Sławni Pomorzanie

Wałęsa Lech

$image_alt
Fot. Kosycarz Foto Press

Lech Wałęsa urodził się 29 września 1943 r. w Popowie k. Lipna. Był półsierotą, jego ojciec zmarł w 1949 r.Wychowywał się w wielodzietnej, wiejskiej rodzinie. Ukończył zasadniczą szkołę mechanizacji rolnictwa. Od 1967 r. pracował jako elektryk w Stoczni Gdańskiej imienia Lenina.
W grudniu 1970 r. Lech Wałęsa został członkiem stoczniowego Komitetu Strajkowego. Został zwolniony z pracy za krytykę działalności związków zawodowych w kwietniu 1976 r. W latach 1976-1978 pracował w Zakładach Remontowo-Budowlanych, a następnie w gdańskim Elektromontażu (1979). Jest współzałożycielem Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża.
 
W styczniu 1980 r. zorganizował w zakładach Elektromontażu Komisję Robotniczą a w sierpniu tego samego roku stanął na czele strajku w Stoczni Gdańskiej. Następnie przewodniczył Międzyzakładowemu Komitetowi Strajkowemu (MKS), w którego imieniu podpisał porozumienia z komisją rządową, tzw. Porozumienia Sierpniowe. 
 
Na przełomie lat 1980/1981 był przewodniczącym Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego i Krajowej Komisji Porozumiewawczej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność" (NSZZ „Solidarność"). Na I Krajowym Zjeździe Delegatów NSZZ „Solidarność" we wrześniu 1981 r. został wybrany na przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność".

Od 13 grudnia 1981 r. do 11 listopada 1982 r.  był internowany w Arłamowie. Po wyjściu z więzienia powrócił do pracy w Stoczni Gdańskiej, kontynuując konspiracyjną działalność związkową. W 1986 r. utworzył Tymczasową Radę NSZZ „Solidarność" a od 1987 r. kierował Krajową Komisją Wykonawczą NSZZ „Solidarność". W maju i sierpniu 1988 r. inspirował strajki robotnicze w Stoczni Gdańskiej. W grudniu 1988 r. powołał Komitet Obywatelski przy przewodniczącym NSZZ „Solidarność".

Od 1988 r. Lech Wałęsa brał udział w negocjacjach z władzami komunistycznymi, zakończonych porozumieniami Okrągłego Stołu. W Sejmie X kadencji (1989-1991) doprowadził do koalicji Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego, Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i Stronnictwa Demokratycznego oraz powołania rządu Tadeusza Mazowieckiego (12 września 1989 r.). W 1990 r. na II Zjeździe NSZZ „Solidarność" został przewodniczącym związku.

Od grudnia 1990 r. do grudnia 1995 r. sprawował funkcję prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wspierał przebudowę gospodarczą i ustrojową Polski (zwolennik systemu prezydencko-parlamentarnego). Zainicjował powstanie Bezpartyjnego Bloku Wspierania Reform, Fundacji Instytut Lecha Wałęsy (1995) i Chrześcijańskiej Demokracji III Rzeczypospolitej Polskiej (3 października 1997 r.). Wspierał działalność przedwyborczą Akcji Wyborczej Solidarność.

W 1983 r. został uhonorowany Pokojową Nagrodą Nobla. Lech Wałęsa był wielokrotnie odznaczany i nagradzany za swoją pokojową walkę i postawę ambasadora międzynarodowej solidarności. Jest kawalerem Orderu Orła Białego i Orderu Odrodzenia Polskiego. W 1989 r. został odznaczony najwyższym odznaczeniem amerykańskim dla obcokrajowca – Medalem Wolności. Jest doktorem honoris causa ponad 45 uczelni, m.in. Uniwersytetu Harvarda (1983) i Uniwersytetu Gdańskiego (1990) i honorowym obywatelem ponad 30 miast na świecie.

Wydał autobiografie: „Droga nadziei" (1987), „Droga do wolności" (1991), „Wszystko co robię, robię dla Polski" (1995). 17 lipca 1996 r. został wyróżniony honorowym tytułem Przyjaciel Ludzi Bezdomnych, nadawanym przez nieżyjącego już twórcę Monaru – Marka Kotańskiego.

W dniu 24 kwietnia 1997 r. Rada Miasta Gdańska podjęła decyzję o nadaniu mu tytułu Honorowego Obywatela Miasta Gdańska. Podczas tej ceremonii Paweł Adamowicz (ówczesny przewodniczący Rady Miasta) powiedział: Gdańszczanin Lech Wałęsa, przywódca związku zawodowego Solidarność, noblista, człowiek symbolizujący pokojowy demontaż systemu komunistycznego i pierwszy prezydent III Rzeczypospolitej, zajął miejsce w szeregu wybitnych Polaków (…).

Obecnie były prezydent i legendarny przywódca "Solidarności" jest rzecznikiem Polski na świecie. Działał na rzecz przystąpienia Polski do Paktu Północnoatlantyckiego (NATO) i Unii Europejskiej. 

W 2004 r. reprezentował dziesięć nowoprzyjętych państw Unii Europejskiej podczas oficjalnych uroczystości akcesji w Strasburgu. 

W październiku 2008 r. został członkiem dwunastoosobowej grupy refleksyjnej nazwanej Radą Mędrców. W tym samym roku ufundował nagrodę swojego imienia, której laureatami zostali m.in. Alaksandr Bialacki, były Luis Inacio Lula da Silva oraz Michaił Chodorkowski

W 2009 r., w 25. rocznicę przyznania Lechowi Wałęsie Pokojowej Nagrody Nobla, na jego zaproszenie do Gdańska przyjechało czworo innych laureatów tej nagrody. W Forum Młodych i konferencji „Solidarność dla przyszłości", które odbyły się w pięknej sali Polskiej Filharmonii Bałtyckiej, wzięli udział: duchowy przywódca Tybetu, Jego Świątobliwość Dalajlama XIV, Adolfo Perez Esquivel z Argentyny – architekt i artysta, który walczył z wojskową dyktaturą w swoim kraju, Shirin Ebadi – nagrodzona przez Komitet Noblowski za walkę o demokrację i prawa kobiet w Iranie, oraz Frederik Willem de Klerk – były prezydent RPA.

Podpisanie Porozumień Sierpniowych, rok 1980

 

Zjazd NSZZ „Solidarność" w hali Olivia, rok 1981

Lech Wałęsa prezydentem RP, rok 1990

 

Opr. Marta Widzicka

view szablon artykułu