Aktualności

Londyńczyk: Marek Żuławski

$image_alt
„Chrystus z Belsen", 1947, olej na płótnie, Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu; fot. P. Kurek

Wyjątkowy malarz i autor plakatów, które zna każdy Polak. Bohaterem kolejnego spotkania w cyklu „Za granicą sztuki" będzie Marek Żuławski, jeden z najważniejszych polskich artystów XX wieku tworzących poza graniami Polski. O jego twórczości w środę, 14 stycznia 2015 r., opowie Sławomir Mojoch, kurator zbiorów Muzeum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zaprasza Muzeum Emigracji w Gdyni.

Muzeum Emigracj już po raz drugi kieruje się „Za granicę sztuki", zapraszając na spotkania z postaciami wybitnych znanych, ale i mniej rozpoznawalnych, artystów-emigrantów. Cykl ośmiu wykładów przybliża artystyczne koleje losu twórców, którzy dobrowolnie wybrali, bądź też zmuszeni byli wybrać, życie poza Polską, śledząc ich wpływ na sztukę polską i światową.

Podobnie, jak to miało miejsce w poprzedniej edycji cieszących się dużą popularnością wykładów, wśród bohaterów pojawią się artyści różnych czasów, stylów i mediów. Do poprowadzenia prelekcji zaproszeni zostali  wybitni specjaliści z całej Polski, szczególnie związani ze swoimi bohaterami – historycy sztuki, kuratorzy wystaw oraz autorzy publikacji monograficznych. Dzięki temu każda opowieść zyska dodatkowy, osobisty wymiar i stanie się wyjątkową ekskursją śladami twórców. Wykłady skierowane są do szerokiej publiczności, mają otwartą, nieakademicką formułę i popularyzatorski charakter. Drugą edycję cyklu „Za granicą sztuki", 22 października zainaugurował wykład dr Huberta Bilewicza poświęcony Tamarze Łempickiej. 


„Poland: First to Wight", 1942, zbiory prywatne; fot. S. Majoch

► Marek Żuławski urodził się w 1908 r. Rzymie; dorastał w zakopiańskim, a następnie toruńskim środowisku bohemy artystycznej (w domu bywali m.in. Witkacy, Tymon Niesiołowski, Stanisław Przybyszewski i Bronisław Malinowski). Ukończył warszawską Szkolę Sztuk Pięknych, uzyskując dyplom z malarstwa (1933), a rok później z malarstwa dekoracyjnego. W 1935 r. wyjechał na stypendium do Paryża, a potem do Londynu, gdzie pozostał aż do śmierci w 1985 r.

Obok malarstwa sztalugowego i monumentalnego uprawiał grafikę (jest autorem słynnego plakatu „Poland: First to Wight") i rzeźbił.  Był także pisarzem oraz krytykiem sztuki; współpracował z polską sekcją radia BBC.

Opublikował w 1944 r. wspólnie z Tadeuszem P. Potworowskim „Polish Artists in Great Britain" – pierwszą tego typu publikację w języku angielskim, samodzielnie: „Dawn, Noon and Night" (1958), „Od Hogartha do Bacona" (1973), „Romantyzm, klasycyzm i z powrotem" (1976) oraz „Studium do autoportretu" (t. 1: 1980, t. 2: 1990, t. 1-3: 2009). Należy do najważniejszych polskich artystów XX w. tworzących poza granicami.

W twórczości artystycznej i literackiej był szczery do bólu. W jego pracach plastycznych centralnym punktem zainteresowania był człowiek skonfliktowany z otaczającą go rzeczywistością, przedstawiany często jako jednostka w większej społeczności, uwikłana w codzienną monotonię życia. Malował oschłe martwe natury, przejmujące obrazy o tematyce religijnej (cykl „Ecce Homo" wystawiony w londyńskiej Tate Gallery), przesycone zmysłowością akty kobiet oraz tematy mitologiczne, które były tylko pretekstem do ukazania niepokojów i tęsknot („Orestes", „Gilgamesz"). Miał dwadzieścia sześć wystaw indywidualnych, m.in. w warszawskim Muzeum Narodowym (1946) i Galerii Zachęta (1956) oraz uczestniczył w ponad stu pięćdziesięciu wystawach zbiorowych.

W tekstach bezlitośnie krytykował płytkość współczesnej sztuki i rozprawiał się z mitem emigranta pisząc, że emigracja może, co najwyżej, przechować to, co wyniosła z kraju. Sam uważał się za obywatela świata.

Podczas spotkania dowiemy się m.in. o jego relacjach z Witkacym, Niesiołowskim oraz Przybyszewskim, o tym, czy prawdą jest, że uczył Tadeusza Trepkowskiego sztuki plakatu, co robił przed wojną w Gdyni i czemu po wojnie nie objął katedry sopockiej PWSSP, po co zadzwonił do Cyrankiewicza, dlaczego namalował obraz „Ucieczka od Potworowskiego" i jakie więzy łączą go z Andrzejem Żuławskim.

Sławomir Majoch – historyk sztuki i muzealnik; kurator zbiorów Muzeum Uniwersyteckiego w Toruniu oraz wykładowca uniwersytecki; autor ponad dwudziestu wystaw, w tym monografii artystów emigracyjnych m.in. Izabelli Godlewskiej de Aranda (Muzeum Narodowe w Krakowie, Museo de Cádiz) i Marka Żuławskiego (Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy, Lietuvos Dailes Muziejaus w Kłajpedzie). Jest autorem publikacji o sztuce dawnej i polskich artystach emigracyjnych (hasła dla „Encyklopedii polskiej emigracji i Polonii", prace m.in. o Marku Żuławskim, Izabelli Godlewskiej de Aranda, Aleksandrze Wernerze, Leonie Piesowockim, polskich artystach w Paryżu), redaktorem czterech książek (m.in. Szymona Bojko „Z polskim rodowodem. Artyści polscy i amerykańscy polskiego pochodzenia w sztuce Stanów Zjednoczonych 1900-1980") oraz współredaktorem „Catalogues of the Collection from the University Museum in Toruń".

Harmonogram pozostałych wykładów:

  • 14 stycznia – Marek Żuławski (1908 -1985), prowadzący: Sławomir Majoch, Muzeum UMK w Toruniu
  • 11 lutego – Roman Opałka (1931-2011), prowadząca: dr hab. Joanna Sosnowska, Instytut Sztuki PAN w Warszawie
  • 11 marca – Zbigniew Rybczyński (1949), prowadzący: dr hab. Paweł Sitkiewicz, Uniwersytet Gdański
  • 8 kwietnia – Piotr Uklański (1968), prowadzący: dr Łukasz Ronduda, CSW Warszawa
  • 18 czerwca – Krzysztof Bednarski (1953), prowadzący: prof. Waldemar Baraniewski, Uniwersytet Warszawski

 

Za granicą sztuki – Marek Żuławski

———————————————————————

  • 14 stycznia 2015 r.
  • godz. 17.30
  • InfoBox Obserwatorium Zmian
  • Gdynia, ul. Świętojańska 30       
  • wstęp wolny

Zobacz również: http://www.muzeumemigracji.pl/

Oprac. AK

view szablon artykułu

Archiwum wiadomości