Starogard Gdański jest jedną z najstarszych miejscowości Polski Północnej, wykształconą prawdopodobnie z osady neolitycznej (4-5 tysięcy lat p.n.e.) i leżącą w pobliżu lub nawet na samym tzw. szlaku bursztynowym.

W późniejszych wiekach budowano tu grody obronne i osady otwarte. Jeden z książąt pomorskich - Grzymisław, 11 listopada 1198 r. zapisuje lewobrzeżną twierdzę drewniano- kamienną Joannitom, prawobrzeżną część od Piotra Święcy w 1305 r. kupują Krzyżacy. Takie władanie tym obszarem znajduje swoje odzwierciedlenie w historycznym herbie miasta, w którym na tarczy widnieją do dziś dwa krzyże w rzucie pionowym: joannicki u dołu i krzyżacki u góry. Krzyżacy zbudowali na obszarze przez siebie nabytym miasto - twierdzę o charakterze obronnym prawdopodobnie według projektu brata zakonnego Teodora z Florencji i w 1348 r. nadali miastu prawa miejskie.

Średniowieczny układ urbanistyczny z jednym z ładniejszych rynków Polski Północnej, przetrwał w swoim kształcie do dnia dzisiejszego. Jednak jedną z najbardziej charakterystycznych cech miasta (ze względu na podmokły teren) jest jego niska zabudowa.

W czasach Rzeczypospolitej Szlacheckiej miasto stało się ważnym ośrodkiem życia politycznego Pomorza. Tu odbywały się sądy grodzkie i ziemskie oraz zjazdy sejmikowe.

Miasta nie ominęły liczne zarazy, wojny i pożary, z których największy był w 1792 r.– nie spłonął tylko kościół farny pw. św. Mateusza. XVIII w. to polityczny upadek Polski, któremu nie zapobiegła zwołana do Starogardu w 1769 r. Konfederacja Pomorska. Starogard znalazł się pod panowaniem pruskim. Pomimo niewoli, XIX w. zaznaczył się w historii miasta rozwojem przemysłu, powstało wiele fabryk i warsztatów. Długą tradycją cieszy się również Stado Ogierów założone w 1897 r. a sięgające tradycją hodowli koni Jana III Sobieskiego w Piasecznie koło Gniewa.

W latach 1870-1871 zbudowano pierwszą linię kolejową na trasie Piła-Starogard Gdański-Tczew. W 1900 r. miasto otrzymało gazownię i wodociągi. 9 stycznia 1920 r. miasto powróciło w granice Polski wyzwolone przez Błękitną Armię gen. J.Hallera.

Na skraju Borów Tucholskich, w Wirtach, znajduje się obiekt doświadczalny Lasów Państwowych, jedyny tego typu w Polsce północnej, jeden z największych i najciekawszych w kraju. Składa się on z ogrodu dendrologicznego o obszarze 7,43 ha, z powierzchni próbnych i doświadczalnych egzotów o wielkości 27 ha oraz z parku w stylu angielskim. Obiekt został założony w latach 1871-1901 przez nadleśniczego pruskiego Adama Puttricha. W 1952 r. inż. Józef Pozorski założył tu alpinarium o obszarze 0,44 ha. W ogrodzie rosną drzewa egzotyczne z półkuli północnej: Europy, Ameryki Północnej, Azji, a także krajowe. Drzewa szpilkowe stanowią tu jedyne przykłady flory egzotycznej w naszym kraju, np. 100-letnia daglezja zielona, wyrastająca do 100 m wysokości, ozdobna, o szybkim przyroście i niebywałej trwałości. W 1970 r. przystąpiono tu do doświadczeń z uprawą sekwoi, drzewa-mamutowca.

Atrakcje turystyczne miasta Starogard Gdański

Kociewie to region etniczno-kulturowy, stanowiący część Pojezierza Wschodniopomorskiego położonego w dorzeczu wpadających do Wisły Wierzycy i Czarnej Wody (Wdy). Obszar Kociewia zajmuje około 3000 km2. Stolicą Kociewia jest miasto Starogard Gdański. Na Kociewiu znajduje się ponad 200 jezior o różnej wielkości. Do największych należą: Kałębie, Wielkie Borzechowskie, Radodzierz, Czarne Północne i Czarne Południowe, Godziszewo. Wiele z nich to jeziora rybne, z których najciekawsze to: Sumińskie, Płaczewskie, Zduńskie, Szpęgawskie i Staroleskie. Przyciągają one amatorów wędkowania i sportów wodnych. Jednak podstawowym elementem malowniczego krajobrazu kociewskiego są lasy, zapewniające czyste i zdrowe powietrze, upragnioną ciszę i spokój, jednocześnie sprzyjając uprawianiu turystyki pieszej i organizacji wypadów, rajdów i wycieczek. Bogate w zwierzynę łowną i obfitujące w runo leśne lasy kociewskie są rajem dla myśliwych i grzybiarzy. Największy kompleks leśny to Bory Tucholskie. W kociewskich lasach spotykamy daniele, jelenie, sarny, dziki. Z ptaków przetrwały tu białe i czarne bociany, cietrzewie, głuszce, puchacze, czaple siwe i żurawie, łabędzie, kaczki, perkozy, kurki wodne i inne. Wypoczynek aktywny zapewnią: pięciokilometrowy odcinek Wierzycy w okolicach Żabna – jeden z najpiękniejszych fragmentów rzeki z olbrzymim zakolem pełnym uroczych meandrów i wąwozów, ścieżki rowerowe wzdłuż ulic Zblewskiej i Biskupa Dominika, jak również Strzelnica – miejsce spotkań starogardzkiego bractwa kurkowego i jedno z ulubionych miejsc spacerowych starogardzian.

Zabytki, które warto zobaczyć:

  • starówka z fragmentami murów obronnych i ratuszem staromiejskim odbudowanym po pożarze z 1792 r.,
  • gotycki kościół farny Św. Mateusza z XIV w. z bogatym barokowym i rokokowym wyposażeniem oraz polichromią przedstawiającą Sąd Ostateczny,
  • poewangelicki kościół pw. św. Katarzyny z XVIII/XIX w. z częściowo zachowanym autentycznym wystrojem wnętrza,
  • bożnica – jedyna na Kociewiu żydowska synagoga z XIX w.,
  • XIX-wieczny kompleks zabudowań dawnych młynów z pałacem Wiecherta,
  • Stado Ogierów założone w 1897 r. ze zbiorem powozów i rzędów końskich,
  • Kocborowo – szpital zbudowany w XIX w. z malowniczym parkiem,
  • modernistyczny kościół św. Wojciecha z I poł. XX w. o charakterystycznej bryle wzorowanej na Bazylice św. Piotra w Rzymie,
  • Muzeum Ziemi Kociewskiej.

Podstawowe dane

Powiat: starogardzki
Gmina: Starogard Gdański - miasto
miasto Starogard Gdański - herb
Nazwa: Urząd Miejski
Ulica: Gdańska 6
Miejscowość: 83-200 Starogard Gdański
Telefon: 58 530 60 06
Faks: 58 530 60 11
Strona WWW http://www.starogard.pl
Strona BIP http://bip.starogard.pl
Adres e-mail ratusz@um.starogard.pl
Prezydent: Janusz Stankowiak
Powierzchnia: 25 km2
Ludność: 48 200

Mapa dojazdu