Gmina jest położona w południowo-wschodniej części powiatu starogardzkiego, na obszarze Kociewia. Jest siedzibą władz miejskich i gminnych. Leży w malowniczej dolinie rzeki Szoryca będącej dopływem Węgiermucy, w prawobrzeżnym zlewisku Wierzycy. W tej dość szerokiej i bagnistej dolinie obserwuje się aktywną działalność wód polodowcowych, które wydrążyły tu szereg otworów i pod ciśnieniem wytryskują wciąż na zewnątrz tworząc studnie artezyjskie. Mają one duże wartości smakowe i zdrowotne.

Miasto jest ważnym węzłem komunikacyjnym w rejonie Borów Tucholskich, gdyż krzyżują się tu drogi północ-południe z drogami wschód-zachód. Przez Skórcz przebiega droga nr 214 ( Łeba-Kościerzyna-Warlubie) oraz dochodzi droga nr 222 (Gdańsk-Starogard). Ponadto istnieją połączenia drogowe na wschód z Gniewem i Smętowem Granicznym, czyli z trasą międzynarodową E75. W odległości około 10 km od miasta przebiega autostrada A-1 północ-południe. Funkcjonuje też dogodna komunikacja autobusowa PKS oraz Owsiak.

Zachowane dziedzictwo kulturowe, bogata historia, unikatowe stanowiska archeologiczne, dobre położenie i skomunikowanie oraz wybitne walory krajoznawcze z zachowanymi naturalnymi krajobrazami, lasami i wodami powierzchniowymi stanowią dobre warunki do rozwoju wszelkich form wypoczynku i lecznictwa klimatycznego oraz rekreacji. Wybitne walory przyrodnicze i kulturowe wyznaczają miastu i gminie jako jedną z podstawowych funkcji – turystykę.

Znaleziska archeologiczne wykazują, że Skórcz i okolice były zasiedlone przez człowieka pierwotnego już około 2000 lat p.n.e., a miejscowość ta należy do najstarszych osad Pomorza Gdańskiego. Odkryto ślady osady otwartej wielokulturowej z epoki wczesnego żelaza oraz liczne groby skrzynkowe. W wiekach I-V Skórcz spełniał zapewne rolę faktorii kupieckiej, położonej przy szlaku handlowym prowadzącym z cesarstwa rzymskiego nad Bałtyk. Hipotetycznie przyjmuje się, że na miejscu dawnej rzymskiej stacji handlowej powstał we wczesnym średniowieczu gród wyżynny (w widłach Szorycy i Węgiermucy), utożsamiany za Krzyżaków z nazwą Vollwerk. Natrafiono też na ślady drugiego grodziska - nizinnego, położonego ok. 300 m od poprzedniego, w wąwozie między Skórczem a Wolentalem. Legenda mówi jeszcze o trzecim grodzisku Tempel w rejonie dzisiejszego Ryzowia (1,5 km od centrum miasta). Odkryto również w Skórczu ślady osady otwartej z okresu wczesno- i późnośredniowiecznego.

Skórcz stosunkowo szybko znalazł się w rękach Krzyżaków (1305) i podporządkowany został komturstwu w Pokrzywnie. Prawa chełmińskie uzyskał 25 listopada 1339 r. Podczas wojny trzynastoletniej, w 1457 r. w pobliżu Skórcza rozegrała się bitwa, w której oddział polskich wojów odniósł zwycięstwo nad częścią krzyżackiej załogi Gniewa. Miało to duże znaczenie moralne dla dalszego przebiegu wojny na Pomorzu.

Po traktacie pokojowym w Toruniu (1466 r.), który usankcjonował zjednoczenie Prus z Koroną, Skórcz ponownie znalazł się w granicach Polski. Jego przywilej lokacyjny został potwierdzony przez króla Władysława IV w 1645 r. Jako wieś królewska Skórcz został włączony do pobliskiego starostwa osieckiego. W 1570 r. była ona jednym z największych wiejskich ośrodków rzemieślniczo-handlowych ziemi starogardzkiej.

Pod koniec XVI w. starosta Barzewicz, będący zwolennikiem Lutra, doprowadził do przejęcia na ponad 30 lat kościoła przez ewangelików. Wojny szwedzkie spowodowały upadek wsi i regres gospodarczy na blisko 200 lat. W czasach zaborów Skórcz znalazł się pod panowaniem pruskim. Ważnym wydarzeniem było uruchomienie w 1823 p r. lacówki pocztowej. Ponowne ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero w II połowie XIX w. i wiązało się z rozbudową połączeń komunikacyjnych. Gmina niemiecka, stanowiąca ok. 1/4 mieszkańców Skórcza, doprowadziła do wybudowania neogotyckiej świątyni ewangelickiej. Mimo tego, w latach zaboru Skórcz był silnym ośrodkiem polskości na Kociewiu i Pomorzu Gdańskim. W 1866 powstał tu pierwszy na Pomorzu Polski Bank Ludowy, wspierający okolicznych rolników przeciwstawiających się pruskiej kolonizacji. Świadomość narodową rozbudzał kościół katolicki oraz polskie organizacje społeczne i czasopisma. Szerokim echem na całym Pomorzu odbił się strajk szkolny w obronie języka ojczystego w latach 1906-1907. Wyzwolenie nastąpiło 27 stycznia 1920, gdy oddziały Wojska Polskiego pod dowództwem gen. J.Hallera (tzw. "Błękitna Armia" ) w marszu na Starogard Gdański, przemaszerowały przez Skórcz.

W 1921 r. Skórcz liczył 2 946 mieszkańców, w tym 195 Niemców. Po wyzwoleniu nastąpił rozkwit kultury narodowej. W 1921 r. powstała Zawodowa Szkoła Rolnicza. W zakładzie ceramicznym tworzył A.Eichler, utalentowany i najwybitniejszy twórca ludowy Kociewia z przełomu wieków. K.Kłopocki z powodzeniem upowszechnił w terenie wikliniarstwo, w odmianie tzw. koszykarstwa holenderskiego. Nauczyciel W.Smukała zbierał pieśni i podania ludowe, a kierownik szkoły powszechnej, F.Schornak, etnograf kaszubsko-kociewski, rzeźbiarz ludowy, autor publikacji „Kociewie" i „Kronika miasta Skórcza", założył bibliotekę ludową, dokonał zbioru zabytków sztuki ludowej oraz utworzył mały ogród botaniczny.

Najważniejszym wydarzeniem w historii międzywojennego Skórcza było nadanie mu 15 maja 1934 r. praw miejskich. Znaczne zasługi dla tego ośrodka położył ówczesny wójt, a potem burmistrz Jan Grzankowski (1886-1943). Przypadające na czas wielkiego kryzysu bezrobocie dotknęło także Skórcz, a jego częściowe zmniejszenie nastąpiło dopiero w latach 1936-39 w związku z realizacją pobliskiego odcinka autostrady Toruń-Gdynia, przebiegającej z Warlubia przez Osiek do Lubichowa.

Legenda o pochodzeniu nazwy miasta.

Według starej legendy mieszkający w Borach Tucholskich gryf porwał jedno z bawiących się nad rzeką dzieci. W pogoń za porywaczem udał się szpak. W czasie powietrznej bitwy udało mu się ocalić dziecię, lecz po powrocie na ziemię wykrwawił się z odniesionych ran. Odtąd mieszkańcy przyjęli szpaka (skórca) za swojego patrona i jego imieniem nazwali swoją osadę nad rzeką.

Atrakcje turystyczne gminy Skórcz.

Bezpośrednie sąsiedztwo miasta z Borami Tucholskimi sprawia, że od lat Skórcz jest doskonałym punktem wypadowym dla turystów. Skórcz cechuje korzystne położenie przy szlaku turystyczno-handlowym Warlubie - Kościerzyna - Łeba. Dużymi atrakcjami turystycznymi na terenie całej gminy są strefa krajobrazu chronionego Borów Tucholskich, strefa bezwzględnej ochrony archeologicznej, która obejmuje osadę otwartą - Kranek, oraz liczne relikty szlaku bursztynowego. Czyste środowisko, liczne jeziora o czystej wodzie, lasy pełne grzybów stwarzają idealne miejsce zarówno dla turystyki aktywnej - wycieczek krajoznawczych, rajdów, biegów, jak i wypoczynku biernego (wędkarstwo). Są tu także wspaniałe tereny łowieckie z drobną zwierzyną łowną i ptactwem wodnym. Leśniczówka Czarne nad 200 ha zagospodarowanym rybacko jeziorem Czarne, położona 3 km od Skórcza, to urokliwe miejsce, które warto odwiedzić. W pobliżu miasta znajduje się kilkadziesiąt działek rekreacyjnych i kilkanaście ośrodków wypoczynkowych. Okoliczne wsie Mieliczki i Mirotki-Gapica mają charakter wsi letniskowych. Dobrze rozwinięta jest agroturystyka.

Zabytki, które warto zobaczyć.

Zespół urbanistyczny miasta wpisany jest do rejestru zabytków. Dobrze zachowana, praktycznie nie zmieniona struktura przestrzenna lokowanej w XIV stuleciu wsi. Na zachód od tego układu urbanistycznego znajduje się obszar objęty bezwzględną ochroną archeologiczną. Nad zabudową dominuje, niewątpliwie najciekawszy obiekt architektoniczny Skórcza, gotycki kościół pw. Wszystkich Świętych. Korpus tej świątyni wybudowano z kamieni polnych i cegieł w połowie XIV w. Piękny schodkowy szczyt powstał ok. 1500 r., przedsionek w XVII w., przysadzista wieża zwieńczona namiotowym dachem w 1883 r., a w 1927 r. dostawiono nawy boczne. Wystrój i wyposażenie barokowe i rokokowe jest z XVII - XVIII w., jednak jego najstarszy element - kamienna chrzcielnica zwieńczona figurami aniołów - pochodzi z XIV w.

Podstawowe dane

Powiat: starogardzki
Gmina: Skórcz - miasto
miasto Skórcz - herb
Nazwa: Urząd Miejski
Ulica: Główna 40
Miejscowość: 83-220 Skórcz
Telefon: 58 582 47 54
Faks: 58 582 46 74
Strona WWW http://skorcz.pl
Strona BIP http://skorcz.biuletyn.net/
Adres e-mail miasto@skorcz.pl
Burmistrz: Janusz Kosecki
Powierzchnia: 3,67 km2
Ludność: 3 400

Mapa dojazdu