Sławni Pomorzanie

Christa Janusz

$image_alt
Fot. źródło http://na-plasterki.blogspot.com/

Narodzili się w Sopocie i to aż dwukrotnie. Najpierw w 1958 r. - jako Kajtek i Koko oraz w 1972 r. - jako Kajko i Kokosz. Dziś są absolutną klasyką polskiego komiksu, a ich autor uchodzi za jednego z pionierów tego gatunku literatury w naszym kraju.
Ojciec Kajka i Kokosza – Janusz Christa – urodził się 19 lipca 1934 r. w Wilnie, a zmarł 15 listopada 2008 r. w Sopocie. Karierę rysownika zaczynał pod koniec 1956 r. w gdańskim magazynie „Jazz", by od 1958 r. na 17 lat związać się z „Wieczorem Wybrzeża". Przez większość życia mieszkał na Pomorzu i tu właśnie stworzył chyba najpopularniejszą parę bohaterów polskiego komiksu. Jako rodowici Pomorzanie Kajtek i Koko byli oczywiście… marynarzami. Dopiero po kilkunastu latach zmienili się w starosłowiańskich wojów Kajka i Kokosza. Ale od początku…
 

Przygody dzielnych marynarzy Kajtka i Koka, tym razem w kosmosie.Przygody dzielnych marynarzy Kajtka i Koka, tym razem w kosmosie.

 
Janusz Christa to jeden z najsłynniejszych - obok Papcia Chmiela, autora „Tytusa, Romka i A'Tomka" - polskich autorów komiksów. Zaczynał po politycznej odwilży 1956 r., kiedy to imperialistyczny twór, za jaki uchodził wówczas komiks, mógł w komunistycznej Polsce wyjść z ukrycia. W Komitecie Wojewódzkim PZPR w Gdańsku toczono wówczas długie spory, czy można wpuścić komiks na łamy gazety. W końcu rysujący już wówczas dla gazet Christa spytał: „Czym się różni dowcip zawarty w jednym rysunku, od dowcipu w czterech rysunkach?". Partyjni decydenci dali się wreszcie przekonać, ale pod warunkiem, że będzie to związane z tematyką morską, Wybrzeżem, portami...
 
W ten sposób narodzili się dwaj dzielni marynarze Kajtek i Koko, których przygody „Wieczór Wybrzeża" drukował w pasku na ostatniej stronie, codziennie aż do 1972 r. Ostatnia poświęcona im seria – „Kajtek i Koko w kosmosie" –  jest do dziś najdłuższym polskim komiksem w historii (druk blisko 1300 pasków tej jednej historii w „WW" zajął aż 4 lata i 3 miesiące!).
 
Zdarzało się oczywiście, że nie wszystkie odcinki były wydrukowane. Cenzura zatrzymała co najmniej cztery historyjki.  Na przykład w grudniu 1970 r., gdy Christa zupełnie przez przypadek narysował w jednym z pasków spalony dom jakiegoś kosmicznego kacyka, a w tym samym czasie w Gdańsku demonstranci podpalili budynek Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Innym razem cenzorom nie spodobał się magazynier-malwersant.
 

Kajko i Kokosz – prasłowiańscy woje z grodu Mirmiła

Kajko i Kokosz – zawsze pomocni...

Następcami Kajtka i Koka zostali Kajko i Kokosz – prasłowiańscy woje z grodu Mirmiła, którzy popularnością wielokrotnie przebili swe marynarskie pierwowzory i doczekali się aż kilkunastu albumów ze swoimi przygodami. To w tej serii Christa najlepiej rozwinął swój talent, a jego kreska i specyficzny humor do dziś mają tysiące fanów w całej Polsce! Wielu dorosłych już ludzi z pokolenia dzisiejszych 40-, 50-latków wychowało się właśnie na Kajku i Kokoszu, a także towarzyszących im w przygodach kasztelanie Mirmile, smoku Milusiu, zbóju Łamignacie, czy wreszcie niezapomnianych Zbójcerzach z kultowym Hegemonem i Kapralem na czele! I chociaż cytaty w stylu „Niech co Krwawy Hegemon? Niech żyje!!!", „Na plasterki!" lub „O, lelum polelum" nie są może tak popularne jak te z filmowego „Misia", niemniej dla fanów są one po dziś dzień hasłem rozpoznawczym wciąż żywej pasji z lat dzieciństwa.
 
Janusz Christa 

Janusz Christa. Fot. źródło: http://na-plasterki.blogspot.com/

Fot. źródło:
http://na-plasterki.blogspot.com/

► narysował 4 700 komiksowych pasków, 700 plansz i olbrzymią ilość ilustracji;

► wydał około 40 albumów komiksowych w łącznym nakładzie 10 milionów egzemplarzy;
► w wieku 55 lat Christa zakończył karierę albumem „Mirmił w opałach" (1990 r.);

► w maju 2007 r. Christa został uhonorowany przez ministra kultury medalem Gloria Artis; obok niego wyróznienia dostali inny autorzy polskich komiksów - Henryk Jerzy Chmielewski znany jako „Papcio Chmiel" oraz Tadeusz Baranowski, autor przygód profesorka Nerwosolka.

Spod ręki Janusza Christy wyszło w sumie blisko 40 albumów. Każdy z nich cechują charakterystyczne dla sopockiego twórcy: błyskotliwy dowcip, niezwykle celna obserwacja obyczajowa oraz oryginalny, przyjemny dla oka rysunek. Kilka lat temu, nakładem wydawnictwa Egmont Polska, niemal wszystkie te albumy – od lat niedostępne na rynku – doczekały się, ku wielkiej uciesze fanów i nowych czytelników, kolekcjonerskich reedycji.
 
Na fali reaktywacji popularności Kajka i Kokosza wrocławskie studio Virtual Magic zrealizowało nawet krótkometrażowy film animowany, w którym głosów dzielnym wojom użyczyli Maciej Stuhr (Kajko) i Cezary Żak (Kokosz).
 
Obecnie rodzinne miasto Christy i jego bohaterów – Sopot – myśli o postawieniu ławeczki z wojami Mirmiła, a także budowie średniowiecznego grodu Kajka i Kokosza, który mógłby stać się jednym z nowych symboli popularnego kurortu.

Hegemon i jego kultowe dziś zawołania

Hegemon i jego kultowe dziś zawołania

Wirtualne muzeum Christy
 
 
Na plasterki!!! Christa dla zaawansowanych
 
Pozycją obowiązkową dla wszystkich, którzy chcą dowiedzieć się więcej o mirmiłowym grodzie (ale nie tylko) jest strona
Na plasterki!!! Christa dla zaawansowanych:
http://na-plasterki.blogspot.com/
Pracownia komiksowa
 
Kącik poświęcony twórczości Christy wraz z osobistymi rzeczami autora znaleźć można w Filii nr 68 Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Josepha Conrada-Korzeniowskiego w Gdańsku:

Pracownia komiksowa
ul. Paderewskiego 11

80-170 Gdańsk-Suchanino
tel. 58 322 3635
e-mail:
komiks@wbpg.org.pl

www.wbpg.org.pl

 
Aneta Konopacka


 

 

view szablon artykułu