To gmina wiejska w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie słupskim. Gmina Wiejska Człuchów położona jest w południowo - zachodniej części województwa pomorskiego, na Pojezierzu Krajeńskim w odległości ok 140 km na południe od Gdańska.

Zabytki, które warto zobaczyć:

  • Barkowo - kościół p.w. św. Trójcy, murowany z pocz. XX w.; sześć budynków mieszkalnych z poł. XIX w. i z pocz. XX w.; młyn murowany z pocz. XX w.,
  • Biskupnica – cmentarz ewangelicki z I poł. XIX w. (nr rej. A- 7), kościół filialny p.w. św. Krzyża, neoromański, z kostki granitowej, zbudowany w 1885 r.; budynek mieszkalny murowany z k. XIX w. z murowanym budynkiem gospodarczym z k. XIX w.; budynek mieszkalny o konstrukcji szachulcowej z II poł. XIX w. i murowana stodoła z k. XiX w.,
  • Brzeźno – cmentarz ewangelicki z I poł. XIX w. (nr rej. A- 11); zespół budynków folwarcznych murowanych z pocz. XX w.,
  • Bukowo – zespół budynków folwarcznych murowanych z 30-tych XX w.,
  • Chrząstowo – dwa budynki mieszkalne drewniane z II poł. XIX w.;  budynek mieszkalny murowany z II poł. XIX w.; budynek mieszkalny o konstrukcji szachulcowej z II poł. XIX w.;
  • Dębnica – kościół parafialny p.w. św. Krzyża, murowany z 1894 r.; wieża drewniana z 1796 r.; budynki mieszkalne drewn./murowany: 1 – z poł. XIX w. 2 – z k. XIX w.; budynek mieszkalny murowany z poł. XIX w.; budynek mieszkalny murowany z pocz. XIX w.; 2 - budynki mieszkalne murowane z pocz. XX w.; budynek gospodarczy murowany z k. XIX w.; budynek mieszkalny drewniany,
  • z 1785 r. i z II poł. XIX w.,
  • Ględowo - kościół filialny p.w. Narodzenia NMP, murowany, wieża – XV w., nawa – XVIII w. wraz z cmentarzem przykościelnym, katolickim z XVIII w.,
  • (nr rej. A - 49); 2 budynki mieszkalne murowane z pocz. XX w.; budynek mieszkalny drewniany: z I poł. XIX w. oraz trzy budynki z II poł. XIX w., kapliczka przydrożna murowana z 1862 r.,
  • Jaromierz - kuźnia murowana z końca XIX w., budynek mieszkalny murowany z 1910 r.,
  • Jęczniki Wlk. - budynek mieszkalny murowany z k. XIX w.; dawny dwór murowany z poł. XIX w.; zespół budynków folwarcznych murowanych z pocz. XX w.,
  • Kiełpin - kościół filialny p.w. Św. Andrzeja Apostoła, o konstrukcji szachulcowej, otynkowany, zbudowany w 1788 r., remontowany w 1830 r.; jednonawowy, z sześcioboczną wieżą frontową wraz z cmentarzem przykościelnym, ewangelickim katolickim z XVIII w. (nr rej. A - 59); budynek mieszkalny murowany z poł. XIX w.; pałac murowany z 1907 r.; zespół budynków folwarcznych murowanych z lat 1900-1938; zespół folwarczny murowanych z pocz. XX w.,
  • Krępsk - kościół filialny p.w. Wszystkich Świętych konstrukcji szachulcowej, oszalowany, zbudowany w latach 1737-41; jednonawowy z wtopioną wieżą frontową wraz z cmentarzem przykościelnym, katolickim z XVIII w. (nr rej. A - 67); szkoła murowana z 1907 r.; 2 budynki mieszkalne drewniane z II poł. XIX w.; budynek mieszkalny murowany z pocz. XX w.; budynek mieszkalny drew./mur/ z k. XIX w.; zespół budynków folwarcznych murowanych z k.XIX w.,
  • Nieżywięć – budynek szkoły, murowany z pocz. XX w.,
  • Polnica – kościół parafialny p.w. św. Trójcy konstrukcji szachulcowej,
  • z 1737 r. wraz z cmentarzem przykościelnym, katolickim z 1780 r. (nr rej. A - 108); budynek mieszkalny murowany z 1906 r.; budynek mieszkalny o konstrukcji szachulcowej z poł. XIX w.; kościół rzym.- kat. p.w. św. Józefa, murowany z 1912 r.,
  • Rychnowy – kościół parafialny p.w. św. Trójcy i św. Jadwigi z1901 –1902 r.; trzy budynki mieszkalne drewniane  z II poł. XIX w.; budynek mieszkalny drew./mur. z I poł. XIX w.; zespół folwarczny murowany lata 30-te XX w.,
  • Wierzchowo – kościół parafialny p.w. Matki Boskiej Szkaplerznej, murowany z lat 1928 – 1930; kościół filialny p.w. Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych, murowany z lat 20 –tych XX w.; zespół budynków folwarcznych murowanych z pocz. XX w.,
  • Stołczno – park przypałacowy w stylu krajobrazowym z poł. XIX w (nr rej. A - 342),
  • Strefy ochrony konserwatorskiej obejmują zabytkowe układy historycznych miejscowości i zostały wyznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Człuchów.

Na terenie gminy znajdują się 62 stanowiska do badań i nadzoru archeologicznego. Stanowiska archeologiczne wpisane, przeznaczone do wpisania do rejestru zabytków oraz przeznaczone do bezwzględnego zachowania wraz z ich strefami ochrony krajobrazowej to:

  • Barkowo – 12 obiektów kulturowych, grodzisko wczesnośredniowieczne IX – X w.,
  • Biskupnica  - grobowiec megalityczny, cmentarzysko kurhanowe,
  • Chrząstowo - cmentarzysko kurhanowe 11 kurhanów, cmentarzysko kurhanowe 3 kurhany, cmentarzysko kurhanowe 3 kurhany z kręgami,
  • Krępsk –  5 osad wczesnośredniowiecznych VIII-IX w.; grodzisko i osada wczesnośredniowieczna VIII – IX w.,
  • Płonica – cmentarzysko,
  • Sieroczyn – grodzisko wczesnośredniowieczne.

Podstawowe dane

Powiat: człuchowski
Gmina: Człuchów
Nazwa: Urząd Gminy
Ulica: Szczecińska 33
Miejscowość: 77-300 Człuchów
Telefon: 59 834 10 01
Faks: 59 834 24 24
Strona WWW http://www.ugczluchow.pl
Strona BIP http://bip.ugczluchow.cil.pl
Adres e-mail sekretariat@ugczluchow.pl
Wójt: Adam Marciniak
Powierzchnia: 361,65 km2
Ludność: 10 514

Wykaz miejscowości w gminie:
Barkowo, Biskupnica, Brzeźno, Bukowo, Bukowo Człuchowskie, Chrząstowo, Czarnoszyce, Dębnica, Dobojewo, Gębarzewo, Ględowo, Jaromierz, Jęczniki Małe, Jęczniki Wielkie, Kiełpin, Kołdowo, Krępsk, Krzyżanki, Mosiny, Nieżywięć, Płonica, Polnica, Rychnowy, Sieroczyn, Skarszewo, Stołczno, Wierzchowo, Wierzchowo-Dworzec.

Mapa dojazdu