Aktualności

Rzeźby i tkaniny średniowiecza. Sztuka gotycka w zbiorach Muzeum Narodowego w Gdańsku

Święta Anna Samotrzeć, Gdańsk, koniec XV w., drewno, polichromia. Fot. mat. prasowe MNG
Święta Anna Samotrzeć, Gdańsk, koniec XV w., drewno, polichromia. Fot. mat. prasowe MNG

Kolekcja rzeźby średniowiecznej i najwspanialsze zabytki średniowiecznego rzemiosła – zbiór tekstyliów liturgicznych z kościoła Mariackiego w Gdańsku od 11 maja 2017 r. wzbogaciły wystawę „Skarby średniowiecza. Sztuka gotycka" w zbiorach Muzeum Narodowego w Gdańsku.

 

Średniowiecze to z jednej strony krwawe wyprawy krzyżowe, inkwizycja, głód i zarazy dziesiątkujące ludność; z drugiej – etos rycerski, formowanie się państw, rozwój filozofii, religii chrześcijańskiej i zakonów. To także czas rozkwitu architektury i sztuki. Polichromowane figury, złocone ołtarze, malowane panele – dziś często uszkodzone, rozproszone, pozbawione pierwotnego kontekstu – są prawdziwymi skarbami. W zbiorach Muzeum Narodowego w Gdańsku znajdują się wspaniałe przykłady sztuki i rzemiosła artystycznego wieków średnich.

 

Średniowieczna rzeźba

Eksponaty ilustrują najważniejsze zjawiska artystyczne na ziemiach zakonu krzyżackiego od XIII do XVI w. Miejscowym realizacjom towarzyszą wyjątkowe importy z innych ośrodków europejskich: „Madonna na łożu' z Kolonii czy figury alabastrowe z Nottingham. Dziełem o niezaprzeczalnej wartości historycznej jest romańska „Madonna tronująca", jedna z najstarszych polskich rzeźb drewnianych. Niezwykle cenne są zachowane dzieła sztuki złotniczej: łódka na kadzidło, której forma wiernie powtarza budowę statku typu holk, oraz wilkom gdańskich żeglarzy morskich wykonany z oprawionego w miedź złoconą rogu żubra. Ewenementem są gotyckie cynowe ampułki mszalne, interesujące są również zbiór gotyckich moździerzy i kilka przykładów średniowiecznego kowalstwa artystycznego. Ekspozycja prezentuje także wybrane przykłady gotyckiego malarstwa tablicowego oraz kilka średniowiecznych paramentów liturgicznych. Całości dopełniają późnogotyckie meble o północnoeuropejskiej dekoracji i nowatorskiej konstrukcji.

Zabytki rzemiosła

W drugiej części wystawy gotyckie rzeźby zostały zestawione z najwspanialszymi zabytkami ze zbioru tekstyliów liturgicznych z kościoła Mariackiego w Gdańsku. Krucyfiks mistyczny i figura św. Katarzyny to wyjątkowe rzeźby powstałe jeszcze w 2. połowie XIV w. Najliczniej reprezentowane są dzieła z końca XV i początku XVI w., będące odbiciem zmian w dogmacie i pobożności późnego średniowiecza. Rzeźby są doskonałym uzupełnieniem obrazu sztuki średniowiecznej Gdańska i gdańskiego Pomorza pokazanym w pierwszej części wystawy, jednocześnie korespondują z przedstawieniami wyhaftowanymi na szatach liturgicznych. Można zaobserwować te same motywy ikonograficzne oraz postaci świętych. Hafty eksponowanych paramentów powstały w klasztornej pracowni brygidek, czyli klauzurowego Zakonu Najświętszego Zbawiciela, jedynego regularnego zakonu żeńskiego w średniowiecznym Gdańsku. Dodatkowym atutem jest fakt, że niektóre figury zostały ukazane w szatach liturgicznych i pontyfikalnych (dalmatykach, kapach i ornatach) – tych samych, co prezentowane na wystawie.

 

 

Skarby średniowiecza. Sztuka gotycka

  • Muzeum Narodowe w Gdańsku, Oddział Sztuki Dawnej
  • 11 maja–31 grudnia 2017 r.
  • ul. Toruńska 1
  • Gdańsk
  • godziny otwarcia:
    od 1 maja do 31 maja: wtorek–niedziela, 10.00–17.00
    od 1 czerwca do 31 sierpnia: wtorek–środa i piątek–niedziela, 10.00–17.00; czwartek: 12.00–19.00
    od 1 września do 30 września: wtorek–niedziela: 10.00–17.00
    od 1 października do 30 kwietnia: wtorek–piątek: 9.00–16.00, sobota–niedziela: 10.00 – 17.00
  • bilety:
    normalny – 10 zł
    ulgowy – 6 zł
    dla uczniów i studentów do 26. roku życia – 1 zł

 

 

view szablon artykułu

Archiwum wiadomości

Patronat medialny: Pomorskie.eu