Aktualności

Piwnice romańskie w Gdańsku

$image_alt
Fot. Jerzy Pinkas, UM Gdańsk

Czy w XIII-wiecznym Gdańsku pracowali francuscy murarze? Wiele wskazuje na to, że tak. Gdańscy badacze w 2005 r. podczas wykopalisk odkryli zachowaną w doskonałym stanie podziemną budowlę, która okazała się refektarzem najstarszego klasztoru Dominikanów. Ukryta przeszło 700 lat przed oczami ciekawskich piwnica romańska odsłania swoje tajemnice. To nowe miejsce muzealne na mapie Pomorza, obok hali targowej przy ul. Pańskiej w Gdańsku, 30 grudnia 2014 r. otworzyli wspólnie marszałek Mieczysław Struk i prezydent Gdańska Paweł Adamowicz.

To tutaj zakonnicy spożywali w milczeniu posiłki, podczas gdy jeden z braci czytał wybrane wersety Biblii. W średniowiecznej jadalni zachował się nawet kominek, ale największe wrażenie robią 4 eliptyczne sklepienia wsparte na centralnym filarze. Jak dotąd jest to jedyne znane w Polsce rozwiązania architektoniczne tego typu, dlatego wielu badaczy przypuszcza, że mogło powstać przy udziale przybyłych z zachodu rzemieślników. 

Zabytkowa romańska piwnica z XIII w. przy kościele św. Mikołaja w Gdańsku. Fot. Jerzy Pinkas, UM Gdańsk Zabytkowa romańska piwnica z XIII w. przy kościele św. Mikołaja w Gdańsku
Fot. Jerzy Pinkas, UM w Gdańsku

Badania archeologiczne, których zwieńczeniem jest udostępnienie zwiedzającym skansenu, trwały od 2001 r. Celem projektu realizowanego przez Muzeum Archeologiczne w Gdańsku było zabezpieczenie i ekspozycja stanowiska archeologicznego na placu między Halą Targową w śródmieściu Gdańska a kościołem oo. Dominikanów. Stanowisko archeologiczne zawiera relikty fundamentów klasztoru, zaś najciekawszym i z pewnością najcenniejszym odkryciem jest doskonale zachowana piwnica romańska, która została przystosowana do pełnienia funkcji podziemnego skansenu ukazującego wartościowe i unikatowe znalezisko archeologiczne szerokiej publiczności.

W wyniku prac odkryto relikty romańskiego kościoła, przekazanego w 1227 r. przez księcia Świętopełka Dominikanom. Kościół został przebudowany w XIII w., a na południe od niego wzniesiono pierwsze założenie klasztorne, z którego do dziś przetrwał udostępniony do zwiedzania refektarz. Pod koniec XIV w. został zaadaptowany jako piwnica pod gotyckim krużgankiem.

Zabytkowa romańska piwnica z XIII w. przy kościele św. Mikołaja w Gdańsku. Fot. Jerzy Pinkas, UM Gdańsk Zabytkowa romańska piwnica z XIII w. przy kościele św. Mikołaja w Gdańsku
Fot. Jerzy Pinkas, UM w Gdańsku

Główna podziemna część skansenu obejmuje dwie sale ekspozycyjne, gdzie będzie można zobaczyć oryginalnie zachowane i odrestaurowane mury, wykończenia wyjątkowej na ziemiach polskich architektury romańskiej w postaci świetnie zachowanej piwnicy wraz z prezentowanymi artefaktami tam wykopanymi oraz multimedialnymi ekspozycjami i przedstawieniami ukazującymi najstarsze zabytki Gdańska, tak jak wyglądały one przed wiekami. Odpowiedni system klimatyzacyjny stworzy warunki dla zabezpieczenia tych niezwykle cennych dla kultury polskiej zabytków przy jednoczesnej ekspozycji ich szerokiej publiczności. Umiejscowienie powstałego skansenu archeologicznego praktycznie w centrum zabytkowej części Gdańska pozwoli na stałe wpisać się w mapę turystycznych atrakcji zarówno Gdańska, jak i całego województwa pomorskiego. Razem z eksponowanymi w hali targowej fundamentami romańskiego kościoła, powstanie w ten sposób ważny zabytkowy kompleks prezentujący najstarsze przykłady gotyckiej architektury sakralnej. Powstały skansen archeologiczny pod placem Dominikańskim w Gdańsku będzie zarządzany przez Muzeum Archeologiczne w Gdańsku.

Na wystawie zorganizowanej przez Muzeum Archeologiczne w Gdańsku zobaczyć można przeszło 100 zabytków odkrytych podczas badań wykopaliskowych na Kępie Dominikańskiej. Na uwagę zasługuje też ossuarium z początku XVII w. zachowane in situ, w stanie nienaruszonym od chwili zdeponowania kości. Prezentowane na wystawie odkrycia są świadectwem roli Gdańska jako centrum kulturowego Pomorza Wschodniego na długo przed przybyciem rycerzy szpitalników."

W latach 2006-2014 zadanie dofinansowano łączną kwotą 5,02 mln zł (samorząd województwa pomorskiego – 2,051 mln zł, miasto Gdańsk – 2,261 mln zł, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – 412 tys. zł, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku – 296,6 tys. zł).

Oddział jest otwarty od wtorku do niedzieli w godzinach 9.00-17.00, w poniedziałki – nieczynny.

Ceny biletów:

  • ulgowy dla dzieci i młodzieży do 16. roku życia – 1 zł
  • ulgowy – 5 zł
  • normalny – 8 zł.

Zwiedzanie odbywa się co pół godziny w grupach do 10 osób.

Więcej:

 

Opr. BMG

 

view szablon artykułu