Aktualności

Region Morza Bałtyckiego – współpraca w ramach programów Interreg

$image_alt
Fot. Roman Jocher

Przedstawienie wpływu programów Interreg na rozwój obszaru Morza Bałtyckiego, a tym samym zachęcenie większej liczby instytucji do realizacji wspólnych przedsięwzięć – to cel zorganizowanej w Gdańsku konferencji „INTERREG changes the Baltic Sea Region. Stories that inspire", która odbyła się 23 maja br. w Europejskim Centrum Solidarności.

Spotkanie było  okazją do przedstawienia efektów już zrealizowanych projektów oraz prezentacji tych już zaplanowanych, omówienia założeń programów Interreg, rozmów z ekspertami oraz znalezienia partnerów do przyszłych przedsięwzięć. Tego dnia odbył się również briefing prasowy z udziałem marszałka województwa pomorskiego Mieczysława Struka, wiceministra rozwoju Adama Hamryszczaka oraz szefów Wspólnych Sekretariatów Susanne Scherrer (Program Region Morza Bałtyckiego) i Thorstena Kohlischa (Program Południowy Bałtyk).

W okresie lipiec 2015 r. – czerwiec 2016 r. Polska sprawuje przewodnictwo w Radzie Państw Morza Bałtyckiego. Gdańskie spotkanie organizowane jest właśnie w jego ramach przez Ministerstwo Rozwoju, we współpracy z instytucjami realizującymi programy INTERREG: Południowy Bałtyk, Region Morza Bałtyckiego i Centralny Bałtyk oraz INTERACT.

Korzyści z międzynarodowej współpracy

Interreg jest kluczowym instrumentem UE wspierającym integrację w państwach członkowskich UE. Programy pozwalają na realizację działań międzynarodowych, które wykraczają poza możliwości wsparcia programów krajowych i regionalnych, ale co istotne, mogą one znaleźć swoją kontynuację w przedsięwzięciach realizowanych z ich funduszy.

Ważnym założeniem programów jest usprawnienie działań instytucji, które mają największy wpływ na to, co dzieje się na danym obszarze  – od władz regionalnych poczynając, przez instytucje badawcze, na organizacjach pozarządowych kończąc. W projektach Interreg mogą współpracować instytucje oddalone niekiedy o wiele kilometrów, ale stojące wobec podobnych wyzwań. – Choć Morze Bałtyckie jest geograficznym wyznacznikiem programów, o których rozmawiamy podczas konferencji, to z ich oferty mogą korzystać nie tylko regiony położone na wybrzeżu. Na przykład w programie Region Morza Bałtyckiego, z powodzeniem uczestniczą także instytucje z południa Polski – podkreślił wiceminister rozwoju Adam Hamryszczak.

Alokacja na programy INTERREG na tle całego budżetu polityki spójności to niecałe 3 proc., czyli 10,1 mld euro. Kwota ta pozwala jednak na współfinansowanie wielu ważnych inicjatyw, dotyczących dziedzin takich jak umiędzynaradawianie MŚP, rozwój zielonych technologii, czy wprowadzanie innowacji w tradycyjnych sektorach gospodarki. 

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej pozwoliło Pomorskiemu wejść na ścieżkę niespotykanego od kilkuset lat szybkiego wzrostu. Mechanizmy jednolitego rynku europejskiego pomagają zmniejszać spory dystans dzielący województwo pomorskie od najsilniejszych państw i regionów UE. Polityka Spójności jest jednym z ważniejszych czynników stymulujących ten proces. Impuls rozwojowy wygenerowany dzięki realizacji tej Polityki w latach 2004-2014 zaowocował m.in. tym, że pomorska gospodarka każdego roku rosła średnio o ponad 1 mld euro, a liczba miejsc pracy w regionie zwiększyła się o 120 tysięcy.

Marszałek Mieczysław Struk podczas wystąpienia na konferencji /Fot. Roman Jocher

Kilka przykładowych przedsięwzięć, ilustrujących skok cywilizacyjny, jaki dokonał się na Pomorzu, dzięki konsekwentnym inwestycjom w infrastrukturę, naukę i biznes to przede wszystkim inwestycje w obszarze transportu i logistyki: z uwagi na swoje położenie Pomorskie jest integralną częścią Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN-T, w tym zwłaszcza Korytarza Bałtyk-Adriatyk. Głębokowodny terminal kontenerowy w Gdańsku wejdzie niebawem do ścisłej czołówki największych terminali w Europie, podwajając zdolności przeładunkowe do 3 mln kontenerów rocznie. Port Lotniczy Gdańsk to trzecie lotnisko w kraju obsługujące prawie 4 mln pasażerów rocznie. Pomorska Kolei Metropolitalna to największa i najważniejsza inwestycja komunikacyjna zrealizowana przez region, która zdecydowanie usprawni transport zbiorowy w Trójmieście i na Kaszubach.

Dzięki świetnemu zapleczu kadrowemu i infrastrukturalnemu oraz przyjaznym warunkom inwestowania branża ICT stała się jedną z kluczowych dźwigni rozwoju Pomorza, a Trójmiasto jest nazywane polską doliną krzemową. Łącznie w sektorze ICT działa na Pomorzu ponad 5 tys. firm, zatrudniając ponad 25 tys. pracowników i generując rocznie ponad 1 mld euro wartości eksportu, zaś Gdańskie Centrum Badawczo-Rozwojowe INTEL-a to największe laboratorium tej firmy w Europie.

Ważnym instrumentem wspierającym rozwój regionu są programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej. Są one doskonałym poligonem do testowania i wdrażania innowacyjnych rozwiązań gospodarczych i społecznych. – Nieprzypadkowo pomorscy beneficjenci stanowią jedną z najliczniejszych grup partnerów w bałtyckich programach INTERREG, bo tutaj, na Pomorzu, doskonale zdajemy sobie sprawę z wartości dodanej nieskrępowanej wymiany myśli i zorientowanej na przyszłość współpracy w Europie. I potrafimy z tego korzystać! – mówił marszałek Mieczysław Struk. – Warto przypomnieć, że w perspektywie 2007-2013 tylko w programach Południowy Bałtyk oraz Region Morza Bałtyckiego zrealizowaliśmy łącznie 87 projektów, z udziałem 104 instytucji na kwotę prawie 20 milionów euro.

Program INTERREG Południowy Bałtyk

Program obejmuje nadmorskie regiony pięciu państw członkowskich UE: Danii, Litwy, Polski, Niemiec, (Meklemburgii-Pomorza Przedniego) i Szwecji. Instytucją Zarządzająca jest Ministerstwo Rozwoju, a Wspólny Sekretariat Techniczny ma swoją siedzibę w Gdańsku.  Budżet programu na lata 2014-2020 wynosi 82,9 mln euro.

W poprzedniej edycji w projektach uczestniczyło 94 partnerów z Polski z przyznanym dofinansowaniem w wysokości blisko 17 mln euro. Wspólne przedsięwzięcia przyczyniły się m.in. do rozwoju przedsiębiorczości, budowy nowych modeli biznesowych, zwiększenia udziału wykorzystania energii odnawialnych, ochrony wód Morza Bałtyckiego, integracji rynków pracy oraz rozwoju sieci transportowych.

Fundusze programu obecnej perspektywy będą wspierać działania z zakresu wzmacniania innowacyjności przedsiębiorstw na arenie międzynarodowej; ochrony i zrównoważonego wykorzystania dziedzictwa naturalnego i kulturalnego; transferu „zielonych" technologii
i  zrównoważonego transportu; rozwoju rynku pracy oraz współpracy międzyinstytucjonalnej.

W kwietniu br. rozstrzygnięto pierwszy konkurs. Do dofinansowania zatwierdzono 10 projektów na kwotę ok. 11,4 mln euro, co stanowi 15 proc. środków całego programu. Uczestniczy w nich w sumie 19 polskich partnerów.

Unijną dotację otrzyma m.in. projekt pn. CleanTech International, w ramach którego powstanie klaster skupiający podmioty sektora tzw. czystych technologii. Celem realizowanego przez ośmiu partnerów z Polski, Litwy, Niemiec i Szwecji przedsięwzięcia o budżecie ok. 1,4 mln euro, jest zwiększenie konkurencyjności przedsiębiorców z tej branży. Innym przykładem jest projekt pn. SBOIL. Powstanie system zarządzania i narzędzi do reagowania w sytuacji wycieku ropy na morzu. W projekcie uczestniczy trzech partnerów z Polski, Szwecji i Niemiec. Koszt realizacji projektu wynosi 1,2 mln euro.

Drugi nabór projektów ruszył 9 maja br. i potrwa do 17 czerwca br. Od 31 maja br., instytucje będą mogły ubiegać się o tzw. „kapitał zalążkowy" (z ang. „seed money"). Dotację można uzyskać na wypracowanie właściwej koncepcji projektowej czy znalezienie partnerów projektowych zarówno za granicą, jak i w kraju.

Program INTERREG Region Morza Bałtyckiego

Biorą w nim udział Polska, Dania, Szwecja, Litwa, Łotwa, Estonia, Finlandia, Norwegia, Białoruś i Rosja (obszary północno-zachodnie). Instytucja Zarządzająca jak i Wspólny Sekretariat znajduje się w Niemczech. Ministerstwo Rozwoju pełni funkcję Koordynatora Krajowego. W puli programu jest 264 mln euro.

W programie na lata 2007-2013 uczestniczyło 167 partnerów z Polski z przyznanym dofinansowaniem w kwocie ponad 24 mln euro. Zrealizowane projekty związane były m.in. z poprawą stanu wód Bałtyku, zwiększeniem dostępności regionów i poprawą konkurencyjności firm.

Innowacyjność, efektywne gospodarowanie zasobami naturalnymi, zrównoważony transport – te dziedziny będzie wspierać program obecnego okresu programowania. W listopadzie 2015 r. przyznano pierwsze dotacje. Spośród 35 przedsięwzięć, które otrzymają dofinansowanie, aż 32 są realizowane z udziałem polskich instytucji. Łącznie 66 polskich beneficjentów z dziewięciu województw będzie dysponować ponad 12 mln euro.

Wśród wybranych projektów jest przedsięwzięcie pn. DAIMON (budżet ok. 3,5 mln euro), które dotyczy opracowania metod badania zagrożenia związanego z poszczególnymi rodzajami amunicji spoczywającej na dnie morza i jej usuwania. Zrzesza trzynaście instytucji z Polski, Litwy, Szwecji, Finlandii, Niemiec, Norwegii i Holandii. Dofinansowanie otrzyma też projekt pn. BaltSe@nioR, który łączy potrzebę podniesienia komfortu i bezpieczeństwa seniorów z koniecznością zwiększenia potencjału innowacyjnego przemysłu meblarskiego. W projekcie uczestniczą partnerzy z Polski, Danii, Litwy, Łotwy, Estonii, Niemiec, Szwecji, Norwegii i Finlandii. Jego wartość to ok. 1,7 mln euro.

Informacje o wszystkich programach Interreg dostępnych dla polskich instytucji, publikowane są na portalu Funduszy Europejskich.​

view szablon artykułu

Archiwum wiadomości

Kalendarz prac Zarządu i Sejmiku

Pod patronatem marszałka