Gmina jest położona w powiecie kartuskim. Południowa granica gminy jest jednocześnie granicą między powiatem kartuskim i kościerskim. Funkcjami wiodącymi w lokalnej gospodarce gminy jest rolnictwo i gospodarka leśna, a ostatnio coraz lepiej rozwijająca się turystyka, w tym agroturystyka. Pod względem fizyczno geograficznym gmina Stężyca leży na Pojezierzu Kaszubskim w granicach trzech mniejszych jednostek (submezoregionów): centralnych wysoczyzn i wzgórz nadjeziornych, równiny klukowsko-kłobuczyńskiej oraz pagórów sierakowickich. Ponad 60% obszaru gminy wchodzi w skład Kaszubskiego Parku Krajobrazowego.

Położenie gminy i urozmaicony krajobraz zadecydowały o jej wizerunku kulturowym (bogactwo jezior i lasów, ukształtowanie terenu). Obszar opracowania bogaty jest w liczne znaleziska archeologiczne co stanowi o licznym osadnictwie w prehistorii. Zachowały się elementy średniowiecznej struktury osadniczej. Są to: grodziska, układy ruralistyczne osad i założeń folwarcznych oraz trakty komunikacyjne. Zachowały się również obiekty architektoniczne w postaci chat, domów, obiektów usługowych i sakralnych.

Rozwój wsi datuje się od przełomu XII i XIII w. w wyniku rozwoju własności kościelnej, klasztornej i prywatnej. Wśród typów rozplanowania rozróżnia się wsie ulicowe (Borucino, Nowe Czaple) oraz placowe (Potuły, Stare Czaple, Szymbark). W XVII w. powstały osady pohutnicze które wiązały się z obiektami produkcyjnymi, wokół których tworzyły się wsie i przysiółki. Na przełomie XIX i XX w. powstało szereg rozproszonych kolonii i tzw. „wybudowań". Ważny wpływ na rozwój sieci osadniczej miał historyczny układ komunikacyjny a zwłaszcza drogi: Gdańsk-Kościerzyna i Gdańsk-Kartuzy-Bytów. W poł. XX w. powstała  linia kolejowa Gdynia-Bydgoszcz o charakterze trasy turystycznej, tzw. trasa kaszubska. Zachowane obiekty zabytkowe dotyczą głównie zagród wiejskich i poszczególnych domów gdzie wyróżniają się dwa typy architektoniczne: konstrukcja szkieletowa i murowana z cegły. Z obiektów sakralnych zachowały się kościoły w: Stężycy, Szymbarku i Wygodzie Łączyńskiej

Teren gminy jest bardzo atrakcyjny pod względem walorów przyrodniczo-turystycznych. Znajduje się tutaj Kaszubski Park Krajobrazowy, liczne rezerwaty przyrody. Atrakcją przyrodniczą jest Ogród Botaniczny w Gołubiu oraz Ośrodek Edukacji Ekologicznej w Szymbarku, prowadzący całoroczną edukacje ekologiczną na zasadzie warsztatów terenowych dla młodzieży szkół podstawowych.

Zabytki, które warto zobaczyć:

  • kościół parafialny pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej z 1706 r.
  • kościół ewangelicki z 1909 r.

Podstawowe dane

Powiat: kartuski
Gmina: Stężyca
Nazwa: Urząd Gminy
Ulica: 9-go Marca 7
Miejscowość: 83-322 Stężyca
Telefon: 58 684 33 05
Faks: 58 684 33 05
Strona WWW http://www.gminastezyca.pl
Strona BIP http://bip.gminastezyca.pl
Adres e-mail stezyca@gminastezyca.pl
Wójt: Tomasz Brzoskowski
Powierzchnia: 16032 km2
Ludność: 9 967

Wykaz miejscowości w gminie:
Borucino, Gapowo, Gołubie, Kamienica Szlachecka, Klukowa Huta, Kolano, Krzeszna, Łączyno, Łosienice, Niesiołowice, Nowa Sikorska Huta, Nowa Wieś, Nowe Czaple, Pierszczewo, Potuły, Sikorzyno, Stara Sikorska Huta, Stężyca, Szymbark, Zgorzałe, Żuromino.

Mapa dojazdu