,  nie jest to jednak certyfikat. Lista Produktów Tradycyjnych została stworzona w celu identyfikacji i promocji produktów wytworzonych tradycyjnymi metodami.

 

Jakie są korzyści z wpisu na Listę?

  • urzędowe potwierdzenie stosowanej nazwy, metod produkcji oraz receptury,
  • wzrost popytu na produkty tradycyjne i zaufania klientów do producenta,
  • poszerzenie rynku zbytu,
  • promocja produktu, a przez to regionu, z którego pochodzi,
  • przygotowanie producentów do rejestracji nazw produktów na szczeblu unijnym,
  • możliwość stosowania przy produkcji łagodniejszych procedur weterynaryjnych i sanitarnych.

 

Jakie produkty można wpisać?

Produkty rolne, środki spożywcze i napoje spirytusowe:

  • których jakość lub wyjątkowe cechy i właściwości wynikają ze stosowania tradycyjnych metod produkcji, za które uważa się metody wykorzystywane od co najmniej 25 lat (okres ten odnosi się do produktu, a nie do konkretnego producenta),
  • będące elementem dziedzictwa kulturowego regionu, w którym są wytwarzane,
  • będące elementem tożsamości społeczności lokalnej,
  • klasyfikujące się w 10 kategoriach: 
  1.  Sery i inne produkty mleczne
  2.  Mięso świeże oraz produkty mięsne
  3.  Przetwory rybołówstwa, w tym ryby
  4.  Warzywa i owoce (przetworzone i nie)
  5.  Wyroby piekarnicze i cukiernicze
  6.  Oleje i tłuszcze (masło, margaryna olej itp.)
  7.  Miody
  8.  Gotowe dania i potrawy
  9.  Napoje (alkoholowe i bezalkoholowe)
  10.  Inne produkty, np. grzyby

 

Kto może dokonać wpisu na Listę ?

Każda osoba, zarówno fizyczna (niekoniecznie prowadząca działalność gospodarczą), jak i prawna oraz jednostki organizacyjne (nieposiadające osobowości prawnej). Wystarczy, że są wytwórcami danego produktu, np. produkują na własny użytek, nie przeznaczając do sprzedaży lub nie zajmują się systematycznym wyrobem w ogóle, a posiadają umiejętności i wiedzę pozwalające na wytworzenie, lub też firmy produkujące i sprzedające oraz gospody czy restauracje.

 

Prawidłowo wypełnione wnioski (do pobrania poniżej) należy przesyłać pod adres:

Departament Środowiska i Rolnictwa
Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego
ul. Okopowa 21/27 
80-810 Gdańsk

Więcej informacji:

Pełny wykaz produktów ze wszystkich województw znajduje się na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Do pobrania:

 
 
 

Zarejestrowane produkty tradycyjne województwa pomorskiego: