Gmina jest położona na Kociewiu, na zachodnim końcu Pojezierza Starogardzkiego, w północno-wschodniej części kompleksu leśnego Borów Tucholskich. 54% powierzchni stanowią lasy. W skład Czarnej Wody wchodzą dwa sołectwa – Lubiki i Huta Kalna. Miejscowość przecinają dwa główne szlaki komunikacyjne, droga krajowa nr 22 (dawna nazwa berlinka łącząca Berlin z Królewcem) oraz trasa kolejowa Tczew-Piła. Cały obszar gminy z wyjątkiem zurbanizowanej części miasta Czarna Woda należy do Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich.

Bory Tucholskie to ogromny kompleks leśny, jeden z największych w Europie, który tworzy niemal wyłącznie monokultura sosnowa wywiera decydujący wpływ na mikroklimat w gminie. Powietrze przesycone jest sosnowymi olejkami eterycznymi polecanymi w leczeniu wielu schorzeń, szczególnie dróg oddechowych. Lasy dostarczają przebywającym w nich nie tylko świeżego powietrza. Te w okolicach Czarnej Wody obfitują w grzyby, jagody, borówki, maliny i jeżyny. Gdy nadchodzi sezon grzybobrania do miejscowości zjeżdżają autokary wypełnione amatorami zbierania grzybów. System dróg leśnych w całości wykorzystywać można w okresie letnim do turystyki rowerowej i konnej, natomiast zimą do uprawiania narciarstwa biegowego i kuligów saneczkowych.

Czarna Woda jako osada wykształciła się pod koniec XVIII w. Rozwijała się od miejsca, gdzie istniała przeprawa brodem przez rzekę ze Złego Mięsa oraz funkcjonowała karczma. Teren nabrał gospodarczego znaczenia po wybudowaniu w drugiej połowie XIX w. Wielkiego Kanału Wdy, który służył do stworzenia i nawodniania kompleksu ok. 700 ha łąk. Inwestycja realizowana była głównie siłami jeńców francuskich z wojny francusko-pruskiej oraz miejscowej ludności, pod nadzorem pruskich geodetów kształconych w Czerskiej Szkolę Geodetów. Na obszarze ok. 700 ha piasków i nieużytków powstały rowy, kanały, akwedukty, tamy, śluzy, zastawki. Cały obiekt stanowi niezwykły i unikatowy przykład budowli hydrotechnicznych.

W czasach zaboru pruskiego w związku z budową w latach 1840-1848 kompleksu sztucznych łąk, a potem w roku 1873 r. linii kolejowej Chojnice - Starogard, okrzepła wieś, licząca w 1905 r. 65 zabudowań. W pierwszych latach XX w. we wsi Czarna Woda był już młyn i dwa tartaki.

Czarna Woda latem nad wodą

Zdjęcie z archiwum Urzędu Miejskiego w Czarnej Wodzie

Niewątpliwym atutem miejscowości jest położenie przy głównych ciągach komunikacyjnych: drodze krajowej nr 22 przekształcanej w drogę ekspresową i linii kolejowej łączącej dwa węzły kolejowe, Piłę i Tczew, przez Chojnice i Starogard Gdański. Planowana budowa autostrady A1 przebiegającej w okolicy Swarożyna daje drodze nr 22 szansę stania się jedną z głównych dróg dojazdowych do autostrady, co niewątpliwie wpłynie na nasilenie ruchu turystycznego.

Największą atrakcją turystyczną gminy jest bez wątpienia rzeka Wda, nazywana również Czarną Wodą, ze szlakiem kajakowym o całkowitej długości 198 km, uznawanym za jeden z najpiękniejszych nizinnych szlaków kajakowych w Polsce. Zróżnicowany charakter rzeki z przepięknymi odcinkami przełomowymi, wartkim nurtem meandrującym, czasem wśród rozległej doliny, a czasem w wąskiej dolinie przecinającej Bory Tucholskie, przyciąga z każdym rokiem coraz więcej turystów krajowych i zagranicznych. Ze względu na łatwość dojazdu, trasa z Czarnej Wody do Tlenia o długości 94 km jest najbardziej uczęszczana. Szacuje się, że w minionym sezonie przepłynęło tą trasą ok. 12 tys. wodniaków. Na Wdzie organizowane są cykliczne imprezy kajakowe: Międzynarodowy Spływ Kajakowy, Ogólnopolskie Spływy Kajakowe: Energetyków, Papierników, „Śladami Remusa", Ogólnopolski Zimowy Spływ Kajakowy (przełom stycznia i lutego), spływ „Śladami Jana Pawła II". Atrakcją dla pokonujących szlak wodny Wdy, oprócz podziwiania krajobrazu, jest możliwość spotkania ze zwierzętami na brzegach i na wodzie, w tym z reintrodukowanymi na Pomorzu bobrami. Rzeka Wda, w nomenklaturze Polskiego Związku Wędkarskiego klasyfikowana od Czarnej Wody jako rzeka górska pstrągowo-lipieniowa, przyciąga - oprócz wodniaków - amatorów wędkarstwa muchowego.

Drugim szlakiem kajakowym w gminie jest rzeka Niechwaszcz, prawobrzeżny dopływ Wdy. Jest to niewielka rzeka nizinna, na końcowym odcinku od wsi Zawada do ujścia powyżej Czarnej Wody silnie meandrująca, o dużym spadku, kamienista, miejscami bardzo wąska. W okresie suchym płytka, może sprawić dużo kłopotów, szczególnie mniej wprawnym kajakarzom. Wiosną, gdy niesie więcej wody po zimowych roztopach, jest bardzo atrakcyjna.

Do wypoczynku nad wodą zachęcają jeziora Lubiki i Szarmachy, położone w pobliżu wsi Lubiki. Oba jeziora są rybne, świetnie nadają się do uprawiania wędkarstwa. Jezioro Szarmachy to miejsce do kąpieli (w sezonie regularnie badana czystość wody przez stację Sanepidu) i tradycyjne miejsce obozowisk harcerskich. Na jeziorze Lubiki w czerwcu odbywają się regaty żeglarskie dla dzieci w klasie Optymist.

Przez gminę Czarna Woda przechodzą dwa oznaczone na mapach i w terenie szlaki turystyczne piesze. Oba rozpoczynają się od stacji kolejowej Czarna Woda. Szlak Pieszy Kręgów Kamiennych prowadzi do miejscowości Odry, w której pobliżu znajduje się kilkanaście ułożonych kręgów kamiennych będących pozostałością po bytności na tym terenie Gotów ok. III w. n.e. Szlak Kociewski, prowadzący do Starogardu Gdańskiego, wiedzie niezwykle malowniczą trasą przezogromny kompleks leśny Bory Tucholskie.

budynek Urzędu w Czarnej Wodzie

Urząd Miejski Czarna Woda

Szlaki turystyczne:

  • szlak kociewski – kolor żółty, szlak pieszy, szlak rowerowy –Tczew -Szpęgawsk-Starogard Gdański–Nowa Wieś- Wirty-Borzechowo-Czarna Woda (PKP) – 84 km,
  • szlak kręgów kamiennych – kolor zielony, szlak pieszy, szlak rowerowy – Czarna Woda (PKP) – Zawada-Klonowice-Odry-Kamienne Kręgi-Miedzno-Grzybno-Bąk -Olpuch (dalej do Kamienicy Królewskiej) – 100 km,
  • szlak kultur megalitycznych (szlak nieoznaczony) szlak rowerowy, szlak pieszy – Czarna Woda -Leśna HutaWojtal-Odry-Kamienne Kręgi-Czarna Woda – 27 km,
  • szlak Arboretum (szlak nieoznaczony) rowerowy, pieszy – Czarna Woda-Zimne Zdroje-Lubiki-Huta Kalna-Młyńsk-Mały Bukowiec-Twardy Dół-Wirty – 26 km,
  • szlak wodny rzeki Wdy – Jezioro Wieckie-Lipusz-Wdzydze Kiszewskie-Czarna Woda-Wda-Błędno- Tleń-Żur-Gródek- Świecie – 196 km.

Zabytki, które warto zobaczyć:

  • kościół pw. św. Józefa w Hucie Kalnej z 1894 r.
  • zrębowa chata z XIX w..
  • system nawadniania łąk i kanałów zbudowany w 1848 r.
  • Droga Krzyżowa w obrazach Tadeusza Rupiewicza w kościele pw. Matki Boskiej Częstochowskiej

Podstawowe dane

Powiat: starogardzki
Gmina: Czarna Woda - miasto
Czarna Woda - herb
Nazwa: Urząd Miasta
Ulica: Mickiewicza 7
Miejscowość: 83-262 Czarna Woda
Telefon: 58 587 88 50
Faks: 58 587 88 01
Strona WWW http://czarna-woda.pl
Strona BIP http://umcw.bip.gov.pl
Adres e-mail urzad@czarna-woda.pl
Burmistrz: Arkadiusz Gliniecki
Powierzchnia: 27,75 km2
Ludność: 3480

Wykaz miejscowości w gminie:
Czarna Woda, Huta Kalna, Kamionna, Lubiki, Lubiki Małe.

Mapa dojazdu