Aktualności

95. rocznica Plebiscytu na Powiślu, Warmii i Mazurach

$image_alt
Janowo, budynek Szkoły Podstawowej z okresu międzywojennego. Fot. Urząd Gminy w Kwidzynie

11 lipca 1920 r. ludność zamieszkująca Warmię, Mazury i Powiśle miała zdecydować o przyłączeniu tych ziem do nowo powstałego państwa polskiego lub o pozostawieniu ich w granicach Prus Wschodnich. Co roku obchody rocznicy tego wydarzenia w powiecie kwidzyńskim to żywa lekcja historii. Nie inaczej będzie i w tym roku, w sobotę, 11 lipca, na terenie przy Szkole Podstawowej w Janowie.

Plebiscyt na Powiślu, Warmii i Mazurach to dla historii gminy Kwidzyn szczególnie ważne wydarzenie. Co roku  11 lipca organizowane są imprezy rocznicowe, co pięć lat obchody urastają do rangi imprezy ponadlokalnej. Z okazji obchodów 95. rocznicy Plebiscytu na Powiślu, Warmii i Mazurach przygotowano szereg wydarzeń kulturalnych,  sportowych i turystycznych, kierowanych do dzieci z przedszkoli oraz młodzieży ze szkół podstawowych oraz gimnazjów na terenie powiatu kwidzyńskiego.

Uczestnictwo w nich to doskonała okazja do przybliżenia i lepszego poznania istotnej historii regionu Powiśla, to kształtowanie właściwych postaw obywatelskich. Pamięć i przekazywanie kolejnym pokoleniom tak chlubnej historii o wydarzeniach z lipca 1920 r. organizatorzy obchodów uważają za swój patriotyczny obowiązek i dług wobec tych, którzy wtedy w walce o polskość przelali swoją krew.

Główne obchody rocznicowe odbędą się 11 lipca w Janowie, na terenie przy Szkole Podstawowej.

 

Plebiscyt, rok 1920

W okresie międzywojennym na obszarze dzisiejszej gminy, pozostającym wówczas pod panowaniem niemieckim, działały silne ośrodki polskości. Jednym z nich była wieś Tychnowy. Powstał tu polski Bank Ludowy, istniały: biblioteka, czytelnia i szkółka polska założone przez księdza Piotra Baranowskiego. Do najaktywniejszych działaczy należeli: ksiądz Eryk Gross, Aleksander Liszewski, Konrad i Teofil Redmerowie, Marta Omieczyńska, Edmund Komorowski.

Szczególnie ważną kartę w historii Ziemi Kwidzyńskiej zapisało Janowo – miejscowość o wieloletnich tradycjach walki o polskość. W okresie plebiscytowym aktywną działalność prowadzili tu: Tadeusz Tollik, Augustyn i Robert Czyżewscy, Bolesław Napiontek, Franciszek Komorowski, Jan Czaja. W Janowie założono Towarzystwo Czytelni Ludowych organizujące zebrania i pogadanki dla polskiej ludności, działał chór, zespół teatralny i taneczny. Język polski krzewił janowski oddział Stowarzyszenia św. Kingi, prowadzony przez księdza Ignacego Niklasa. Po Plebiscycie w 1920 roku, pięć wsi obejmujących obszar dzisiejszego Janowa: Bursztych, Janowo, Kramowo, Nowe Lignowy i Małe Pólko utworzyło tzw. Małą Polskę – enklawę polską na ziemiach niemieckich. We wrześniu 1939 roku hitlerowcy aresztowali i zamordowali 13 mieszkańców Janowa. Ich symboliczna mogiła znajduje się na janowskim cmentarzu. Społeczeństwo Janowa i Ziemi Kwidzyńskiej pielęgnuje pamięć o Małej Polsce w rocznicowych obchodach plebiscytowych, a pamiątki z tego okresu przechowywane są w Izbie Pamięci Szkoły Podstawowej w Janowie.

Źródło: http://www.gminakwidzyn.pl/index.php/

 

Szczegóły programu obchodów na plakacie:

95. rocznica Plebiscytu na Powiślu, Warmii i Mazurach - plakat

Oprac. AK

view szablon artykułu

Kultura on-line

 

Archiwum wiadomości