Brëjka – kawa po kaszubsku

Przygotowanie:
Brëjka to kawa po kaszubsku, podawana z mlekiem lub bez,  przygotowywana z palonego zboża z dodatkiem cykorii. Dla uszlachetnienia smaku dodawano kilka ziaren prawdziwej kawy, mielonej w innym młynku.
Kawę zbożową spożywano na co dzień, także podczas ciężkich prac w polu. O obecności tego napoju w życiu codziennym ludności kaszubskiej świadczą informacje zamieszczone przez R. Ostrowską i I. Trojanowską w „Bedekerze kaszubskim" z 1978 roku:
Już kociołek zastawiła, wodę w nim gotuje
I ze żëta spôlonégo kawę w nię wsëpuje.
Kładze w wszytko cykoryji spore sztérë grupë.
Potem fusë dużą łëżką zmnieszywo do kupë.
Téj nę brëjkę leje w bank i zaléwô mlécziem,
Wszytko jidze jij od ręki, żëwo i ze szëcziem".
 
Do przyrządzenia kawy zbożowej wykorzystywano ziarna żyta, pszenicy lub jęczmienia z dodatkiem sproszkowanego korzenia cykorii. Na początek wyprażano ziarna zbóż na patelni, mieszając je, by zbytnio się nie zrumieniły. Wysuszone w ten sposób ziarno mielono w młynku do kawy. Tak przygotowany ekstrakt mieszano ze sproszkowanym korzeniem cykorii. Całość zalewano wrzącą wodą.
Używano specjalnych młynków do palenia kawy, które wykonane były z blachy, wewnątrz której umieszczone było dwuskrzydłowe mieszadło, poruszane korbką na pokrywie młynka, służące do mieszania ziarna podczas jego prażenia. Miało to zapobiec przypaleniu ziarna. „Powszechnie spożywano kawę zbożową – o różnych recepturach – najczęściej z palonego jęczmienia, z dodatkiem korzenia cykorii. Z czasem, dla uszlachetnienia smaku dodawano parę ziaren prawdziwej kawy mielonej w ręcznym młynku" („Modrô Krôjna. Przewodnik po Muzeum – Kaszubskim Parku Etnograficznym we Wdzydzach Kiszewskich", Pruszcz Gdański 2001).


Trudność: Prosty