Gmina położona jest na granicy województwa pomorskiego i zachodniopomorskiego, w powiecie człuchowskim, jako część regionu historyczno-kulturowego zwanego ziemią człuchowską. Znaczna część obszaru gminy (tereny leśne) to fragment płata ekologicznego Lasy szczecinecko-koczalskie. W granicach gminy przeważają powierzchniowo rozległe równiny sandrowe, których zasięg pokrywa się z terenem mezoregionu Bory Tucholskie Zachodnie oraz fragmentem Pojezierza Bytowskiego (tzw. sandr Chechła i Czernicy).

Najstarsze ślady pobytu człowieka na terenach dzisiejszej gminy Rzeczenica pochodzą jednak już z neolitu (4200-1700 p. n. e.). W Rzeczenicy zostały bowiem znalezione najstarsze (wraz ze znaleziskami z Sapolna) przykłady ceramiki neolitycznej, pochodzące z terenów powiatu człuchowskiego. Rzeczenickie ślady plemion kultury pucharów lejkowatych (zostały tak nazwane od przewodnich dla nich form ceramiki) wraz z przedmiotami  pochodzącymi  z  Garska (kamienny czekan) udowadniają, że interesujące nas tereny były zamieszkałe już około trzeciego tysiąclecia przed naszą erą. Dużą intensywność osadnictwa na terenach dzisiejszej gminy Rzeczenica potwierdzają także znaleziska datowane na okres kultury łużyckiej. Z okolic Rzeczenicy pochodzą bowiem ozdoby takie jak: naszyjniki z cienkich obręczy brązowych oraz tzw. naszyjniki kołnierzowe (złożone z kilku płytek o sierpowatym kształcie). Przeprowadzone badania archeologiczne skrupulatnie dokumentują również funkcjonowanie na naszym terenie ludności kultury tzw. wschodniopomorskiej. W Olszanowie odkryto bowiem charakterystyczne dla jej przedstawicieli groby skrzynkowe, a w nich popielnice twarzowe oraz szereg ozdób takich jak: kolczyki (żelazne lub brązowe), szklane i bursztynowe paciorki oraz łańcuszki z brązu. W historii Gminy Rzeczenica swoje ślady pozostawił także okres wpływów rzymskich. Znaleziska z Gwieździna i Zalesia obrazują zachodzące w tym czasie powolne przemiany w obrządku pogrzebowym (odchodzenie od ciałopalenia na rzecz pochówku szkieletowego). W Gwieździnie znajdowały się bowiem miejsca pochówku szkieletowego znaczone kamiennymi kręgami, a w Zalesiu znaczone tzw. kurchanami. Okres od połowy X w. do przełomu XI i XII w. był czasem stopniowego włączania interesujących nas terenów do organizacji terytorialnej państwa polskiego. Dowodem osadnictwa z tego okresu jest kompleks osadniczy, który powstał w rejonie jeziora Krępsko. Grodziska na półwyspie jeziora oraz w okolicach Gwieździna są jednymi z najlepiej zachowanych świadectw funkcjonowania kultury prapolskiej na terenie powiatu człuchowskiego. W trakcie wykopalisk prowadzonych w latach 1969-1972 odkryto osiedla obronne, zarówno z okresu przed wejściem tych ziem w skład państwa Mieszka I, jak i z czasu po polańskim podboju Pomorza.

Trzy rezerwaty przyrody oraz fragmenty dwóch obszarów chronionego krajobrazu: rezerwat przyrody Bocheńskie Błoto, rezerwat przyrody Międzybórz, rezerwat przyrody Cisy w Czarnem, obszar chronionego krajobrazu nr 9 okolice jeziora Krępsko i Szczytno, obszar chronionego krajobrazu nr 8 Obszar położony na południowy-wschód od jeziora Bielsko koło Brzezia, 8 szlaków pieszych i rowerowych: Trzmielewo-Jeziernik-Brzezie-Międzybórz; Międzybórz-Dzików-Breńsk-Rzeczenica;Rzeczenica-Grodzisko-Olszanowo-Garsk-Gwieździn-Rzewnica; Rzewnica-Pakotulsko-Suszka-Sporysz; Czarne-Międzybórz-Suszka; Czarne-Przyrzecze-Grodzisko-Gwieździn; Grodzisko-Rzeczenica-Pokatulsko-Koprzywnica-Gwieździn-Garsk-Krępsko; Rzewnica – dawna osada młyńska nad jeziorem Szczytno, obecnie znajduje się tu ośrodek wypoczynkowy z domkami kempingowymi i pawilonem hotelowym, polem biwakowym i kąpieliskiem strzeżonym. Na terenie gminy znajdują się cztery pomniki przyrody, którymi są: pojedyncze okazy drzew – cis pospolity i dąb szypułkowy, dwa głazy narzutowe.

rzeka Czernica

Zabytki, które warto zobaczyć:
Zabytkowe obiekty sakralne w Brzeziu, Gwieździnie, Olszanowie, Pieniężnicy i Rzeczenicy; zabytkowe obiekty budownictwa ludowego (Breńsk, Brzezie, Pieniężnica, Rzeczenica, Sporysz), liczne zabytkowe cmentarze oraz zespół pałacowo-parkowy w Gockowie.

Podstawowe dane

Powiat: człuchowski
Gmina: Rzeczenica
Logo Gminy Rzeczenica
Nazwa: Urząd Gminy
Ulica: Człuchowska 26
Miejscowość: 77-304 Rzeczenica
Telefon: 59 833 16 82
Faks: 59 833 17 22
Strona WWW http://www.rzeczenica.pl
Strona BIP http://ug.rzeczenica.ibip.pl/public
Adres e-mail ug_rzeczenica@po.onet.pl
Wójt Tomasz Ginda
Powierzchnia: 274,92 km2
Ludność: 3 980

Wykaz miejscowości w gminie:
Bagnica, Breńsk, Brzezie, Cierniki, Dzików, Garsk, Gockowo, Grodzisko, Gwieździn, Iwie, Jeziernik, Knieja, Lestnica, Łuszczyn, Międzybórz, Olszanowo, Pieniężnica, Przeręba, Przyrzecze, Rzeczenica, Sporysz, Trzmielewo, Zadębie, Zalesie.

Mapa dojazdu