Czy robot potrzebuje terapeuty? Czym zajmuje się haker zdrowia? Zobacz, jakie zawody powstaną w przyszłości [RAPORT]

Czy w przyszłości w pracy zastąpią nas roboty? Fot. Alex Knight / unsplash.com
Czy w przyszłości w pracy zastąpią nas roboty? Fot. Alex Knight / unsplash.com

Wyjątkowo szybki rozwój technologii, sztucznej inteligencji, cyfryzacja oraz mobilność wpływają na dynamiczne zmiany na rynku pracy. Powstają zupełnie nowe zawody, a inne znikają. Wśród zawodów przyszłości wymienia się m.in. terapeutę robotów, konsultanta ds. kryptowaluty, agenta różnorodności genetycznej, kosmicznych rolników oraz hakerów zdrowia. Czym będą się zajmować? Jak przygotować się do wyzwań rynku pracy? Dowiesz się ze specjalnego raportu.

 

Raport „Pracownik przyszłości" przygotował Infuture Hatalska Foresight Institut na zlecenie firmy Samsung.

 

Idzie nowe

Rozpoczęła się właśnie czwarta rewolucja przemysłowa, związana z dynamicznym rozwojem nowych technologii. Będzie ona miała jeszcze większy wpływ na rynek pracy niż pierwsza (era pary), druga (era energii elektrycznej) czy trzecia (era cyfryzacji). Naukowcy, którzy opracowali raport „Pracownik przyszłości", są przekonani, że istnieje 50 proc. szans, iż sztuczna inteligencja przewyższy ludzi we wszystkich zadaniach już za mniej niż 50 lat, a automatyzacja wszystkich ludzkich stanowisk nastąpić może w ciągu 120 lat.

Widoczne już dziś sygnały zmian wpłyną nie tylko na miliony miejsc pracy i pracowników, ale także zmienią głęboko charakter samej pracy, może nawet przedefiniują całkowicie jej znaczenie. Wedle szacunków 65 proc. dzieci urodzonych po 2007 r. będzie pracowało w zawodach, które jeszcze nie istnieją.

 

Pracownik przyszłości – wymagania

Badacze szukali odpowiedzi na pytania, jakimi cechami i kompetencjami powinien wykazać się pracownik przyszłości, by z łatwością znaleźć zatrudnienie. Z analiz wynika, że najważniejsze będą umiejętności z obszaru nauk ścisłych, określane słowem STEM (z ang. science, technology, engineering, math).

Pracodawcy będą zwracać jednak szczególną uwagę na zdolności aktywnego uczenia się, kreatywność, umiejętność dzielenia się wiedzą oraz współpracy z innymi osobami. Cenione będą też osoby nastawione na rozwiązywanie problemów, dobrze odnajdujące się negocjacjach i myślące krytycznie. – Z raportu wynika, że wszystkie cechy bardziej miękkie, typowo ludzkie będą dla pracowników i pracodawców najistotniejsze – mówi Katarzyna Żmudzińska, wicedyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku. – Nie da się ich w prosty sposób zautomatyzować i nauczyć robotów czy maszyn odczuwania, empatii. To właśnie te miękkie umiejętności odróżniają nas od maszyn – tłumaczy Żmudzińska.

Kompetencje przyszłości. Oprac. Infuture Hatalska Foresight Institut.

Etat? Niekoniecznie

Badania wykazały także, że coraz mniej osób (szczególnie młodych) ceni sobie pracę na etacie. Prawie połowa respondentów raportu (43 proc.) ogłosiła śmierć etatów. Umowa o pracę przestała być jedyną preferowaną formą zatrudnienia. Pracownicy już teraz wykazują wzrastającą rolę elastycznych form zatrudnienia, jak np. telepraca wykonywana zdalnie za pośrednictwem Internetu czy telefonu (atrakcyjna dla 21 proc. ankietowanych), freelancing, dający większą niezależność i możliwość podejmowania decyzji (17 proc. wskazań), i prowadzenie własnej firmy (19 proc. odpowiedzi).

Jaka forma zatrudnienia jest dla ciebie najatrakcyjniejsza? Oprac. Infuture Hatalska Foresight Institut.

 

Już teraz zmieniają się wartości, jakich w pracy szukają pracownicy. Ten proces będzie się pogłębiał. – Praca w jednej firmie przez całe życie odchodzi do lamusa – tłumaczy Żmudzińska. – Pracownicy stawiają na elastyczność zatrudnienia, szukają nowych wyzwań i możliwości. Coraz mniejsze znaczenie ma wysokość zarobków na rzecz satysfakcji czerpanej z wykonywanych zadań – mówi Żmudzińska.

Wartości pracy według pokoleń. Oprac. Infuture Hatalska Foresight Institut.

Hakuj zdrowie, wytłumacz robotowi świat lub zostań kosmicznym farmerem

W przyszłości zmienią się nie tylko wartości pracy czy forma zatrudnienia, ale i same zawody. Nowe technologie, wyzwania i miejsce człowieka w świecie, będą wymagały nowych specjalistów. Pracodawcy będą szukać zupełnie innych pracowników niż dotychczas. Jednym z nich może być konsultant ds. nadawania życiu znaczenia. Pomoże walczyć z bezradnością i bezczynnością, podpowie, jak odnaleźć pasje i sens życia w świecie opanowanym przez maszyny.

A skoro mowa o maszynach – możliwe, że na rynku pracy poszukiwany będzie konsultant ds. robotów. Jego zadaniem będzie doradzanie ludziom, jakiego robota do domu wybrać zgodnie z preferencjami klientów i ich potrzebami. Poszukiwany będzie też terapeuta robotów, który pomoże maszynom zrozumieć świat człowieka. Będzie odpowiedzialny za rozmawianie z robotami, wyjaśnianie im wszelkich wątpliwości związanych z emocjami człowieka oraz pomaganie w rozwiązywaniu konfliktów pomiędzy nimi a ich właścicielami.

Czym w przyszłości zajmie się haker zdrowia? Zapobieganiem atakom cyfrowym na serwery zawierające dane medyczne, ale także monitorowaniem podłączonych do Internetu urządzeń umieszczonych w ciałach pacjentów.

W bardziej ekologicznych procesach wytwarzania pomoże upcycling designer. Jego zadaniem będzie projektowanie procesów produkcyjnych tak, aby wytwarzane produkty mogły być łatwiej recyklingowane. A w związku z planowanym podbojem Marsa i osiedlaniem się na nim ludzkości, pracodawcy zaczną szukać kosmicznych rolników. Zajmą się oni tematyką uprawą ziemskich roślin w przestrzeni kosmicznej

 

Kod DNA pracownika ma znaczenie

Rekrutacja do firm przyszłości może przybrać zupełnie nową formę. W działach HR zaczną pracować agenci różnorodności genetycznej. Dzięki ich pracy zatrudnienie w firmach będzie zrównoważone nie tylko na poziomie płci, orientacji seksualnej, pochodzenia, ale także na poziomie genetycznym. Analiza różnorodności zespołu będzie prowadzona za pomocą specjalistycznych czujników umieszczonych na ciałach pracowników.

 

Który scenariusz się sprawdzi?

Raport zawiera różne scenariusze dotyczące tego, jak może zmienić się praca w najbliższych dziesięcioleciach. Pierwszy scenariusz przyszłości Jobs are for robots zakłada, że wraz z rozwojem automatyzacji i sztucznej inteligencji, prawie wszystkie zadania i prace będą wykonywane przez roboty. Praca to czas na robienie tego, co się lubi i co sprawia przyjemność. Brak przymusu pracy będzie generował różnorodne kreatywne inicjatywy, nowe wynalazki mające na celu nie tylko rozwój zainteresowań, ale także np. poprawę kondycji planety. Nastąpi rozkwit rzemiosła, a ludzie będą chętnie grupować się w niesformalizowane organizacje i kooperatywy. Z drugiej strony będą też zagrożenia. To utrata pracy, czy trudności w dopasowaniu się do nowego świata.

Kolejny model przyszłego rynku pracy to Hollywood work model. Ludzie będą współpracować, jak przy kręceniu filmów. Specjaliści z różnych branż i obszarów spotkają się na kilka miesięcy, czasem nawet lat, i będą pracować wspólnie przy projekcie. Potem płynnie przejdą do kolejnych zadań. W cenie będą wolni strzelcy, a etatów już po prostu nie będzie.

Trzecia opcja rozwoju rynku pracy może pójść w kierunku Always under control. W dużych firmach i korporacjach będą pracować głównie eksperci i wąsko wyspecjalizowani pracownicy. Znacząca część schematycznych, żmudnych zadań zostanie zautomatyzowana lub wykonywana przez roboty i sztuczną inteligencję.

Inną możliwością jest kierunek Social workers for planet and nature. Jak będzie wyglądać praca w tym scenariuszu? Niewystarczające zasoby naturalne oraz przeludnienie spowodują, że kluczową wartością i przewagą konkurencyjną firm oraz pracowników będzie umiejętność innowacyjnego i efektywnego wykorzystania różnych dóbr naturalnych. Powstaną nowe zawody wspierające wykorzystywanie na co dzień idei zero waste w życiu, czyli propagujące ograniczenia odpadów i minimalizm życiowy. W firmach restrykcyjnie będą przestrzegane działania związanych z wpływem człowieka na naturę, godzinami pracy, ilością zużywanej energii i wody.

Ostatni ze scenariuszy zakłada, że będziemy pracować do końca życia (model Wiecznego pracownika). Powodem będzie nie tylko coraz lepszy stan zdrowia, ale też niewydolność systemu emerytalnego, starzejące się społeczeństwa i przeludnienie. Praca do późnej starości spowoduje, że aby utrzymać się na rynku pracy, pracownik będzie zmuszony wielokrotnie przebranżawiać się i zmieniać zawody.

 

Jak przygotować się do zmian? Cztery rady

Raport pokazuje, że scenariusze nie muszą sprawdzić się w 100 proc., jednak wiele procesów zachodzi już teraz. –Czas pokaże jak czeka nas przyszłość na rynku pracy. Nie da się jej całkowicie zaplanować, ale można się do niej przygotować – wyjaśnia Żmudzińska. – Raport może być wskazówką, nad czym pracować, jakie umiejętności rozwijać, czego się uczyć. Dzięki temu dopasujemy się do zmieniającego się rynku pracy i nie będziemy mieli problemów ze znalezieniem dobrego zatrudnienia – dodaje Żmudzińska.

Jakie rady pracownikom dają autorzy raportu? Przede wszystkim trzeba być elastycznym, otwartym i nie bać się zmian. Kluczowe jest wprowadzenie w życie systemu lifelong learning, czyli ciągłego doskonalenia się, szlifowania umiejętności, uczenia nowych rzeczy. Pomogą w tym otwarte kursy uniwersyteckie i szkolenia online. Autorzy radzą, by lepiej poznać samego siebie, określić, co wychodzi nam najlepiej oraz rozwijać swoje cechy, predyspozycje i umiejętności, dzięki czemu zwiększymy swoją przewagę w biznesie i życiu. Ważne jest także rozwijanie kompetencji technologicznych, lecz nie można zapominać o cechach miękkich, które odróżniają ludzi od automatów. To kreatywność, krytyczne myślenie i zdolność empatii.

 

Zob. Raport „Pracownik przyszłości" Infuture Hatalska Foresight Institut.

view szablon artykułu

Wojewódzki Urząd Pracy w Gdańsku

EURES Polska   Sieć Europejskich Ofert Pracy

Centralna Baza Ofert Pracy

Kursy i szkolenia EFS

Szkolenia dla osób bezrobotnych

Fundusze europejskie

Wortal Publicznych Służb Zatrudnienia  ogłoszenia, wyszukiwarka urzędów pracy, jak starać się o dofinasowanie szkoleń, studiów, jak założyć własną działalność gospodarczą i wnioskować o wsparcie z UE, porady prawne

Instytut Miasta  firma doradcza i szkoleniowa, realizująca programy rozwojowe dla kobiet, prowadząca w Trójmieście warsztaty otwarte i sesje coachingowe

Fundacja Centrum Promocji Kobiet  testy oraz bezpłatne szkolenia internetowe

19 524   nr tel. Zielonej Linii – oferty pracy, szkolenia i wsparcie urzędów pracy, informacje o dofinasowaniu, zakładaniu własnej działalności gospodarczej