Lista Produktów Tradycyjnych została utworzona na mocy ustawy z 17 grudnia 2004 roku o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (DzU z 2005 r. nr 10, poz. 68, z późn. zm.). Listę prowadzi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi  we  współpracy z marszałkami województw.

Producenci żywności z naszego regionu zarejestrowali już 175 produktów, dzięki temu województwo pomorskie znajduje się w ścisłej czołówce w kraju pod względem liczby zarejestrowanych produktów na liście, tym samym zajmując czwarte miejsce na ogólnopolskiej liście. Na pierwszym jest podkarpackie – 216 produktów, na drugim – małopolskie ze 194 rejestracjami, na trzecim lubelskie – 177. Stawkę zamyka warmińsko-mazurskie – 29 produktów na liście.

 

Czym  jest Lista Produktów Tradycyjnych?

Jest to krajowa lista, na którą wpisano już ponad 1600 produktów z całej Polski. Istnieje od dziesięciu lat i ma na celu zidentyfikowanie tradycyjnej, polskiej żywności, a co za tym idzie, celowe zwiększenie zainteresowania tą żywnością wśród konsumentów. Spis ten ma służyć jako przewodnik po regionalnej kuchni polskiej i jako źródło informacji na temat tradycji, sposobów wytwarzania oraz wyjątkowych cech najstarszych polskich specjałów.

Wpis na Listę nie przyznaje żadnej ochrony produktom, ale jedynie informuje o spełnieniu przez produkt wymogów ustawowych. Z wpisem produktu na Listę nie wiąże się także dodatkowa kontrola ani nie przyznaje on wytwórcom żadnych dodatkowych praw. Wnioskodawca, po zarejestrowaniu produktu, otrzymuje  pisemną informację potwierdzającą wpis produktu na Listę,  nie jest to jednak certyfikat. Lista Produktów Tradycyjnych została stworzona w celu identyfikacji i promocji produktów wytworzonych tradycyjnymi metodami.

 

Jakie są korzyści z wpisu na Listę?

  • urzędowe potwierdzenie stosowanej nazwy, metod produkcji oraz receptury,
  • wzrost popytu na produkty tradycyjne i zaufania klientów do producenta,
  • poszerzenie rynku zbytu,
  • promocja produktu, a przez to regionu, z którego pochodzi,
  • przygotowanie producentów do rejestracji nazw produktów na szczeblu unijnym,
  • możliwość stosowania przy produkcji łagodniejszych procedur weterynaryjnych i sanitarnych.

 

Jakie produkty można wpisać?

Produkty rolne, środki spożywcze i napoje spirytusowe:

  • których jakość lub wyjątkowe cechy i właściwości wynikają ze stosowania tradycyjnych metod produkcji, za które uważa się metody wykorzystywane od co najmniej 25 lat (okres ten odnosi się do produktu, a nie do konkretnego producenta),
  • będące elementem dziedzictwa kulturowego regionu, w którym są wytwarzane,
  • będące elementem tożsamości społeczności lokalnej,
  • klasyfikujące się w 10 kategoriach: 
  1.  Sery i inne produkty mleczne
  2.  Mięso świeże oraz produkty mięsne
  3.  Przetwory rybołówstwa, w tym ryby
  4.  Warzywa i owoce (przetworzone i nie)
  5.  Wyroby piekarnicze i cukiernicze
  6.  Oleje i tłuszcze (masło, margaryna olej itp.)
  7.  Miody
  8.  Gotowe dania i potrawy
  9.  Napoje (alkoholowe i bezalkoholowe)
  10.  Inne produkty, np. grzyby

 

Kto może dokonać wpisu na Listę ?

Każda osoba, zarówno fizyczna (niekoniecznie prowadząca działalność gospodarczą), jak i prawna oraz jednostki organizacyjne (nieposiadające osobowości prawnej). Wystarczy, że są wytwórcami danego produktu, np. produkują na własny użytek, nie przeznaczając do sprzedaży lub nie zajmują się systematycznym wyrobem w ogóle, a posiadają umiejętności i wiedzę pozwalające na wytworzenie, lub też firmy produkujące i sprzedające oraz gospody czy restauracje.

 

Prawidłowo wypełnione wnioski (do pobrania poniżej) należy przesyłać pod adres:

Departament Środowiska i Rolnictwa
Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego
ul. Okopowa 21/27 
80-810 Gdańsk

Więcej informacji:

Pełny wykaz produktów ze wszystkich województw znajduje się na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Do pobrania:

 
 

Zarejestrowane produkty tradycyjne województwa pomorskiego:

Smaki regionu

Szynka z kołnierzykiem

Uwagi:

W tradycyjnej kuchni pomorskiej przetwory mięsne były symbolem dostatku, pojawiały się na stole głównie z okazji świąt, ważnych uroczystości rodzinnych, w czasie zapustów i w okresie ciężkich prac polowych. Większość gospodarzy , choćby w najmniejszym zakresie prowadziło własny chów zwierząt. Podstawowym surowcem do przygotowania szynki jest mięso wieprzowe pochodzące ze zwierząt, wyhodowanych we własnym gospodarstwie i karmionych tradycyjnymi metodami. Przygotowanie szynki z kołnierzykiem oparte jest na tradycyjnej metodzie wytwarzania i konserwacji wyrobów mięsnych – wędzeniu.

Receptura i sposób ich przyrządzania nie zmieniały się przez lata. Najpierw należało z tylnej nogi świni wyjąć kość, mięso podzielić na mniejsze prostokątne kawałki zastawiając tzw. kołnierzyk czyli warstwę tłuszczu wraz ze skórą. Następnie trzeba było tak przygotowane kawałki mięsa zapeklować. Powszechnym sposobem było nacieranie mięsa solą  /peklowanie na sucho/, lub moczenie go w roztworze soli i wody z dodatkiem przypraw  /peklowanie na mokro/. Zasolone mięso ciasno układano w zasobnych kamionkowych garnkach lub drewnianych korytach wydrążonych w drewnie. Proces peklowania  trwał od kilku dni do dwóch, trzech  tygodni. Następnie tak zaprawione mięso należało osuszyć w przewiewnym, ale nie wilgotnym miejscu. Do obsuszania dość powszechnie wykorzystywano  obszerne kominy komorowe, które jednocześnie pełniły rolę wędzarni, suszono także mięso w piecach chlebowych i na słońcu.  Wędzenie odbywało się również w przeznaczonych do tego procesu metalowych lub drewnianych beczkach.  Dym wędzarniczy pozyskiwano z drewna drzew twardych: dębu, buku, olchy.

Zakonserwowane tym  sposobem  przetwory przechowywano w komorach i na strychach w lnianych lub płóciennych  workach wiązanych do belek lub w piwniczkach wykopanych w ziemi. Szynka peklowana w soli na sucho, poddana procesowi suszenia i wędzenia zachowywała walory smakowe nawet przez sześć miesięcy.



Trudność: Prosty